Kocaeli'de Motorlu Kara Taşıtları Alım Satım Sorumlusu (17UY0299-5) MYK Belgesi

Galerinizde birden çok çalışan mı var? Galeriler için toplu belgelendirme teklifi →

İlin doğusu ve batısı: Kocaeli'de galericiliğin coğrafyası ve belge yükümlülüğü

Kocaeli'de galerici esnafı tek bir merkezde toplanmış değil; piyasa ilin doğusu (İzmit) ve batısı (Gebze–Darıca–Çayırova–Dilovası) arasında bölünüyor. Doğuda İzmit'te Sanayi Mahallesi'nde Ömer Türkçakal Bulvarı çevresinde toplu bir galericiler sitesi kümelenmesi bulunuyor ve buradaki işletmeler numaralı dükkân düzeninde çalışıyor. Yetki belgesi işletme adresine bağlı düzenlendiği için, aynı site içinde dükkân değiştiren bir esnafın bile belgesindeki bilgiyi tadil ettirmesi gerekir; bu başvuru 30 gün içinde Bilgi Sistemi üzerinden yapılmadığında belge iptal riskine girer.

İlin batısında tablo farklı. Gebze, Darıca, Çayırova ve Dilovası'nda faaliyet gösteren oto galerici esnafı, ortak bir galericiler sitesi kurulması talebini 2026 Haziran'ında Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı'na iletti; Gebze'de yapılan görüşmeye Gebze Oto Galericiler Derneği de katıldı ve büyükşehir konuyu çalışmaya aldı. Yani ilin batısında henüz ortak bir galericiler sitesi yok. Belge tarafında sonuç şudur: farklı adreslerde ayrı işletme ya da şube olarak açılan her yer için ayrı yetki belgesi gerekir.

Kocaeli aynı zamanda üretimin merkezinde: Ford Otosan'ın Gölcük ve Yeniköy fabrikaları ile Hyundai Motor Türkiye'nin İzmit tesisi ve Anadolu Isuzu aynı il sınırları içinde. 2026'nın ilk yarısında ilde 298 bin 574 araç üretildi ve Türkiye'nin toplam araç ihracatının yaklaşık yüzde 54'ü Kocaeli'den çıktı.

Kocaeli'de Dilovası, Körfez ve Derince hattında limanlar yoğundur; TEM ve D-100 il boyunca birlikte uzanır. Panelvan, kamyonet ya da çekici satan galerici için önemli ayrım şudur: ekspertiz ve garanti yükümlülükleri tescil belgesindeki araç sınıfına (M1, M1G, N1, N1G) bağlıdır; bir kamyonet N1 ise kapsam içinde, ağır ticari sınıfa giriyorsa bu iki yükümlülüğün dışında kalıyor.

Talep tarafında ölçek net: TÜİK'in Haziran 2026 verisine göre Kocaeli'de trafiğe kayıtlı taşıt sayısı 659 bin 823, bunun 369 bin 756'sı otomobil. İl, toplam taşıt sayısında Türkiye'nin 15'inci, otomobil sayısında 9'uncu ili konumunda. 2025 ADNKS'ye göre il nüfusu 2 milyon 161 bin; en kalabalık ilçe 414 bin ile Gebze, en küçük ilçe 54 bin ile Kandıra. 2026 harcının dayanağı olan ADNKS 2024'te de en küçük ilçe Kandıra'nın nüfusu 53 bini aşıyor; Kocaeli'nin hiçbir ilçesi 30 bin nüfus eşiğinin altında kalmadığı için harç mevzuatındaki küçük ilçe istisnası bu ilde devreye girmiyor.

Kocaeli İstanbul'a bitişiktir; Osmangazi Köprüsü, TEM ve D-100 ili çevre illere bağlar. Bireysel alım satımın bilinen adreslerinden biri ise Başiskele'de pazar günleri kurulan İzmit Açık Oto Pazarı'dır. Burada düzenli alım satım yapan ama kendini esnaf saymayan kişiler, bir takvim yılında üçten fazla satışın ticari faaliyet sayıldığı eşiği farkında olmadan aşabilir ve yetki belgesiz faaliyet kapsamına girebilir.

Yetki belgesi Kocaeli'de nereden alınır, Seviye 5 tam olarak nerede devreye girer

İkinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgesi başvuruları İkinci El Motorlu Kara Taşıtı Ticareti Bilgi Sistemi (İETTS) üzerinden e-Devlet şifresiyle yapılır ve belge, işletmenin bulunduğu yerdeki Ticaret İl Müdürlüğü tarafından yine bu sistem üzerinden düzenlenir. Kocaeli'de bu merci Kocaeli Ticaret İl Müdürlüğü'dür; Gebze'de, Körfez'de veya Kandıra'da faaliyet gösteren bir galerici de başvurusunu il müdürlüğüne yapar, ayrı bir ilçe mercii yoktur. İşletmeler ayrıca alım satım sorumlusu ve danışmanlarının ad, soyad, kimlik numarası ve iletişim bilgilerini İETTS üzerinden bildirmekle yükümlüdür. Seviye 5 belgesi tam olarak burada devreye girer. Yönetmeliğin 6. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinin (5) numaralı alt bendi, yetki belgesi verilebilmesi için başvuruda bulunan alım satım sorumlusunun Seviye 5 mesleki yeterlilik belgesine sahip olmasını arar. Yani belge işletmeye değil, işletmeyi temsil eden gerçek kişiye bağlıdır ve o kişi olmadan yetki belgesi düzenlenmez. Bu yüzden galeriyi fiilen kim işletiyorsa değil, işletmeyi hukuken kim temsil ediyorsa Seviye 5 belgesi onun adına olmalıdır. Öğrenim şartı 2026'da değişti. 29 Nisan 2026 tarihli ve 33238 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle aynı bentteki "lise" ibaresi "ilköğretim" olarak değiştirildi; buna bağlı olarak lise şartına ilişkin geçici muafiyet fıkrası da yürürlükten kaldırıldı. Mezuniyet nedeniyle belgeden muafiyet ise Seviye 5 tarafında dardır: alım satım sorumluları yalnızca yükseköğretim kurumlarının motorlu kara taşıtı ticaretiyle ilgili alanlarından (veya denkliği kabul edilen yurt dışı kurumlarından) mezunsa belge şartından muaftır. Lise veya meslek lisesi mezuniyeti Seviye 5 için muafiyet sağlamaz.

İzmit'te bir, Gebze'de bir: şube açan Kocaeli galericisinin gerçek tablosu

Büyümek isteyen bir Kocaeli galericisi ilin diğer ucunda ikinci bir yer açmayı düşünebilir: örneğin İzmit'teki galericiler sitesinde bulunan dükkânın yanına Gebze veya Çayırova hattında bir şube. Bu noktada Yönetmelik çok net konuşuyor. Madde 5/4'e göre yetki belgesi her bir işletme için ayrı ayrı düzenlenir ve devredilemez. Madde 4/1-(ğ)'deki "işletme" tanımına şubeler dahildir; madde 4/1-(m) ise şubede alım satım sorumlusunu "bu faaliyetleri yürüten yetkili temsilci" olarak tanımlar. Sonuç şudur: merkezdeki Seviye 5 belgesi şubeyi kapsamaz. Gebze'deki ikinci adresin kendi yetki belgesi ve o adreste faaliyeti yürüten kendi Seviye 5 belgeli yetkili temsilcisi olmalıdır. Her açılan kapı, ayrı bir belgeli isim demektir. Birbirine yakın iki parsel bile ayrı işletme ya da şube olarak açılıyorsa ayrı belge doğurur. Maliyet tarafı 2026'da ağırlaştı. 4 Aralık 2025 tarihli 7566 sayılı Kanun'un 9. maddesiyle 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (8) sayılı Tarife yeniden düzenlendi ve düzenleme 19 Aralık 2025 tarihli ve 33112 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. 1 Ocak 2026'dan itibaren ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgeleri, şubeler dahil her bir belge için yıllık harca tabi hale geldi. Bu tarifeye göre 2026 yılı için harç 20.000 TL'dir; büyükşehir belediyesi bulunan illerde, bir önceki takvim yılının son günü itibarıyla TÜİK'in yayımladığı son verilere göre nüfusu 30.000'i geçmeyen ilçeler hariç bu tutar bir kat artırımlı, yani 40.000 TL uygulanır. Kocaeli büyükşehir statüsünde olduğu ve 2026 harcının dayanağı olan ADNKS 2024'te en küçük ilçesi Kandıra'nın nüfusu bile 53 bini aştığı için, ildeki tüm ilçelerde artırımlı tutar geçerlidir. İki adresli bir Kocaeli işletmesi için bu, yıllık harcın iki kez doğması anlamına gelir. Harç her yılın ocak ayında peşin ödenir ve belge yılın hangi ayında alınırsa alınsın o yılın harcı tam tahsil edilir; güncel tutarı ödeme öncesi Kocaeli Ticaret İl Müdürlüğü'nden teyit ettirmek gerekir.

Seviye 5 mi Seviye 4 mü: galerideki hangi kişi hangi belgeyi alacak

İki belgenin ayrımı kartvizitteki unvanla değil, kişinin işletmeyle kurduğu hukuki ilişkiyle yapılır. Yönetmelik md.4/1-(m) alım satım sorumlusunu; ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal eden gerçek kişi tacirler ile esnaf ve sanatkârların kendileri, ticaret şirketleri ve diğer tüzel kişi tacirler ile şubelerde ise bu faaliyetleri yürüten yetkili temsilciler olarak tanımlar. Bu kişiler iş sözleşmesiyle çalışmaz, işletmeyi temsil eder; onlara Seviye 5 gerekir. Madde 4/1-(l) ise alım satım danışmanını tek cümleyle tanımlar: işletmede iş sözleşmesiyle çalışan pazarlama ve satış personeli. Belirleyici olan iki şeydir: iş sözleşmesiyle çalışıyor olmak ve pazarlama-satış işi yapmak. "Satış müdürü", "danışman" veya "uzman" yazması sonucu değiştirmez. Buna karşılık muhasebe, temizlik veya araç yıkama gibi satış dışı görevlerdeki personel bu kapsamda değildir. Madde 15/1-(a) işletmeye, mesleki yeterlilik belgesi olmayan kişileri alım satım sorumlusu veya danışmanı olarak istihdam etmeme yükümlülüğü getirir. Aile işletmelerinde bu ayrım pratikte şöyle karşımıza çıkar: dükkânın sahibi Seviye 5, dükkânda bordrolu çalışan oğlu veya kardeşi Seviye 4 kapsamındadır. Muafiyet tarafında da iki seviye ayrışır. Madde 10/2 uyarınca Seviye 5 için yalnızca yükseköğretim kurumlarının ilgili alanlarından mezuniyet muafiyet sağlarken, Seviye 4 için ortaöğretim kurumlarının ilgili alanlarından mezuniyet de yeterlidir. Yani meslek lisesinin ilgili bölümünden mezun bir satış personeli Seviye 4 belgesinden muaf olabilirken, aynı diploma işletme sahibini Seviye 5'ten muaf tutmaz. Bir de geçmişten gelen bir denklik hükmü vardır: 15/8/2020 tarihinden önce Seviye 5 sınavına giren veya Seviye 5 belgesini almış olan alım satım danışmanlarında, belgeleri iptal edilmediği sürece ayrıca Seviye 4 belgesi aranmaz. Bu tarihten sonra Seviye 5 alanlar için böyle bir otomatik denklik bulunmuyor.

Ekspertiz, garanti ve Güvenli Ödeme: Kocaeli'de binek ve ticari araç satışında ne değişiyor

Galericinin stoğu yalnız binek otomobilden oluşmayabilir; panelvan ya da kamyonet de satılıyorsa Yönetmeliğin araç sınıfına bağlı yükümlülükleri ayrıca önem kazanır. Ekspertiz: Madde 16 uyarınca tescil belgesinde araç sınıfı M1, M1G, N1 ve N1G olan taşıtların satışından önceki on gün içinde ekspertiz raporu alınır. Rapor üç nüsha düzenlenir, iki nüshası satıcı işletmeye verilir ve hem satıcı hem ekspertiz işletmesi raporu en az beş yıl saklar. Ücreti kural olarak işletme öder; satış alıcıdan kaynaklanan bir nedenle gerçekleşmezse alıcı öder. Rapor satış sırasında notere ibraz edilir. Yönetmelik, ilinde TSE hizmet yeterlilik belgeli ekspertiz işletmesi bulunmayan işletmeler ile model yılına göre sekiz yaşın veya yüz altmış bin kilometrenin üzerindeki taşıtlar için muafiyet öngörür. Garanti: Madde 17'ye göre model yılına göre sekiz yaşın veya yüz altmış bin kilometrenin altında olan ve araç sınıfı M1, M1G, N1, N1G olan taşıtların motoru ve şanzımanı ile elektrik ve elektronik sistemleri, satıştan itibaren üç ay veya 5.000 km garanti kapsamındadır. Üretici tarafından yenilenmiş taşıtlarda bu süre bir yıl veya 20.000 km'dir. Arızalar azami 45 iş günü içinde giderilir, masraf işletmeye aittir ve aracın kullanılamadığı süre garanti süresine eklenir. Alıcının satış sırasında bildiği ve işletmece belgelenen arıza ve hasarlar ile eşik üstü taşıtlar madde 18 kapsamında muaftır. Buradaki "garanti" bir başarı taahhüdü değil, Yönetmeliğin satıcı işletmeye yüklediği ayıp sorumluluğudur. Güvenli Ödeme Sistemi: Madde 26 uyarınca ikinci el taşıt satışlarında ödemenin bir kısmı veya tamamı nakit, havale veya EFT ile yapılıyorsa bedel, taşıtın mülkiyeti ile satış bedelinin eş anlı el değiştirmesini sağlayan elektronik sistem üzerinden ödenir. Kredilendirilen kısım hariç kalan ödemeler için sistem kullanılır ve bedel sisteme yatmadan noter devri yapılmaz. Zorunluluk yalnız yetki belgeli galerileri değil, kapsamdaki tüm gerçek ve tüzel kişileri bağlar; İzmit Açık Oto Pazarı'nda el sıkışıp doğrudan notere giden bireysel satıcı da bu kapsamdadır.

Sınav yapısı, başarı barajı ve belgenin geçerlilik süresi

17UY0299-5 Motorlu Kara Taşıtları Alım Satım Sorumlusu (Seviye 5) yeterliliği iki zorunlu birim (A1 ve A2) ile bir seçmeli birimden (B1) oluşur. Belgeyi almak için A1 ve A2 birimlerinin ikisinden birden başarılı olmak şarttır. Teorik sınavda A1 için en az 25, A2 için en az 15, B1 için en az 5 adet dört seçenekli çoktan seçmeli soru sorulur. Başarı barajları da yeterlilik metninde tanımlıdır: teorik sınavda asgari %70 başarı aranır. Performansa dayalı sınavda ise kritik adımların tamamının başarılması ve sınavın genelinden asgari %80 alınması gerekir. Bu iki koşul birlikte sağlanmadan birim başarılı sayılmaz; kritik adımlardan birinin atlanması genel puanla telafi edilemez. Seviye 4'te (17UY0298-4) yapı aynıdır: A1 ve A2 zorunlu, B1 seçmelidir ve belge için A1 ile A2'nin ikisinden de başarılı olmak gerekir. Asgari soru sayıları da aynıdır: A1 için en az 25, A2 için en az 15, B1 için en az 5. Barajlar aynıdır: teorik %70, performans %80 ve kritik adımların tamamı. Sınava giriş şartı ile yetki belgesi şartını karıştırmamak gerekir. Yönetmelikteki öğrenim şartı 2026'da ilköğretime indirildi; buna karşılık MYK'nın ulusal yeterlilik dokümanındaki sınava giriş şartı ayrı bir metinde düzenlenir ve iki kural farklı mercilerce yürütülür. Sınav başvurusundan önce 17UY0299-5'in yürürlükteki revizyonundaki giriş şartı bölümünün kontrol edilmesi yerinde olur. Her iki belgenin geçerlilik süresi de beş yıldır. Süre sonunda belgenin yenilenmesi gerekir; bu, Kocaeli'de yıllardır galeri işleten bir işletmecinin yetki belgesi kesintiye uğramasın diye takvimini önceden kurması gereken bir noktadır. Belgelendirme süreci bir başarı taahhüdü içermez; ölçme ve değerlendirme, MYK tarafından yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşunun sınav kuralları içinde yapılır.

Belgesiz faaliyetin ve belgesiz personel çalıştırmanın sonuçları

Yetki belgesi ile Seviye 5 belgesi birbirine bağlı olduğundan, Seviye 5 belgesi bulunmayan bir kişi Kocaeli'de galeri açmaya kalktığında ortaya çıkan durum doğrudan "yetki belgesiz faaliyet"tir. Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrası, yetki belgesi olmadan ticari faaliyet kapsamında ikinci el motorlu kara taşıtı pazarlanamayacağını ve satılamayacağını söyler. Aynı fıkra bir ölçü de verir: bir takvim yılı içinde üçten fazla satış yapılması, aksi tespit edilmedikçe ticari faaliyet sayılır. Bu ölçü, Başiskele'deki İzmit Açık Oto Pazarı gibi yerlerde düzenli alım satım yapan ancak kendini esnaf saymayan kişiler için kritik eşiktir. Yaptırım, madde 31/5 yollamasıyla 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 18. maddesindeki idari para cezalarıdır ve Bakanlıkça uygulanır. Ticaret Bakanlığı'nın 2026 içindeki açıklamalarına göre, ikinci el piyasasındaki ilk tescilden itibaren altı ay ve altı bin kilometre kuralına aykırı hareket eden yetkili bayi ve oto galeri işletmelerine bugüne kadar toplam 54 milyon lira, ilan kısıtlamasını ihlal edenlere ise yaklaşık 116 milyon lira idari para cezası uygulanmıştır. Bu iki düzenlemenin süresi 1 Ocak 2027'ye kadar uzatılmıştır ve yalnız yetki belgeli işletmeleri değil, yılda üç veya daha fazla satış yapan gerçek ve tüzel kişileri de bağlar; aykırı işlemler noterlikler tarafından engellenmektedir. Belgesiz personel çalıştırmanın yaptırımı ayrıdır ve işletmeyi doğrudan vurur. Mesleki yeterlilik belgesi olmayan kişileri alım satım sorumlusu veya danışmanı olarak istihdam etmek madde 15/1-(a) ihlalidir; madde 9/1-(ç) uyarınca Bakanlık uyarısına rağmen giderilmemesi veya aynı takvim yılı içinde tekrarlanması halinde yetki belgesi iptal edilir. İptal halinde işletmeye ve işletme sahiplerine bir yıl süreyle yeni yetki belgesi verilmez. Bir başka iptal sebebi idari niteliktedir: yetki belgesi içeriğindeki bilgilerin değişmesi halinde belgenin tadili, ticaret unvanı veya işletme adı değişikliğinde ise yenilenmesi gerekir. Başvuru 30 gün içinde Bilgi Sistemi üzerinden yapılır, il müdürlüğü 10 gün içinde sonuçlandırır. Süresinde başvurulmaması madde 9/1-(c) uyarınca iptal sebebidir. Adres, ortaklık yapısı veya sorumlu değiştiğinde bu 30 günlük süre kolayca kaçırılabilir.

İlgili sayfalar

• MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi nedir?
• MYK belgesi e-Devlet sorgulama ve doğrulama
• MYK belgesi yenileme (5 yıl sonra)
• MYK belgesi yurtdışında geçerli mi?

Diğer şehirler

Konya · Hatay · Mersin · Sakarya · Samsun · Trabzon