Samsun'da Motorlu Kara Taşıtları Alım Satım Sorumlusu (17UY0299-5) MYK Belgesi

Galerinizde birden çok çalışan mı var? Galeriler için toplu belgelendirme teklifi →

Samsun'da Galericiliğin Gerçek Zemini: Ankara Yolu Aksı, İki Ova ve Kamyonet ile Traktör Payı Yüksek Bir Araç Parkı

Samsun'da ikinci el araç ticaretinin ağırlık merkezi İlkadım'ın Toybelen Mahallesi'nde, Ankara yolu üzerindeki 2. El Otomotivciler (Oto Galericiler) Sitesi'dir; galeriler bu aksta bloklar hâlinde dizilmiştir. Sitede kurulan ikinci el oto pazarı, galericilerin genel kurulunda yapılan oylamayla 2017'de pazar gününden cumartesiye alınmıştır ve Ağustos 2026 itibarıyla cumartesi günleri kurulmaktadır. Bir galeri Samsun'da nerede olursa olsun yetki belgesi başvurusu, işletmenin bulunduğu yerin ticaret il müdürlüğüne, yani Samsun Ticaret İl Müdürlüğü'ne, Bakanlıkça oluşturulan Bilgi Sistemi üzerinden yapılır; başvuruyu yapan kişinin Seviye 5 belgesi olmadan dosya tamamlanmaz.

TÜİK'in Haziran 2026 sonu verilerine göre Samsun'da trafiğe kayıtlı 552.701 taşıtın 267.594'ü otomobil, 100.054'ü motosiklet, 91.075'i kamyonet, 65.782'si traktör, 12.618'i kamyondur. Bu dağılımda otomobil açık ara en büyük kalemdir; ancak kamyonet ve traktörün parktaki payı Türkiye ortalamasının üzerindedir. Yönetmeliğin ekspertiz ve garanti hükümleri tescil belgesinde araç sınıfı M1, M1G, N1 ve N1G olan taşıtları hedeflediği için galerinin sattığı kamyonetler de (çoğu N1 sınıfındadır) bu yükümlülüklere tabidir; model yılına göre 8 yaşın veya 160.000 kilometrenin üzerindeki taşıtlar ise ekspertiz ve garanti dışında kalır. Traktör de bu sınıflandırmanın dışındadır. Yani aynı galeride yan yana duran iki araç için tamamen farklı bir hukuki rejim işleyebilir.

Kızılırmak deltasındaki Bafra Ovası ile Yeşilırmak deltasındaki Çarşamba Ovası'nda fındık, çeltik ve sebze üretimi yapılır. Yönetmelik md.16 ve md.17, ekspertiz ve garanti eşiğini taşıtın model yılına göre sekiz yaşın veya yüz altmış bin kilometrenin altında ya da üzerinde olmasına bağlar. Yüksek kilometreli ya da eski model bir araç alıp satıyorsanız her aracı dosya bazında ayrı değerlendirin, madde metnini lafzıyla okuyun.

Merkez dışında Bafra, Çarşamba, Terme ya da Samsun Merkez Organize Sanayi Bölgesi'nin bulunduğu Tekkeköy gibi bir ilçede ikinci bir nokta açmayı düşünüyorsanız şube kuralı belirleyicidir. Yönetmelik md.5/4 açıkça yetki belgesinin her bir işletme için ayrı ayrı düzenlendiğini ve devredilemeyeceğini söyler; md.4/1-(ğ) uyarınca şubeler de işletme sayılır. Bu nedenle İlkadım'daki merkez galerinin Seviye 5 belgesi Bafra'daki şubeyi kapsamaz; şubede o faaliyeti yürüten yetkili temsilcinin kendi Seviye 5 belgesi olmalıdır.

1 Ocak 2026'dan itibaren ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgesi yıllık harca tabi hâle gelmiştir. 4/12/2025 tarihli 7566 sayılı Kanunla 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (8) sayılı tarifede yapılan düzenlemede şubeler dâhil her yıl için harç öngörülmüş (2026 yılı için 20.000 TL), büyükşehir belediyesi bulunan illerde bu tutarın bir kat artırımlı uygulanacağı belirtilmiştir. Samsun büyükşehir statüsünde olduğu için merkez ilçelerdeki galeriler artırımlı tutarla karşılaşır; tarifede bir önceki takvim yılının son günü itibarıyla TÜİK'in yayımladığı son verilere (2026 harcı için ADNKS 2024) göre nüfusu 30.000'i geçmeyen ilçeler istisna tutulduğundan Samsun'un küçük nüfuslu ilçelerinde hesap değişebilir. Şube başına ayrı doğan bu harç, çok şubeli Samsun galerilerinde Seviye 5 sorumlusu sayısıyla birlikte planlanmalıdır.

Alıcı ister Samsun'dan ister il dışından gelsin, satışta Yönetmelik md.26'daki Güvenli Ödeme Sistemi belirleyicidir: satış bedelinin nakit, havale, EFT veya Bakanlıkça belirlenen diğer yöntemlerle ödenen kısmı, taşıt mülkiyeti ile bedelin eş anlı el değiştirmesini sağlayan elektronik sistem üzerinden geçer. Bedel sisteme yatmadan noter devri yapılmaz; sistem masrafı satıcıya aktarılan bedelden mahsup edilir.

Samsun'da Yetki Belgesini Kim Alır: Seviye 5 Sorumlu mu, Seviye 4 Danışman mı?

Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik (RG 27.08.2024/32645) iki ayrı kişiyi tanımlar. md.4/1-(m) alım satım sorumlusunu, ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal eden gerçek kişi tacirler ile esnaf ve sanatkârların kendileri, ticaret şirketleri ve diğer tüzel kişi tacirler ile şubelerde ise bu faaliyetleri yürüten yetkili temsilciler olarak tarif eder. md.4/1-(l) ise alım satım danışmanını tek cümleyle tanımlar: işletmede iş sözleşmesiyle çalışan pazarlama ve satış personeli. Ayrım unvanda değil hukuki konumdadır. Toybelen'deki bir galerinin sahibi ya da şirketin temsile yetkili ortağı Seviye 5'e (17UY0299-5), aynı galeride maaşlı çalışan satış elemanı Seviye 4'e (17UY0298-4) tabidir. md.6/1-(ç)-(5) uyarınca yetki belgesi verilebilmesi için başvuruda bulunan alım satım sorumlusunun Seviye 5 mesleki yeterlilik belgesine sahip olması gerekir; yani her yetki belgesi için en az bir kişinin Seviye 5 belgesi zorunludur. Sadece Seviye 4 belgesiyle Samsun'da galeri açılamaz, yetki belgesi alınamaz. Seviye 4, belgesi zaten alınmış bir işletmede satış personeli olarak çalışabilmenin şartıdır. Kartvizitte 'satış müdürü' ya da 'danışman' yazması belirleyici değildir; belirleyici olan iş sözleşmesiyle çalışıyor olmak ve pazarlama-satış işi yapmaktır. Muhasebe, yıkama veya temizlik gibi satış dışı personel bu kapsamda değildir.

Ekspertiz ve Garanti Yükümlülüğü Samsun'un Kamyonet Payı Yüksek Stoğunda Nasıl İşler?

Samsun'da trafiğe kayıtlı 91 binin üzerindeki kamyonet, il parkındaki otomobilin üçte birinden fazla bir hacme karşılık gelir ve bu araçların büyük bölümü N1 veya N1G sınıfındadır. Yönetmelik md.16 uyarınca tescil belgesinde araç sınıfı M1, M1G, N1 ve N1G olan taşıtların satışından önceki on gün içinde ekspertiz raporu alınması gerekir. Rapor üç nüsha düzenlenir, iki nüshası satıcı işletmeye verilir, satıcı işletme ve ekspertiz işletmesi raporu en az beş yıl saklar; rapor satış sırasında notere ibraz edilir. Ücreti kural olarak işletme öder, satış alıcıdan kaynaklanan bir nedenle gerçekleşmezse alıcıya kalır. Muafiyetler iki başlıktadır: bulunduğu ilde TSE hizmet yeterlilik belgeli ekspertiz işletmesi olmayan işletmeler ile model yılına göre sekiz yaşın veya yüz altmış bin kilometrenin üzerindeki taşıtlar. Garanti tarafında md.17, sekiz yaşın veya yüz altmış bin kilometrenin altındaki M1, M1G, N1 ve N1G taşıtların motor ve şanzımanı ile elektrik ve elektronik sistemleri için satıştan itibaren üç ay veya beş bin kilometre garanti öngörür; üretici tarafından yenilenmiş taşıtta bu süre bir yıl veya yirmi bin kilometredir. Arızalar azami kırk beş iş günü içinde ve masrafı işletmeye ait olacak şekilde giderilir, kullanılamayan süre garantiye eklenir. Buradaki 'garanti' bir satış vaadi değil, yönetmeliğin işletmeye yüklediği ayıp sorumluluğudur. Yüksek kilometreli kamyonetlerde eşik değerlendirmesi her dosya için ayrı yapılmalı, madde metni lafzıyla okunmalıdır. Traktörler bu araç sınıflarının dışında kaldığı için ekspertiz ve garanti rejimine tabi değildir.

Bafra'da Şube Açan Samsun Galerisinin Belge, Sorumlu ve Harç Hesabı

Merkez dışında ikinci bir nokta açmayı düşünüyorsanız, örneğin İlkadım'daki merkezin yanına Bafra, Çarşamba ya da Tekkeköy'de bir şube, bu adım tek bir yetki belgesinin kapsamını genişletmez. Yönetmelik md.5/4 yetki belgesinin her bir işletme için ayrı ayrı düzenlendiğini ve devredilemeyeceğini söyler; md.4/1-(ğ) işletme tanımına şubeleri dâhil eder; md.4/1-(m) şubede alım satım sorumlusunu 'bu faaliyetleri yürüten yetkili temsilci' olarak tanımlar. Sonuç şudur: her şube için ayrı yetki belgesi, her yetki belgesi için de ayrı bir Seviye 5 belgeli sorumlu gerekir. Merkezdeki işletme sahibinin belgesi Bafra şubesini kapsamaz. Buna 2026'da yürürlüğe giren yıllık harç eklenir; harç kişiye değil yetki belgesine bağlı doğduğu için şube sayısıyla birlikte çarpılır ve Samsun büyükşehir statüsünde olduğundan merkez ilçelerde artırımlı tutar gündeme gelir. Yani üç noktalı bir Samsun galerisi için hesap üç yetki belgesi, üç Seviye 5 sorumlusu ve üç harç kalemi üzerinden kurulur. Buna karşılık Seviye 4 tarafında şubeye özgü bir sayı kuralı yoktur; kural kişiye bağlıdır ve hangi şubede olursa olsun iş sözleşmesiyle çalışan her pazarlama ve satış personelinin Seviye 4 belgesi olmalıdır. Bakanlığın md.10/3 uyarınca ayrı bir asgari personel sayısı belirleyip belirlemediği doğrulanamadığı için 'galeride en az şu kadar belgeli kişi olmalı' biçiminde sayısal bir taahhüt verilmemektedir.

17UY0299-5 Sınav Yapısı, Barajlar ve Öğrenim Şartındaki 29 Nisan 2026 Değişikliği

17UY0299-5 ulusal yeterliliğinde zorunlu birimler A1 ve A2, seçmeli birim B1'dir ve belge alabilmek için A1 ile A2'nin ikisinden de başarılı olmak şarttır. Teorik sınav dört seçenekli çoktan seçmeli sorulardan oluşur ve birim başına asgari soru sayısı yeterlilik metninde belirlenmiştir; teorik sınav barajı yüzde 70'tir. Performansa dayalı sınavda ise kritik adımların tamamının yapılması ve sınav genelinden asgari yüzde 80 alınması gerekir. Belge geçerlilik süresi beş yıldır. Seviye 4'te (17UY0298-4) birim yapısı aynıdır: A1 ve A2 zorunlu, B1 seçmelidir; barajlar da aynıdır. Soru sayıları ve birim yapısı revizyonla değişebildiği için başvurudan önce güncel yeterlilik metnini kontrol etmenizi öneririz. Öğrenim şartında 2026'da önemli bir değişiklik oldu. Resmî Gazete'nin 29.04.2026 tarihli ve 33238 sayılı nüshasında yayımlanan değişiklik yönetmeliğiyle, Yönetmeliğin 6. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinin (2) numaralı alt bendindeki 'lise' ibaresi 'ilköğretim' olarak değiştirilmiş, aynı düzenlemeyle lise şartına ilişkin geçici muafiyet fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır. Burada kritik bir ayrım vardır: bu değişiklik yetki belgesi başvurusunun öğrenim şartını düzenler. MYK sınavına giriş şartı ise ulusal yeterlilik metninde ayrıca düzenlenir ve resmî Türkiye Yeterlilikler Veri Tabanı kaydının bu değişikliğe göre güncellendiğini doğrulayamadık; sınav başvurusundan önce güncel yeterlilik metnindeki giriş şartını teyit etmenizi öneririz. Muafiyet tarafında md.10/2 uyarınca alım satım sorumluları yalnızca yükseköğretim kurumlarının motorlu kara taşıtı ticaretiyle ilgili alanlarından mezunsa belge şartından muaftır; Seviye 5 için meslek lisesi mezuniyeti muafiyet sağlamaz. Seviye 4 danışmanlarda ise ortaöğretimin ilgili alanlarından mezuniyet de muafiyet kapsamındadır.

Güvenli Ödeme Sistemi, 6 Ay–6.000 km Kuralı ve İlan Kısıtı Samsun Esnafını Nasıl Bağlar?

Samsun galerisinin günlük işleyişini belirleyen üç hüküm vardır. Birincisi Güvenli Ödeme Sistemi: md.26 uyarınca ikinci el taşıt satışlarında ödemenin bir kısmı veya tamamı nakit, havale, EFT ya da Bakanlıkça belirlenen diğer yöntemlerle yapılıyorsa bedel, taşıt mülkiyeti ile satış bedelinin eş anlı el değiştirmesini sağlayan elektronik sistem üzerinden ödenir. Bedelin kredi kuruluşu veya finansman şirketince kredilendirilen kısmı bunun dışındadır. Zorunluluk yalnız yetki belgeli galerileri değil, md.33 kapsamında tüm gerçek ve tüzel kişileri bağlar. İl dışından gelen bir alıcıyla çalışıyorsanız bu, kapora ve bakiye akışını baştan sisteme göre kurmanız demektir. İkincisi geçici md.2'deki kısıtlama: motosiklet, otomobil ve arazi taşıtları ilk tescilden itibaren altı ay ve altı bin kilometre geçmedikçe doğrudan veya dolaylı olarak pazarlanamaz ve satılamaz. Üçüncüsü geçici md.3: ikinci el taşıt, üretici veya distribütörün tavsiye ettiği güncel satış fiyatının üzerinde bir fiyattan ilanla pazarlanamaz. Bu iki kısıtlamanın süresi arka arkaya uzatılmıştır: 27.12.2025 tarihli Resmî Gazete değişikliğiyle 1 Temmuz 2026'ya, ardından Ticaret Bakanlığı'nın Haziran 2026'da duyurduğu altı aylık uzatmayla 1 Ocak 2027'ye çekilmiştir. Süre tekrar uzatılabildiği için işlem yapmadan önce yürürlükteki tarihin teyit edilmesi gerekir. Kısıtlamalar bir takvim yılında üç ve üzeri satış yapan tüm gerçek ve tüzel kişileri kapsar ve noterlikler aykırı satışları engeller. İlan girişini fiilen yapan satış personeli açısından ihlal riski en yüksek nokta budur.

Samsun'da Belgesiz Faaliyetin Yaptırımı ve Hangi Seviyeye Başvuracağınıza Karar Verme Ölçütü

Hangi seviyeye başvuracağınızın ölçütü kazancınız ya da tecrübeniz değil, işletmedeki hukuki konumunuzdur. Samsun'da kendi galerinizi açacaksanız, gerçek kişi tacir veya esnaf olarak faaliyet gösteriyorsanız, şirketinizde temsile yetkili kişi iseniz veya Bafra, Çarşamba, Terme, Tekkeköy gibi bir ilçede açtığınız şubede o faaliyeti yürüten yetkili temsilci iseniz Seviye 5 (17UY0299-5) doğru başvurudur. İşletmede iş sözleşmesiyle çalışan pazarlama ve satış personeli iseniz Seviye 4 (17UY0298-4) doğru başvurudur. Bu ayrım yanlış yapıldığında ortaya çıkan sonuç, sınavı geçmiş olmanıza rağmen yetki belgesi dosyanızın tamamlanamamasıdır. Belgesiz faaliyetin yaptırımı iki koldan işler. Birincisi yetki belgesidir: Seviye 5 belgesi olmadan yetki belgesi alınamayacağı için, belgesiz galericilik doğrudan yetki belgesiz faaliyet anlamına gelir. md.5/1 uyarınca bir takvim yılında üçten fazla satış, aksi tespit edilmedikçe ticari faaliyet sayılır ve yaptırım md.31/5 yollamasıyla 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 18. maddesindeki idari para cezalarıdır. Ceza tutarları her yıl yeniden değerleme oranında güncellendiği için burada rakam verilmemekte, güncel tutarın Ticaret İl Müdürlüğü'nden teyit edilmesi önerilmektedir. İkinci kol istihdamdır: md.15/1-(a) belgesiz kişilerin alım satım sorumlusu veya danışmanı olarak istihdam edilmemesini emreder ve md.9/1-(ç) uyarınca Bakanlık uyarısına rağmen giderilmeyen ya da aynı takvim yılında tekrarlanan ihlalde yetki belgesi iptal edilir; iptal hâlinde işletmeye ve sahiplerine bir yıl süreyle yeni yetki belgesi verilmez. Sınavda başarılı olunacağına dair hiçbir garanti verilemez; başarı barajları MYK'nın ulusal yeterlilik metninde belirlenmiştir ve sınav sonucu yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşunun değerlendirmesine bağlıdır.

İlgili sayfalar

• MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi nedir?
• MYK belgesi e-Devlet sorgulama ve doğrulama
• MYK belgesi yenileme (5 yıl sonra)
• MYK belgesi yurtdışında geçerli mi?

Diğer şehirler

Trabzon · İstanbul · İzmir · Şanlıurfa · Tekirdağ · Van