İkinci El Araçta Ekspertiz Zorunluluğu 2026: Galerici Kuralları
Yetki belgeli işletme, tescil belgesinde sınıfı M1, M1G, N1 veya N1G olan ikinci el taşıtlar için satışın yapılacağı tarihten önceki on gün içinde TSE belgeli bir ekspertiz firmasından rapor almak zorundadır. Model yılına göre 8 yaşın veya 160.000 kilometrenin üzerindeki taşıtlar bu zorunluluktan muaftır. Ücret kural olarak satıcı işletmeye aittir; satış alıcıdan kaynaklanan nedenle gerçekleşmezse alıcı öder.
Temmuz 2026 · Brodemy Editör · 6 dk okuma
Tescil belgesinde araç sınıfı M1, M1G, N1 veya N1G olan ikinci el taşıtları — yani otomobil ve arazi taşıtlarının yanı sıra kamyonet gibi hafif ticari araçları — satan yetki belgeli işletmeler için kural net: Satışın yapılacağı tarihten önceki on gün içinde ekspertiz raporu alınması zorunludur; üç nüsha düzenlenen raporun iki nüshası satıcı işletmeye verilir ve bir nüshası satış sırasında notere ibraz edilir. Önemli istisnalar var: Model yılına göre 8 yaşın veya 160.000 kilometrenin üzerindeki taşıtlarda rapor zorunlu değildir; TSE hizmet yeterlilik belgesine sahip ekspertiz işletmesi bulunmayan illerde faaliyet gösteren işletmeler de bu zorunluluktan muaftır. Ücret ise kural olarak satıcı işletmeye aittir; yalnızca satış alıcıdan kaynaklanan bir nedenle gerçekleşmezse alıcı öder. Bu yazıda Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik'in 16 ncı maddesindeki ekspertiz düzenini galerici gözüyle adım adım inceliyoruz.
Ekspertiz Zorunluluğu Kimi Kapsıyor?
Zorunluluğun muhatabı, yetki belgesine sahip işletmedir; yani ekspertiz raporu aldırma yükümlülüğü alıcıda değil, satışı yapan galeridedir. Kapsam, tescil belgesinde araç sınıfı M1, M1G, N1 ve N1G olan ikinci el taşıt satışlarıdır; bu sınıflar otomobil ve arazi taşıtlarının yanında kamyonet gibi hafif ticari araçları da içerir. Rapor, satışın yapılacağı tarihten önceki on gün içinde alınır; üç nüsha düzenlenir, iki nüshası satıcı işletmeye verilir ve bir nüshası satış sırasında notere ibraz edilir. Rapor, satıcı işletme ile ekspertiz işletmesi tarafından en az beş yıl saklanır. On günlük pencere bilinçlidir: Aylar önce alınmış bir rapor, aracın satış anındaki durumunu göstermez ve yükümlülüğün amacını karşılamaz. TSE hizmet yeterlilik belgesine sahip ekspertiz işletmesi bulunmayan illerde faaliyet gösteren işletmeler bu zorunluluktan muaftır; diğer taşıt cinsleri için bir yükümlülüğünüz olup olmadığını, faaliyet profilinize göre il ticaret müdürlüğünden teyit etmenizi öneririz.
8 Yaş veya 160.000 Km İstisnası Nasıl İşler?
İstisnanın püf noktası bağlaçtır: 8 yaş VEYA 160.000 kilometre. Aracın bu iki eşikten yalnızca birini aşması, ekspertiz zorunluluğunu ortadan kaldırır. Zorunluluk, ancak araç her iki eşiğin de altındaysa devreye girer. Somut örneklerle:
- 9 yaşında, 90.000 km'de bir otomobil: Yaş eşiği aşıldığı için ekspertiz zorunlu değil; gönüllü rapor yine de mümkün ve önerilir.
- 5 yaşında, 170.000 km'de bir otomobil: Kilometre eşiği aşıldığı için ekspertiz zorunlu değil.
- 5 yaşında, 120.000 km'de bir otomobil: İki eşiğin de altında olduğu için ekspertiz zorunlu.
Muafiyet, yasak anlamına gelmez: İsterseniz eşiği aşan araçlar için de gönüllü olarak ekspertiz yaptırabilirsiniz. Özellikle yüksek fiyatlı araçlarda gönüllü rapor, alıcı güvenini artıran ve satış sonrası uyuşmazlık riskini azaltan bir yatırımdır. Bir ayrıntıya da dikkat: Yaş, model yılına göre hesaplanır. Tam sınırda kalan araçlarda, örneğin model yılına göre tam 8 yaşındaki bir taşıtta, muafiyetin nasıl uygulanacağını il ticaret müdürlüğünden teyit ederek işlem yapmanız en güvenli yoldur.
Ekspertiz Ücretini Kim Öder?
Yönetmeliğin kuralı iki basamaklıdır: Satış işlemi alıcıdan kaynaklanan bir nedenle gerçekleşmezse ücreti alıcı öder; diğer bütün hâllerde ücret satıcı konumundaki yetki belgeli işletmeye aittir. Pratikte bu şu anlama gelir: Satış tamamlandıysa ya da satıştan siz vazgeçtiyseniz ücret sizindir; alıcı rapora rağmen almaktan vazgeçtiyse ücret ona geçer. Bu kuralı alıcıyla satış öncesinde açıkça konuşmak, rapor aşamasında yaşanan tartışmaların çoğunu önler.
TSE Şartı: Rapor Kimden Alınır?
Rapor herhangi bir servisten değil, TSE belgeli bir ekspertiz firmasından alınmalıdır. Çalışacağınız firmanın belgesinin güncel ve geçerli olduğunu işlem öncesinde kontrol edin; uygunluk şartının ayrıntısını ve güncel belgeli firma durumunu ilgili merciden teyit etmekte fayda var. Belgesiz bir yerden alınan rapor, yükümlülüğünüzü mevzuata uygun şekilde yerine getirdiğiniz anlamına gelmeyebilir. Düzenli çalıştığınız bir firma varsa bile belge durumunu dönemsel olarak yeniden kontrol etmek, sizi ileride doğabilecek geçersiz rapor tartışmalarından korur.
Raporun Arşiv ve Kanıt Değeri
Ekspertiz raporunun işlevi satış anında bitmez. Satıştan aylar sonra gelen bir arıza şikâyetinde, 3 ay / 5.000 km garanti kapsamına girip girmediği tartışmalı bir talepte veya hasarın gizlendiği iddiasında; aracın satış anındaki durumunu tarafsız biçimde belgeleyen tek teknik kayıt genellikle bu rapordur. Bu yüzden notere ibraz edilen nüshayla yetinmeyin: İşletmenize verilen nüshaları, taşıt teslim belgesi ve satış evrakıyla birlikte aynı dosyada en az beş yıl arşivleyin. Tanıtım kartındaki ve ilanlardaki bilgileri raporla uyumlu tutmanız da ayrı bir güvence katmanıdır; rapordaki tespitle çelişen bir ilan ifadesi, iyi niyetli bir hatayı bile yanıltıcı bilgi tartışmasına dönüştürebilir.
Galerici İçin Pratik Kontrol Listesi
- Tescil belgesinde sınıfı M1, M1G, N1 veya N1G olan her taşıtın satışından önce aracın yaşını ve kilometresini eşiklerle karşılaştırın; muafiyeti belgeleyecek şekilde kayıt tutun.
- Çalıştığınız ekspertiz firmasının TSE belgesini dönemsel olarak yeniden kontrol edin.
- Raporu satış sırasında notere ibraz edin; işletmenize verilen iki nüshayı en az beş yıl dosyanızda saklayın.
- İlan ve tanıtım kartındaki bilgilerin ekspertiz raporuyla tutarlı olduğundan emin olun; çelişki, yanıltıcı ilan riskine dönüşür.
- Ücret kuralını (kimin hangi durumda ödeyeceğini) alıcıya baştan yazılı bildirin; satış gerçekleşmezse nedeninin kimden kaynaklandığını da not edin, ücretin kime ait olacağı bu tespite bağlıdır.
Ekspertiz düzeni, Seviye 4 ve Seviye 5 galericilik sınavlarının da sorgulanan konuları arasındadır; sınav yapısını ilgili yazılarımızda bulabilirsiniz. Brodemy belge düzenlemez; sınav ve belgelendirme için sizi MYK tarafından yetkilendirilmiş kuruluşlara yönlendiririz. Mevzuat uygulamasında tereddüt ettiğiniz her noktayı il ticaret müdürlüğünden teyit edin.
Galericilik belgesi (Seviye 5) tam rehberi → · Ücretsiz deneme sınavı (25 soru) · Seviye 4/5 seçici + maliyet aracı
Sıkça sorulan sorular
Hangi araçlarda ekspertiz zorunlu değildir?
Model yılına göre 8 yaşın veya 160.000 kilometrenin üzerindeki taşıtlarda ekspertiz raporu alınması zorunlu değildir. Buradaki bağlaç 'veya'dır: iki eşikten yalnızca birini aşan araç bile muafiyet kapsamındadır. Aracın hem 8 yaşın hem de 160.000 kilometrenin altında olması hâlinde rapor zorunludur.
Ekspertiz ücretini kim öder?
Kural olarak ekspertiz ücretini satıcı konumundaki yetki belgeli işletme öder. Tek istisna, satışın alıcıdan kaynaklanan bir nedenle gerçekleşmemesidir; bu durumda ücreti alıcı öder.
Ekspertiz raporu alınmadan satış yapılırsa ne olur?
Yönetmelik hükümlerine aykırılık, 6585 sayılı Kanun çerçevesinde idari yaptırım riskini doğurur; ayrıca satış sonrası uyuşmazlıklarda işletme aleyhine güçlü bir kanıt sorunu yaratır. Somut yaptırım tutarı fiile göre değişir; güncel uygulamayı il ticaret müdürlüğünden teyit edin.