Eskişehir'de Motorlu Kara Taşıtları Alım Satım Sorumlusu (17UY0299-5) MYK Belgesi

Galerinizde birden çok çalışan mı var? Galeriler için toplu belgelendirme teklifi →

Eskişehir'de oto ticaretinin gerçek haritası: 75. Yıl hattı, pazar günü kurulan açık oto pazarı, 404 bin taşıt

Eskişehir'de galericiliğin bilinen adresi Odunpazarı ilçesi 75. Yıl Mahallesi'ndeki Eskişehir Oto Center'dır; Eskişehir Oto Galericiler Derneği de buradadır. Bunun yanında Tepebaşı Belediyesi'nin pazar günleri kurulan bir açık oto pazarı vardır. Yetki belgesi açısından kritik olan nokta şudur: belge bir galericiler sitesine ya da pazar alanına değil, oradaki her bir bağımsız işletmeye verilir.

Coğrafi yakınlık hukuki bir yakınlık yaratmaz. İki noktanız aynı mahallede, hatta yürüme mesafesinde olsa bile Yönetmelik md.5/4 yetki belgesinin her bir işletme için ayrı ayrı düzenlendiğini ve devredilemeyeceğini söyler, md.4/1-(ğ) işletme tanımına şubeleri de dahil eder. Mevcut dükkânınız için aldığınız yetki belgesi, ayrı bir işletme ya da şube olarak açtığınız ikinci noktayı kapsamaz. Bu durumda iki nokta, iki yetki belgesi, md.4/1-(m) uyarınca her noktada faaliyeti yürüten yetkili temsilci için ayrı bir Seviye 5 belgesi demektir.

Eskişehir'in taşıt kompozisyonu, galerinin hangi araçla uğraşacağını doğrudan belirler. TÜİK'in Haziran 2026 sonu verilerine göre ilde trafiğe kayıtlı 404.802 taşıt vardır ve bu sayı bir önceki aya göre 2.203 adet artmıştır. Dağılım şöyledir: 223.459 otomobil, 73.493 motosiklet, 57.732 kamyonet, 29.238 traktör, 12.071 kamyon, 4.643 minibüs, 2.720 otobüs ve 1.446 özel amaçlı taşıt. Basit bir hesapla motosiklet tek başına toplam parkın beşte birine yakınını (yüzde 18), kamyonet yedide birini, traktör ise on dörtte birini oluşturur. Eskişehir'de galericinin karşısına çıkan araç tipi çeşitliliği, mevzuatın hangi maddesinin hangi araca uygulanacağını her satışta ayrı düşünmeyi gerektirir.

Motosiklet tarafında mevzuat otomobilden farklı işler. Yönetmeliğin geçici md.2 hükmü motosiklet, otomobil ve arazi taşıtlarının ilk tescilden itibaren 6 ay ve 6.000 km geçmedikçe doğrudan veya dolaylı biçimde pazarlanamayacağını söyler; Ticaret Bakanlığı bu kısıtlamanın süresini Haziran 2026'da yaptığı duyuruyla 1 Ocak 2027'ye taşımıştır. Eskişehir'de 73 binden fazla motosiklet kayıtlı olduğundan (parkın yüzde 18'i; Türkiye geneli yüzde 21,5) motosiklet satan galerici bu kuralla otomobilden ayrı olarak karşılaşır. Buna karşılık ekspertiz raporu (md.16) ve garanti (md.17) yükümlülükleri tescil belgesindeki araç sınıfı M1, M1G, N1 ve N1G olan taşıtlara bağlanmıştır; motosiklet bu sınıflarda yer almaz. Sonuç: aynı araç bir maddede kapsam içinde, diğerinde kapsam dışında kalabilir.

Eskişehir Organize Sanayi Bölgesi havacılık, raylı sistemler ve seramik kümelenmeleriyle çalışır; ilde havacılık motoru üretimi ve TÜRASAŞ'ın Eskişehir Bölge Müdürlüğü de bulunur. Kamyonetin parktaki payı ise (yüzde 14) Türkiye ortalamasıyla aynı düzeydedir. Mevzuat tarafında kamyonet çoğunlukla N1 sınıfına girdiği için ekspertiz raporu ile motor-şanzıman ve elektrik-elektronik sistem garantisi kapsamındadır; ancak 6 ay-6.000 km kısıtlaması yalnız motosiklet, otomobil ve arazi taşıtını saydığından kamyoneti kapsamaz. Otomobille kamyoneti tek tip prosedürle satan galeri, iki ayrı maddede birden hata yapar.

Traktör de doğrudan Seviye 5'i ilgilendirir: ilde 29.238 traktör kayıtlıdır. Kritik nokta şudur: Yönetmeliğin taşıt tanımı motosiklet, otomobil, arazi taşıtı, otobüs, kamyonet, kamyon ve lastik tekerlekli traktör niteliğindeki motorlu kara taşıtlarını kapsar. Yani ticari faaliyet kapsamında traktör alıp satan bir işletme de yetki belgesine ve Seviye 5 belgeli sorumluya tabidir; buna karşılık traktör M1/N1 sınıflarında olmadığı için ekspertiz ve garanti maddelerinin dışındadır. Esnaf örgütlenmesi de bu merkez-kırsal ayrımını yansıtır: merkezde Eskişehir Şoförler ve Otomobilciler Odası (Ertuğrulgazi Mah. Damar Sk. No:32) faaliyet gösterirken, Çifteler ve Sivrihisar'ın kendi Şoförler ve Otomobilciler Odaları vardır.

Eskişehir'de Seviye 5 tam olarak kimden isteniyor: patron mu, satış elemanı mı?

Yönetmelik md.4/1-(m) alım satım sorumlusunu, ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal eden gerçek kişi tacirler ile esnaf ve sanatkârların kendileri; ticaret şirketleri, diğer tüzel kişi tacirler ve şubelerde ise bu faaliyetleri yürüten yetkili temsilcileri olarak tanımlar. Yani Seviye 5'in ölçütü sahiplik veya temsil yetkisidir. 75. Yıl Mahallesi'ndeki galerinin sahibi kendi adına vergi mükellefiyse Seviye 5 kişinin bizzat kendisinden istenir; işletme limited şirketse temsile yetkili kişilerden birinin bu belgeye sahip olması gerekir. Md.4/1-(l) ise alım satım danışmanını tek cümleyle tarif eder: işletmede iş sözleşmesiyle çalışan pazarlama ve satış personeli. Buradaki ölçüt istihdam biçimidir, kartvizitteki unvan değildir. Bir kişiye "satış müdürü" yazması onu Seviye 5 kapsamına sokmaz; iş sözleşmesiyle çalışıp pazarlama-satış işi yapıyorsa 17UY0298-4 Seviye 4 belgesi gerekir. Buna karşılık galeride muhasebe tutan, aracı yıkayan veya lojistik işi yapan personel bu kapsamın tamamen dışındadır. Md.6/1-(ç)-(5) yetki belgesi verilebilmesi için başvuruda bulunan alım satım sorumlusunun Seviye 5 belgesine sahip olmasını arar. Bu, işletme başına en az bir Seviye 5 demektir. Sadece Seviye 4 belgeniz varsa Eskişehir'de kendi adınıza galeri açamaz, yetki belgesi başvurusu yapamazsınız; Seviye 4, belgesi alınmış bir işletmede çalışabilmenin şartıdır. Md.10/2 uyarınca sorumlular yalnızca yükseköğretim kurumlarının ilgili alanlarından mezunsa muafiyetten yararlanabilir; lise veya meslek lisesi mezuniyeti Seviye 5 için muafiyet sağlamaz. Danışman tarafında ise hem ortaöğretim hem yükseköğretim mezuniyeti muafiyet kapısını açabilir. Muafiyet iddiası her hâlde Eskişehir Ticaret İl Müdürlüğü'ne diploma ile ispat edilmelidir.

Şube olarak açılan ikinci nokta neden ayrı belge ve ayrı harç ister?

Büyümeyi planlayan bir galerici, mevcut dükkânının yetki belgesinin aynı mahallede açacağı ikinci noktayı da kapsadığını düşünebilir. Aradaki mesafe kısa olsa da, ikinci nokta ayrı bir işletme ya da şube olarak açılıyorsa Yönetmelik bunu açıkça engeller. Md.5/4 yetki belgesinin her bir işletme için ayrı ayrı düzenlendiğini ve devredilemeyeceğini söyler. Md.4/1-(ğ) işletme tanımına şubeleri dahil eder. Md.4/1-(m) şubede alım satım sorumlusunu "bu faaliyetleri yürüten yetkili temsilci" olarak tarif eder. Üç madde birlikte okunduğunda sonuç nettir: iki nokta, iki yetki belgesi, iki Seviye 5 belgeli sorumlu. Bu, 2026'da doğrudan bir maliyet kalemine dönüştü. 7566 sayılı Kanun md.9 ile (RG 19.12.2025/33112) 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun (8) sayılı Tarifesi yeniden düzenlendi ve ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgelerinden, şubeler dahil her yıl için 20.000 TL harç alınmaya başlandı. Büyükşehir belediyesi olan illerde bu tutar bir kat artırımlı uygulanır; bir önceki takvim yılının son günü itibarıyla TÜİK verilerine göre nüfusu 30.000'i geçmeyen ilçeler artırımın dışındadır. Eskişehir 1993'ten beri büyükşehir statüsünde olduğundan, Odunpazarı ve Tepebaşı'ndaki noktalar için artırımlı tutarın gündeme geleceği baştan hesaba katılmalıdır. İkinci nokta açmayı planlayan Eskişehirli esnafın hesabı bu yüzden üç kalemden oluşur: şube başına yıllık harç, şube başına bir Seviye 5 belgeli sorumlu ve o şubede iş sözleşmesiyle çalışacak her pazarlama-satış personeli için Seviye 4. Ayrıca 29 Nisan 2026 değişikliğiyle gelen tadil rejimi de unutulmamalıdır: ticaret unvanı veya işletme adı değişikliği hariç yetki belgesi içeriğindeki herhangi bir bilgi değişirse belge tadil edilir, unvan veya işletme adı değişirse yenilenir. Başvuru 30 gün içinde Bilgi Sistemi üzerinden yapılır, il müdürlüğü 10 gün içinde sonuçlandırır ve süresinde başvurulmaması md.9/1-(c) uyarınca iptal sebebidir.

17UY0299-5 sınavı nasıl işliyor: A1 ve A2 zorunlu, B1 seçmeli, iki ayrı baraj

Seviye 5 yeterliliği tek parça bir sınav değildir. 17UY0299-5'te zorunlu birimler A1 (İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre Koruma ve Kalite) ve A2 (Motorlu Kara Taşıtı Alım Satım İşlemleri), seçmeli birim ise B1'dir (Satış Öncesi ve Satış Sonrası Hizmetler). Teorik sınavda A1 için en az 25, A2 için en az 15, B1 için en az 5 çoktan seçmeli (dört seçenekli) soru sorulur ve her birimde başarı barajı yüzde 70'tir. Belgeyi alabilmek için A1 ve A2'nin ikisinden birden başarılı olmak şarttır; birinden geçip diğerinden kalmak belgeyi getirmez. Performans sınavı ayrı bir mantıkla değerlendirilir. Adayın kritik kabul edilen adımların tamamını doğru yapması ve sınavın genelinden asgari yüzde 80 alması gerekir. Kritik adımlardan birinin atlanması, genel puan yüksek olsa bile başarısızlık anlamına gelir. Belgenin geçerlilik süresi 5 yıldır. Seviye 4'te (17UY0298-4) birim yapısı aynıdır: A1 ve A2 zorunlu, B1 seçmelidir; belge için yine A1 ile A2'nin ikisinden de başarılı olmak gerekir. Barajlar aynı mantıkla işler: teorik yüzde 70, performans yüzde 80 artı kritik adımların tamamı. Seviye 4 belgesi de 5 yıl geçerlidir. Burada iki ayrı kural vardır ve karıştırılmamalıdır. Birincisi Yönetmeliğin yetki belgesi şartıdır: 29 Nisan 2026 tarihli değişiklikle md.6/1-(ç)-(2)'deki lise ibaresi ilköğretim olarak değiştirilmiştir, yani yetki belgesi başvurusu için en az ilköğretim mezuniyeti yeterlidir. İkincisi ise MYK sınavına giriş şartıdır ve bunu Yönetmelik değil ulusal yeterlilik metni belirler. 17UY0299-5'in yürürlükteki Rev.01 metni sınava giriş için hâlâ en az lise mezuniyeti yazıyor ve henüz güncellenmedi; Seviye 4'te sınava giriş şartı yoktur. Eğitim durumunuzu başvuruda baştan yazın; sınav başvurunuzu almadan önce giriş şartını sizin için kontrol ederiz.

Eskişehir stoğunun önemli bölümü ekspertiz ve garanti maddelerinin dışında kalıyor

Md.16 ekspertiz raporu yükümlülüğünü tescil belgesindeki araç sınıfı M1, M1G, N1 ve N1G olan taşıtlara bağlar. Bu taşıtların satışından önceki 10 gün içinde rapor alınır. Rapor üç nüsha düzenlenir, iki nüshası satıcı işletmeye verilir; satıcı işletme ve ekspertiz işletmesi raporu en az 5 yıl saklar. Rapor bedeli kural olarak işletme tarafından ödenir; satış alıcıdan kaynaklanan bir nedenle gerçekleşmezse bedeli alıcı öder. Rapor satış sırasında notere ibraz edilir. İki muafiyet vardır: ilinde TSE hizmet yeterlilik belgeli ekspertiz işletmesi bulunmayan işletmeler ile model yılına göre sekiz yaşın veya yüz altmış bin kilometrenin üzerindeki taşıtlar. Garanti tarafında md.17, model yılına göre sekiz yaşın veya yüz altmış bin kilometrenin altında olan ve araç sınıfı M1, M1G, N1, N1G olan taşıtların motor ve şanzımanı ile elektrik ve elektronik sistemlerini kapsar. Süre satıştan itibaren 3 ay veya 5.000 km'dir; üretici tarafından yenilenmiş taşıtlarda 1 yıl veya 20.000 km uygulanır. Arızalar azami 45 iş günü içinde giderilir, masraf işletmeye aittir ve aracın kullanılamadığı süre garanti süresine eklenir. İşletme bu riski sigortayla karşılayabilir. Md.18 uyarınca sekiz yaşın veya yüz altmış bin kilometrenin üzerindeki taşıtlar ile satış sırasında alıcının bildiği ve işletmece belgelenen arıza ve hasarlar kapsam dışıdır; 6502 sayılı Kanun md.56 kapsamında üretici veya ithalatçı garantisi süren taşıtlara bu madde uygulanmaz ve tüketicinin ayıplı mal hakları saklı kalır. Buradaki "garanti" tamamen bu yasal yükümlülüğü ifade eder. Eskişehir'de bu iki madde parkın yalnız bir bölümünü tutar. Haziran 2026 itibarıyla ildeki 404.802 taşıtın 223.459'u otomobil, 57.732'si kamyonettir; bunların büyük kısmı M1 ve N1 sınıflarına girdiğinden ekspertiz ve garanti hükümleriyle doğrudan ilgilidir. Buna karşılık 73.493 motosiklet, 29.238 traktör, 12.071 kamyon, 2.720 otobüs ve 4.643 minibüs bu araç sınıflarının dışındadır. Dikkat edilmesi gereken ayrım şudur: bu araçların ekspertiz-garanti kapsamı dışında olması, ticaretlerinin yetki belgesi dışında olduğu anlamına gelmez; traktör dahil hepsi Yönetmeliğin taşıt tanımı içindedir. Pratik sonuç: aynı vitrindeki iki araca aynı satış prosedürü uygulanamaz; hangi maddenin devreye gireceği önce tescil belgesindeki araç sınıfı hanesine bakılarak belirlenir.

Eskişehirli galericiyi 2026'da doğrudan etkileyen değişiklikler: harç, uzatılan kısıtlamalar, güvenli ödeme

2026 mevzuat açısından hareketli bir yıl oldu ve değişikliklerin hepsi Seviye 5 sorumlusunun sorumluluk alanına düşüyor. Birincisi öğrenim şartıdır: 29 Nisan 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklik (RG 33238) md.3 ile Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinin (2) numaralı alt bendindeki "lise" ibaresi "ilköğretim" şeklinde değiştirilmiştir. Aynı değişikliğin md.6'sı, lise şartına ilişkin geçici muafiyet fıkrasını yürürlükten kaldırmıştır; kalıcı şart zaten indiği için geçici hükme ihtiyaç kalmamıştır. İkincisi yıllık harçtır. 7566 sayılı Kanun md.9 ile (RG 19.12.2025/33112) yetki belgeleri 1 Ocak 2026'dan itibaren yıllık harca tabi hale gelmiştir: şubeler dahil her yıl için harç alınır; tutar 2026 yılı için 20.000 TL'dir ve büyükşehir belediyesi olan illerde, nüfusu 30.000'i geçmeyen ilçeler hariç bir kat artırımlı uygulanır. Eskişehir'de artırım yalnız Odunpazarı ve Tepebaşı'nda geçerlidir; diğer 12 ilçenin nüfusu 30.000'in altındadır. Bu kalem, birden fazla noktası olan işletmeler için artık sabit bir işletme gideridir. Üçüncüsü satış kısıtlamalarıdır. Geçici md.2 motosiklet, otomobil ve arazi taşıtlarının ilk tescilden itibaren 6 ay ve 6.000 km geçmedikçe doğrudan veya dolaylı olarak pazarlanamayacağını, geçici md.3 ise ikinci el taşıtın üretici veya distribütörün tavsiye ettiği güncel satış fiyatının üzerinde bir fiyattan ilanla pazarlanamayacağını hükme bağlar. Ticaret Bakanlığı Haziran 2026'da yaptığı duyuruyla her iki kısıtlamanın süresini 1 Ocak 2027'ye taşımıştır. Kısıtlama yalnız yetki belgesi sahiplerini değil, bir takvim yılında üç ve üzeri satış yapan tüm gerçek ve tüzel kişileri kapsar; noterlikler aykırı satışları engeller. İki koşul birlikte aranır: hem 6 ay dolmalı hem de 6.000 km aşılmalıdır. Dördüncüsü Güvenli Ödeme Sistemi'dir. Md.26/1 uyarınca ikinci el taşıt satışlarında ödemenin bir kısmı veya tamamı nakit, havale, EFT veya Bakanlıkça belirlenen diğer yöntemlerle yapılıyorsa bedel, taşıt mülkiyeti ile satış bedelinin eş anlı el değiştirmesini sağlayan elektronik sistem üzerinden ödenir. Sistem masrafı satıcıya aktarılan bedelden mahsup edilir. Kredi kuruluşu veya finansman şirketince kredilendirilen kısım hariç, kalan ödemeler için sistem kullanılır ve bedel sisteme yatmadan noter devri yapılmaz. Pazar günü açık oto pazarında el sıkışılan bir satışın da bu kanaldan yürütülmesi gerekir.

Belgesiz faaliyet ve belgesiz personel: Eskişehir'de iki ayrı yaptırım rejimi

Seviye 5 belgesi olmadan yetki belgesi alınamayacağı için, belgesiz galericilik doğrudan "yetki belgesiz faaliyet" sayılır. Md.5/1 yetki belgesi olmadan ticari faaliyet kapsamında ikinci el taşıt pazarlanamayacağını ve satılamayacağını söyler; bir takvim yılında üçten fazla satış, aksi tespit edilmedikçe ticari faaliyet kabul edilir. Bu eşik açık oto pazarlarında da geçerlidir: pazarda düzenli araç alıp satan ve kendini galerici saymayan biri bu sınırı fark etmeden aşabilir. Yaptırım md.31/5 yollamasıyla 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun md.18'deki idari para cezalarıdır ve Bakanlıkça uygulanır. Belgesiz personel çalıştırmanın rejimi ayrıdır ve galericinin faaliyet hakkını kaybetmesine kadar gidebilir. Md.15/1-(a) yetki belgesi sahibine, mesleki yeterlilik belgesine sahip olmayan kişileri motorlu kara taşıtı alım satım sorumlusu veya danışmanı olarak istihdam etmeme yükümlülüğü getirir. Md.9/1-(ç) uyarınca Bakanlık uyarısına rağmen aykırılık giderilmezse veya aynı takvim yılı içinde tekrarlanırsa yetki belgesi iptal edilir. İptal halinde md.9/3 gereği işletmeye ve sahiplerine bir yıl süreyle yeni yetki belgesi verilmez. Yani 75. Yıl Mahallesi'ndeki dükkânda belgesiz bir satış elemanı çalıştırmak sadece o kişiyi değil, işletmenin faaliyet hakkını riske atar. Geçmişten gelen tek otomatik denklik dar kapsamlıdır: geçici md.1/2 uyarınca 15/8/2020 tarihinden önce Seviye 5 sınavına giren veya Seviye 5 belgesini almış olan alım satım danışmanlarında, belgeleri iptal edilmediği sürece ayrıca Seviye 4 belgesi aranmaz. Bu tarihten sonra Seviye 5 alanlar için böyle bir otomatik denklik yoktur. Ayrıca geçici md.4 uyarınca 27.08.2024 öncesinde alınmış yetki belgeleri geçerliliğini korur. Eskişehir'de doğru yol haritası şudur: önce sorumlunun 17UY0299-5 belgesini tamamlaması, ardından İkinci El Motorlu Kara Taşıtı Ticareti Bilgi Sistemi üzerinden Eskişehir Ticaret İl Müdürlüğü'ne (Arifiye Mah. İki Eylül Cad. No:9/A Kat:3, Odunpazarı) yetki belgesi başvurusu yapılması, paralelinde iş sözleşmesiyle çalışan pazarlama-satış personelinin 17UY0298-4 belgesine yönlendirilmesi. Belgelendirme sınavlarında sonuç adayın performansına bağlıdır; hiçbir hazırlık süreci geçme sonucunu taahhüt edemez.

İlgili sayfalar

• MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi nedir?
• MYK belgesi e-Devlet sorgulama ve doğrulama
• MYK belgesi yenileme (5 yıl sonra)
• MYK belgesi yurtdışında geçerli mi?

Diğer şehirler

Diyarbakır · Adana · Gaziantep · Manisa · Kayseri · Kocaeli