Tekirdağ'da Motorlu Kara Taşıtları Alım Satım Sorumlusu (17UY0299-5) MYK Belgesi

Galerinizde birden çok çalışan mı var? Galeriler için toplu belgelendirme teklifi →

Tekirdağ'da ikinci el araç piyasası neden tek parça değil: sanayi koridoru, transit eksen ve Trakya tarımı

Tekirdağ, 6360 sayılı Kanunla büyükşehir statüsü kazanan ve TR21 Trakya Bölgesi'nin (Tekirdağ, Edirne, Kırklareli) tek büyükşehri olan bir ildir; on bir ilçesi tek bir merkez etrafında dönmez. Kuzeyde Çorlu–Çerkezköy–Kapaklı–Ergene hattı sanayiyle, güneyde Marmaraereğlisi–Süleymanpaşa–Şarköy hattı Marmara kıyısıyla öne çıkar; batıda ise Malkara ve Hayrabolu yer alır. Sanayinin ağırlığı il ekonomisinde de görülür: TÜİK'in il bazında GSYH verisine göre 2024'te ilde katma değerin %50,7'si sanayiden geldi (Türkiye %22,2). İlin en kalabalık ilçesi il merkezi Süleymanpaşa değil Çorlu'dur. Bu çok merkezli yapı nedeniyle aynı ildeki iki galerinin stok kompozisyonu ve alıcı profili birbirinden farklı olabilir.

İl, İstanbul'u Trakya üzerinden Edirne ve Kapıkule sınır kapısına bağlayan eksenin ortasında yer alır; D-100 karayolu Çorlu üzerinden, TEM otoyolu (O-3) ise ilin kuzey ilçeleri hattından geçer. Buna karşılık ilde kayıtlı taşıt parkı ticari araç bakımından Türkiye ortalamasına yakındır: TÜİK'e göre 2025 sonunda kayıtlı taşıtların %14,5'i kamyonet (Türkiye %14,6), %3,4'ü çekici dahil kamyondur (Türkiye %3,1). Yönetmeliğin ekspertiz ve garanti yükümlülükleri ise tescil belgesindeki araç sınıfı üzerinden kurulmuştur; bu nedenle Tekirdağ'da satılan her taşıt aynı yükümlülük setine tabi değildir ve sınıfın araç bazında kontrol edilmesi gerekir.

İlde Süleymanpaşa'ya bağlı Barbaros'ta bir konteyner limanı, Marmaraereğlisi'nde ise doğal gaz (LNG) terminali ve depolama tesisleri bulunur. Bu tür tesislerin çevresindeki firmalardan filo aracı alıyorsanız iş tamamen evrak disiplinine dayanır: faturalı alım, tescil belgesindeki sınıf ve kilometre kaydı, devir evrakı ve ödemenin hangi kanaldan geçtiği baştan doğru kurulmalıdır.

Tarım da ilin araç parkına yansır: TÜİK'e göre 2025 sonunda Tekirdağ'da kayıtlı taşıtların %9,1'i traktördür (Türkiye %6,9). Aracı iş aracı olarak kullanan bir alıcı için motor, şanzıman ve elektrik-elektronik sistemlerin geçmişi estetik kriterlerin önüne geçebilir; böyle bir kullanımda kilometre de hızlı yükselebilir. Yönetmeliğin ekspertiz ve garanti hükümlerindeki yaş ve kilometre eşiklerinin hangi tarafında kalındığı, satış sonrası sorumluluğu doğrudan değiştirir.

Tekirdağ, İstanbul'un Silivri ilçesiyle doğrudan komşudur; bu yüzden alıcısı ya da satıcısı İstanbul'da olan işlemlerle karşılaşmanız olasıdır. Aracı görmeden kapora göndermek isteyen şehir dışı bir alıcıyla çalışıyorsanız, yönetmeliğin ödeme sistemine ilişkin hükmü (md.26) tam bu tür işlemleri güvence altına alır: ödemenin bir kısmı ya da tamamı nakit, havale veya EFT ile yapılıyorsa satış bedeli, mülkiyet ile bedelin eş anlı el değiştirmesini sağlayan elektronik sistem üzerinden ödenir.

İlin çok merkezli yapısı meslek örgütlenmesine de yansımıştır: Tekirdağ'da tek bir ticaret odası yoktur. Tekirdağ Ticaret ve Sanayi Odası'nın yanında Çorlu, Çerkezköy, Malkara ve Hayrabolu ticaret ve sanayi odaları ayrı tüzel kişilikler olarak faaliyet gösterir. Bunun yetki belgesi sürecindeki karşılığı şudur: başvuru öncesinde tamamlanması gereken oda kaydında muhatabınız ilin geneli değil, işletmenizin bulunduğu ilçenin bağlı olduğu odadır; esnaf ve sanatkâr statüsünde faaliyet gösterecekseniz muhatap ayrıca değişir. Buna karşılık yetki belgesi başvurusunun mercii ilçeye göre değişmez, il müdürlüğünde tektir.

Tekirdağ'daki bir galeride Seviye 5'i kim alır, Seviye 4'ü kim alır?

Bu ayrımı baştan netleştirmek gerekir. Yönetmeliğin 4/1-(m) maddesine göre alım satım sorumlusu, yani Seviye 5 (17UY0299-5) belgesini taşıması gereken kişi; gerçek kişi tacir veya esnaf işletmelerinde işletme sahibinin bizzat kendisidir. Süleymanpaşa'da kendi adına galeri işleten bir esnaf, belgeyi çalışanına aldırıp kendisi belgesiz kalamaz. Tüzel kişilerde, örneğin Çorlu'da limited şirket olarak kurulmuş bir otomotiv ticaret şirketinde belgeyi temsile yetkili kişi taşır; şubelerde ise o şubenin yetkili temsilcisi ayrıca belge sahibi olmalıdır. Seviye 4 (17UY0298-4) Alım Satım Danışmanı belgesi 4/1-(l) maddesi kapsamındadır ve işletmede iş sözleşmesiyle çalışan pazarlama ve satış personelini karşılar; Çerkezköy'de bir galeride bordrolu çalışan satış danışmanı bu gruba girer. Doğru kurgu şudur: işletmenin başındaki kişi Seviye 5, sahada müşteriyle satış görüşmesi yapan personel Seviye 4. Yetki belgesi başvurusunda md.6/1-(ç)-(5) yalnızca başvuruyu yapan alım satım sorumlusunda Seviye 5 arar; bu, satış personelinin belgesiz çalışabileceği anlamına gelmez, iki yükümlülük birbirinden bağımsızdır. Seviye 4 belgesi ise tek başına galeri açtırmaz ve yetki belgesi başvurusunu karşılamaz. Ayrıca yönetmeliğin geçici 1/2 maddesi hâlâ yürürlüktedir: 15/8/2020 tarihinden önce Seviye 5 sınavına girmiş veya belgesini almış alım satım danışmanlarından, belgeleri iptal edilmediği sürece ayrıca Seviye 4 belgesi aranmaz. Bu tarihten sonrası için böyle bir otomatik denklik yoktur.

Yetki belgesi başvurusu: oda kaydı, Tekirdağ Ticaret İl Müdürlüğü ve Bilgi Sistemi sırası

Motorlu kara taşıtı ticareti yapmak isteyen işletme, faaliyette bulunacağı ilin ticaret il müdürlüğüne başvurur ve başvuru fiziksel evrak yığını olarak değil, Bakanlığın Bilgi Sistemi üzerinden elektronik olarak yapılır. Tekirdağ'da faaliyet gösterecek bir galeri için muhatap Tekirdağ Ticaret İl Müdürlüğü'dür ve bu, ilin on bir ilçesinin tamamı için geçerlidir: Süleymanpaşa, Çorlu, Çerkezköy, Kapaklı, Ergene, Malkara, Saray, Muratlı, Hayrabolu, Şarköy ve Marmaraereğlisi'nde açılan bir işletme için ayrı bir ilçe mercii bulunmaz. Buna karşılık başvuru öncesinde tamamlanması gereken oda kaydında durum farklıdır: ilde tek bir ticaret odası olmadığı için tacir statüsündeki bir işletmenin muhatabı ilçesine göre Tekirdağ, Çorlu, Çerkezköy, Malkara veya Hayrabolu ticaret ve sanayi odası olabilir; esnaf ve sanatkâr statüsünde faaliyet gösterecek kişinin muhatabı ise bağlı olacağı esnaf ve sanatkârlar odasıdır. Başvurunun çekirdek şartları; ilgili meslek odasına kayıtlı olmak ve ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti faaliyetinin oda kaydında görünmesi, gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olmak, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı ile iş yerine ilişkin fiziki şartları karşılamak ve başvuruyu yapan alım satım sorumlusunun Seviye 5 belgesine sahip olmasıdır. Öğrenim şartında ise iki ayrı kural vardır ve karıştırılmamalıdır. Birincisi Yönetmeliğin yetki belgesi şartıdır: 29 Nisan 2026 tarihli değişiklikle md.6/1-(ç)-(2)'deki lise ibaresi ilköğretim olarak değiştirilmiştir, yani yetki belgesi başvurusu için en az ilköğretim mezuniyeti yeterlidir. İkincisi ise MYK sınavına giriş şartıdır ve bunu Yönetmelik değil ulusal yeterlilik metni belirler. 17UY0299-5'in yürürlükteki Rev.01 metni sınava giriş için hâlâ en az lise mezuniyeti yazıyor ve henüz güncellenmedi; Seviye 4'te sınava giriş şartı yoktur. İlköğretim eşiği mesleki yeterlilik belgesi şartını da ortadan kaldırmaz; doğru sıra önce belge, sonra başvurudur. Eğitim durumunuzu başvuruda baştan yazın; sınav başvurunuzu almadan önce giriş şartını sizin için kontrol ederiz. İstenen evrak listesi dönemsel olarak güncellendiği için başvuru öncesinde il müdürlüğünden teyit almak gerekir.

Çorlu'daki merkez, Çerkezköy'deki şube: her işletme için ayrı yetki belgesi

Birden fazla noktayla çalışmayı düşünüyorsanız şube kuralı doğrudan sizi ilgilendirir. Yönetmeliğin 5/4 maddesi açıktır: yetki belgesi her bir işletme için ayrı ayrı düzenlenir ve bu şubeleri de kapsar. Çorlu'da yetki belgesiyle faaliyet gösteren bir galeri, Çerkezköy organize sanayi çevresinde ikinci bir satış noktası açtığında mevcut belgesini o adrese taşıyamaz veya kapsamını genişletemez; yeni adres için ayrı bir yetki belgesi başvurusu yapmak zorundadır. Bunun personel tarafındaki karşılığı çoğu işletmenin gözünden kaçar: md.4/1-(m) uyarınca şubede de yetkili temsilcinin Seviye 5 belgesi bulunması gerekir. Yani iki noktalı bir işletme, iki ayrı yetki belgesi ve iki ayrı Seviye 5 belgeli sorumlu demektir; sahibinin merkezde belgeli olması şubeyi kapsamaz. Çorlu–Çerkezköy–Kapaklı üçgeninde birden fazla noktayla çalışmayı planlayan işletmelerin, ikinci noktaya karar verdikleri anda ikinci sorumlunun belgelendirme takvimini de başlatmaları gerekir; aksi halde şube, yetki belgesi çıkana kadar fiilen satış yapamaz. Buna bağlı ikinci bir yükümlülük 29 Nisan 2026 değişikliğiyle netleşmiştir: ticaret unvanı veya işletme adı değişikliği hariç, yetki belgesi içeriğindeki herhangi bir bilgi değişirse belge tadil edilir, unvan veya işletme adı değişirse yenilenir. Başvuru 30 gün içinde Bilgi Sistemi üzerinden yapılır. Adres taşıma, temsilci değişikliği veya belgeli sorumlunun işten ayrılması gibi durumlarda bu süre kaçırıldığında yetki belgesi riske girer.

Muafiyetler: Seviye 5'te dar, Seviye 4'te daha geniş

Yönetmeliğin 10/2 maddesi sınırlı ve net bir muafiyet tanımlar. Alım satım sorumluları, yani Seviye 5 tarafında muafiyet yalnızca yükseköğretim kurumlarının motorlu kara taşıtı ticaretiyle ilgili alanlarından veya denkliği kabul edilen yurt dışı kurumlarından mezun olanlar içindir. Lise veya meslek lisesi mezuniyeti Seviye 5 için muafiyet doğurmaz. Alım satım danışmanları, yani Seviye 4 tarafında muafiyet daha geniştir; ortaöğretim kurumlarının ilgili alan ve dallarından mezuniyet de kabul edilir. Bu farkın pratik sonucu şudur: ilgili alanda bir meslek lisesinden mezun satış personeli Seviye 4 için muafiyet kapsamına girebilirken, aynı diplomayla işletmenin Seviye 5 sorumlusu olunamaz. Galeri sahibi lise mezunuysa ve ilgili bir yükseköğretim programı bitirmemişse, yetki belgesi için Seviye 5 belgesini almak durumundadır. Muafiyetin dayanağı diplomadaki program adıdır ve muafiyet sağlayan alanları Bakanlık belirler; benzer isimli ama listede yer almayan bir programdan mezuniyet muafiyet doğurmaz. Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi'nin merkez yerleşkesinin yanında ilçelerde de meslek yüksekokulları vardır; bunlardan birinden ön lisans mezunuysanız da programın ilgili sayılıp sayılmadığı diploma üzerinden ayrıca değerlendirilir. Muafiyet varsayımıyla başvuru yapıp reddedilmek, sınav takvimini baştan kaçırmak anlamına geldiği için en güvenli yol, program adını başvuru öncesinde Tekirdağ Ticaret İl Müdürlüğü'ne teyit ettirmektir.

Ekspertiz, garanti ve güvenli ödeme: Tekirdağ'ın araç karmasında hangi taşıt kapsamda?

Seviye 5 belgesi bir sınav evrakı değil, işletmenin üstlendiği yükümlülüklerin operasyona çevrilmesidir. Ekspertiz tarafında md.16, tescil belgesinde araç sınıfı M1, M1G, N1 ve N1G olan taşıtların satışından önceki on gün içinde ekspertiz raporu alınmasını öngörür; rapor üç nüsha düzenlenir, iki nüshası satıcı işletmeye verilir, satıcı işletme ve ekspertiz işletmesi raporu en az beş yıl saklar ve rapor satış sırasında notere ibraz edilir. Ücret kural olarak işletmeye aittir; satış alıcıdan kaynaklanan bir nedenle gerçekleşmezse ücreti alıcı öder. Muafiyet iki başlıktadır: ilinde TSE hizmet yeterlilik belgeli ekspertiz işletmesi bulunmayan işletmeler ile model yılına göre sekiz yaşın veya 160.000 kilometrenin üzerindeki taşıtlar. Garanti tarafında md.17, aynı araç sınıflarında ve model yılına göre sekiz yaşın veya 160.000 kilometrenin altındaki taşıtlarda motor ve şanzıman ile elektrik ve elektronik sistemler için satıştan itibaren üç ay veya 5.000 kilometre garanti öngörür; üretici tarafından yenilenmiş taşıtta bu süre bir yıl veya 20.000 kilometredir. Arızalar azami 45 iş günü içinde ve masrafı işletmeye ait olmak üzere giderilir. Ödeme tarafında md.26, ikinci el taşıt satışında bedelin nakit, havale veya EFT ile ödenen kısmının, mülkiyet ile bedelin eş anlı el değiştirmesini sağlayan elektronik sistem üzerinden geçmesini zorunlu kılar. Tekirdağ açısından kritik nokta şudur: bu üç yükümlülük her taşıt için aynı biçimde işlemez. D-100 ve TEM hattı nedeniyle ilde dolaşan ağır tonajlı araçlarla, Malkara ve Hayrabolu hattında iş aracı olarak alınan kamyonetlerin tescil belgesindeki sınıfı farklı olabilir; kapsamın içinde mi dışında mı olduğunuzu her satışta tescil belgesindeki araç sınıfından kontrol etmek, sonradan doğacak uyuşmazlığı önlemenin tek güvenli yoludur. Eşik ifadesi yaş ve kilometre bakımından "veya" bağlacıyla kurulduğu için sınır durumlarda maddenin metnini Tekirdağ Ticaret İl Müdürlüğü'ne teyit ettirmek gerekir.

Sınav ve takvim: Tekirdağ'da açılış planı belgelendirme takvimine bağlıdır

Süreç, sınav başvurusuyla başlayıp belge basımıyla biten bir zincirdir ve her halkası takvim tüketir. Aday, Motorlu Kara Taşıtları Alım Satım Sorumlusu (Seviye 5, 17UY0299-5) veya Alım Satım Danışmanı (Seviye 4, 17UY0298-4) yeterliliği için MYK tarafından yetkilendirilmiş bir belgelendirme kuruluşuna başvurur; yeterlilik zorunlu ve seçmeli birimlerden oluşur, ölçme dört seçenekli çoktan seçmeli teorik sınav ile performansa dayalı uygulama sınavı biçiminde yapılır. Teorik sınavda başarı barajı yüzde 70'tir; performans sınavında kritik adımların tamamının doğru yapılması ve asgari yüzde 80 başarı aranır. Her birim kendi içinde değerlendirilir, bir birimden başarısız olmak diğerlerinin sonucunu geçersiz kılmaz ve başarısız olunan birim yeterlilikte tanımlı koşullar çerçevesinde tekrar edilebilir. Belgenin geçerlilik süresi beş yıldır ve süre sonunda kendiliğinden yenilenmez. Tekirdağ'a özgü planlama sorusu şudur: yetki belgesi başvurusunun önkoşulu Seviye 5 belgesidir, dolayısıyla galeri açılış takvimi doğrudan belgelendirme takvimine bağımlıdır. Kira sözleşmesi imzalanmış, tabela asılmış ama sorumlunun belgesi henüz çıkmamış bir işletme yetki belgesi olmadan faaliyete geçemez; aynı bağımlılık şube açılışları için de geçerlidir. Bu nedenle Çorlu, Çerkezköy veya Süleymanpaşa'da yeni bir nokta planlayan işletmelerin yer arayışıyla eş zamanlı olarak sorumlunun sınav başvurusunu yapması en sağlıklı sıralamadır. Sınav yeri ve tarihi kuruluşun dönemsel takvimine göre belirlenir; sınav başka bir ilde yapılsa da bu durum belgenin geçerliliğini etkilemez, çünkü MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi Türkiye genelinde geçerlidir. Hiçbir hazırlık süreci sınavdan geçmeyi kendiliğinden sağlamaz; belirleyici olan adayın yeterlilik birimlerindeki performansıdır.

İlgili sayfalar

• MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi nedir?
• MYK belgesi e-Devlet sorgulama ve doğrulama
• MYK belgesi yenileme (5 yıl sonra)
• MYK belgesi yurtdışında geçerli mi?

Diğer şehirler

Van · Muğla · Erzurum · Elazığ · Ordu · Kahramanmaraş