İçeriğe geç

İkinci El Araçta Ekspertiz Zorunluluğu 2026: Galerici Kuralları

Yetki belgeli işletme, tescil belgesinde sınıfı M1, M1G, N1 veya N1G olan ikinci el taşıtlar için satışın yapılacağı tarihten önceki on gün içinde TSE belgeli bir ekspertiz firmasından rapor almak zorundadır. Model yılına göre 8 yaşın veya 160.000 kilometrenin üzerindeki taşıtlar bu zorunluluktan muaftır. Ücret kural olarak satıcı işletmeye aittir; satış alıcıdan kaynaklanan nedenle gerçekleşmezse alıcı öder.

01
Rehber

Bilmeniz gerekenler

· Güncelleme: · Brodemy Editör Ekibi · 6 dk okuma

Belgeyle ilgili tüm adımlar tek sayfada: Galerici belgesi rehberi: Seviye 4 ve 5, sınav ve ücret.

Tescil belgesinde araç sınıfı M1, M1G, N1 veya N1G olan ikinci el taşıtları — yani otomobil ve arazi taşıtlarının yanı sıra kamyonet gibi hafif ticari araçları — satan yetki belgeli işletmeler için kural net: Satışın yapılacağı tarihten önceki on gün içinde ekspertiz raporu alınması zorunludur; üç nüsha düzenlenen raporun iki nüshası satıcı işletmeye verilir ve bir nüshası satış sırasında notere ibraz edilir. Önemli istisnalar var: Model yılına göre 8 yaşın veya 160.000 kilometrenin üzerindeki taşıtlarda rapor zorunlu değildir; TSE hizmet yeterlilik belgesine sahip ekspertiz işletmesi bulunmayan illerde faaliyet gösteren işletmeler de bu zorunluluktan muaftır. Ücret ise kural olarak satıcı işletmeye aittir; yalnızca satış alıcıdan kaynaklanan bir nedenle gerçekleşmezse alıcı öder. Bu yazıda Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik'in 16 ncı maddesindeki ekspertiz düzenini galerici gözüyle adım adım inceliyoruz.

Ekspertiz Zorunluluğu Kimi Kapsıyor?

Zorunluluğun muhatabı, yetki belgesine sahip işletmedir; yani ekspertiz raporu aldırma yükümlülüğü alıcıda değil, satışı yapan galeridedir. Kapsam, tescil belgesinde araç sınıfı M1, M1G, N1 ve N1G olan ikinci el taşıt satışlarıdır; bu sınıflar otomobil ve arazi taşıtlarının yanında kamyonet gibi hafif ticari araçları da içerir. Rapor, satışın yapılacağı tarihten önceki on gün içinde alınır; üç nüsha düzenlenir, iki nüshası satıcı işletmeye verilir ve bir nüshası satış sırasında notere ibraz edilir. Rapor, satıcı işletme ile ekspertiz işletmesi tarafından en az beş yıl saklanır. On günlük pencere bilinçlidir: Aylar önce alınmış bir rapor, aracın satış anındaki durumunu göstermez ve yükümlülüğün amacını karşılamaz. TSE hizmet yeterlilik belgesine sahip ekspertiz işletmesi bulunmayan illerde faaliyet gösteren işletmeler bu zorunluluktan muaftır; zorunluluğun kapsayacağı başka araç sınıflarını belirleme yetkisi Bakanlıktadır (md. 16/6).

8 Yaş veya 160.000 Km İstisnası Nasıl İşler?

İstisnanın püf noktası bağlaçtır: 8 yaş VEYA 160.000 kilometre. Aracın bu iki eşikten yalnızca birini aşması, ekspertiz zorunluluğunu ortadan kaldırır. Zorunluluk, ancak araç her iki eşiğin de altındaysa devreye girer. Somut örneklerle:

  • 9 yaşında, 90.000 km'de bir otomobil: Yaş eşiği aşıldığı için ekspertiz zorunlu değil; gönüllü rapor yine de mümkün ve önerilir.
  • 5 yaşında, 170.000 km'de bir otomobil: Kilometre eşiği aşıldığı için ekspertiz zorunlu değil.
  • 5 yaşında, 120.000 km'de bir otomobil: İki eşiğin de altında olduğu için ekspertiz zorunlu.

Muafiyet, yasak anlamına gelmez: İsterseniz eşiği aşan araçlar için de gönüllü olarak ekspertiz yaptırabilirsiniz. Özellikle yüksek fiyatlı araçlarda gönüllü rapor, alıcı güvenini artıran ve satış sonrası uyuşmazlık riskini azaltan bir yatırımdır. Bir ayrıntıya da dikkat: Yaş, model yılına göre hesaplanır. Tam sınırda kalan araçlarda, örneğin model yılına göre tam 8 yaşındaki bir taşıtta, muafiyetin nasıl uygulanacağını il ticaret müdürlüğünden teyit ederek işlem yapmanız en güvenli yoldur.

Ekspertiz Ücretini Kim Öder?

Yönetmeliğin kuralı iki basamaklıdır: Satış işlemi alıcıdan kaynaklanan bir nedenle gerçekleşmezse ücreti alıcı öder; diğer bütün hâllerde ücret satıcı konumundaki yetki belgeli işletmeye aittir. Pratikte bu şu anlama gelir: Satış tamamlandıysa ya da satıştan siz vazgeçtiyseniz ücret sizindir; alıcı rapora rağmen almaktan vazgeçtiyse ücret ona geçer. Bu kuralı alıcıyla satış öncesinde açıkça konuşmak, rapor aşamasında yaşanan tartışmaların çoğunu önler.

TSE Şartı: Rapor Kimden Alınır?

Rapor herhangi bir servisten değil, TSE belgeli bir ekspertiz firmasından alınmalıdır. Çalışacağınız firmanın belgesinin güncel ve geçerli olduğunu işlem öncesinde kontrol edin; rapor, TSE hizmet yeterlilik belgesi bulunan ekspertiz işletmelerince düzenlenir (md. 16/2) ve noter bu belgeyi TSE sisteminden kontrol eder (md. 27/1). Belgesiz bir yerden alınan rapor, yükümlülüğünüzü mevzuata uygun şekilde yerine getirdiğiniz anlamına gelmeyebilir. Düzenli çalıştığınız bir firma varsa bile belge durumunu dönemsel olarak yeniden kontrol etmek, sizi ileride doğabilecek geçersiz rapor tartışmalarından korur.

Raporun Arşiv ve Kanıt Değeri

Ekspertiz raporunun işlevi satış anında bitmez. Satıştan aylar sonra gelen bir arıza şikâyetinde, 3 ay / 5.000 km garanti kapsamına girip girmediği tartışmalı bir talepte veya hasarın gizlendiği iddiasında; aracın satış anındaki durumunu tarafsız biçimde belgeleyen tek teknik kayıt genellikle bu rapordur. Bu yüzden notere ibraz edilen nüshayla yetinmeyin: İşletmenize verilen nüshaları, taşıt teslim belgesi ve satış evrakıyla birlikte aynı dosyada en az beş yıl arşivleyin. Tanıtım kartındaki ve ilanlardaki bilgileri raporla uyumlu tutmanız da ayrı bir güvence katmanıdır; rapordaki tespitle çelişen bir ilan ifadesi, iyi niyetli bir hatayı bile yanıltıcı bilgi tartışmasına dönüştürebilir.

Galerici İçin Pratik Kontrol Listesi

  • Tescil belgesinde sınıfı M1, M1G, N1 veya N1G olan her taşıtın satışından önce aracın yaşını ve kilometresini eşiklerle karşılaştırın; muafiyeti belgeleyecek şekilde kayıt tutun.
  • Çalıştığınız ekspertiz firmasının TSE belgesini dönemsel olarak yeniden kontrol edin.
  • Raporu satış sırasında notere ibraz edin; işletmenize verilen iki nüshayı en az beş yıl dosyanızda saklayın.
  • İlan ve tanıtım kartındaki bilgilerin ekspertiz raporuyla tutarlı olduğundan emin olun; çelişki, yanıltıcı ilan riskine dönüşür.
  • Ücret kuralını (kimin hangi durumda ödeyeceğini) alıcıya baştan yazılı bildirin; satış gerçekleşmezse nedeninin kimden kaynaklandığını da not edin, ücretin kime ait olacağı bu tespite bağlıdır.

Ekspertiz düzeni, Seviye 4 ve Seviye 5 galericilik sınavlarının da sorgulanan konuları arasındadır; sınav yapısını ilgili yazılarımızda bulabilirsiniz. Başvurudan belgeye kadar süreci Brodemy yürütür: size uygun seviye ve ücret, sınav takvimi, evrak ve belge takibi tek yerden.

Galericilik belgesi (Seviye 5) tam rehberi → · Ücretsiz deneme sınavı (25 soru) · Seviye 4/5 seçici + maliyet aracı

Kaynaklar

  1. Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik (güncel konsolide metin) md. 16 (mevzuat.gov.tr)
  2. 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun (md. 18) (mevzuat.gov.tr)

Bu konuda sizi arayalım

Yazıdaki süreci kendi durumunuza göre konuşalım: hangi belge, hangi seviye, ne kadar sürer, ne kadar tutar. Başvuru, sınav takvimi ve belge takibi Brodemy üzerinden yürür.

Video ders

Galerici belgesi A2: tanıtım kartı, ekspertiz, garanti nasıl işler?

6:44
  1. 0:00Merhaba
  2. 0:06A2 birimi ve ders planı
  3. 0:271. Vitrine hazırlık: oto kuaför, tanıtım kartı, ilan
  4. 1:312. Alırken sorgula: hasar kaydı, şerh, taşıt teslim belgesi
  5. 2:413. Satış günü: ekspertiz ve ödeme
  6. 4:024. İkinci el garanti
  7. 4:57Kontrol sorusu
  8. 6:01Özet
  9. 6:29Ücretsiz deneme sınavı ve başvuru
Ders metni+

Merhaba

Merhaba, ben Bro! Bu derste galerici belgesi sınavına birlikte hazırlanıyoruz.

A2 birimi ve ders planı

Bugün A2 birimindeyiz: motorlu kara taşıtı alım satım işlemleri. Mesleğin çekirdek birimi bu; 15 bilgi maddesi var, teorik sınavda en az 15 soru sorulur, ayrıca performans sınavı yapılır. Dört blokla ilerleyeceğiz: aracı vitrine hazırlamak, alırken sorgulamak, satış günü ve garanti. Sonunda bir kontrol sorusu var.

1. Vitrine hazırlık: oto kuaför, tanıtım kartı, ilan

İlk blok: aracı vitrine hazırlamak. Oto kuaför işlemleri aracın görünümünü iyileştirir: yıkama, iç ve dış detaylı temizlik, pasta-cila. Tamir ise arızayı ya da hasarı giderir: balata ya da conta değişimi, kaporta düzeltme ve boya. Kaporta-boya yapıldıysa bu bilgi boyalı-değişen olarak belgelere yansır. Vitrindeki aracın üzerinde bir tanıtım kartı bulunur; kart kolayca görülebilir, okunabilir ve güncel olmalı. Kartta işletmenin yetki belgesi numarası, marka ve model yılı, yakıt türü, kilometre, satış fiyatı, boyalı-değişen parçalar ve hasar kaydı yer alır. Peki aracı kaça aldığın? O ticari bir iç bilgidir, kartın asgari içeriği arasında yoktur. Fiyatı değiştirdiysen kartı da hemen güncellersin. İlanda da kural aynı: yetki belgesi numarası bulunur; hasar, boya ve değişen bilgisi gerçeğe uygun ve kartla tutarlı yazılır. En pratik yol, kartı ve ilanı aynı portföy kaydından üretmek. Kartta 1 kilometre, ilanda başka 1 kilometre yazıyorsa bu hem denetimde hem alıcı karşısında sorun olur.

2. Alırken sorgula: hasar kaydı, şerh, taşıt teslim belgesi

İkinci blok: aracı alırken sorgulamak. Her araç girişinde aynı akışı uygula: teslim belgesi, şerh sorgusu, hasar kaydı sorgusu. Hasar kaydı sorgusu, sigorta şirketlerine bildirilmiş hasar ve onarım kayıtlarını gösterir. Sigortaya yansıtılmadan, cepten ödenen onarımlar burada görünmez. Bu yüzden "kayıt bulunamadı" sonucu aracın hasarsız ya da boyasız olduğunu kanıtlamaz; sonuç boya-değişen tespiti ve ekspertizle birlikte değerlendirilir. Hak mahrumiyeti sorgusu, araç üzerinde rehin ya da haciz gibi bir şerh olup olmadığını gösterir. Şerhli araçta noterdeki devir işlemi tıkanır. Şerh varsa teslim belgesine ve tanıtım kartına işlenir, alıcıya satıştan önce bildirilir. Taşıt teslim belgesi ise aracı satışa sunmak üzere teslim alırken, araç sahibiyle işletme arasında düzenlenir. En az iki nüsha hazırlanır, işletme en az 5 yıl saklar. Belgede tarafların kimlik ve adres bilgileri, tescil ve kilometre bilgisi, boyalı-değişen parçalar, satıcının beyan ettiği arıza ve hasarlar ve şerh bilgisi yer alır. Aracı satın almadan sahibi adına satıyorsan, yani aracılık yapıyorsan, hizmet ücreti ve aracın işletmede kalacağı süre de yazılır.

3. Satış günü: ekspertiz ve ödeme

Üçüncü blok: satış günü. İlk konu ekspertiz. Tescil belgesinde sınıfı M bir, M bir G, N bir ya da N bir G olan taşıtlarda, yani otomobil, arazi taşıtı ve kamyonet gibi hafif ticari araçlarda, satıştan önce ekspertiz raporu zorunludur. Bir şartla: araç, model yılına göre 8 yaşın ve 160.000 kilometrenin altında olmalı. Eşiklerden birini aşmak muafiyet için yeterli. Tahtadaki örneklere bak: 5 yaşında, 120.000 kilometredeki araçta rapor zorunlu. 9 yaşında, 90.000 kilometredeki araçta zorunlu değil, çünkü yaş eşiği aşıldı. Muaf araçta da istersen gönüllü rapor alabilirsin. Rapor, TSE hizmet yeterlilik belgeli bir ekspertiz işletmesinden, satıştan önceki 10 gün içinde alınır. Üç nüsha düzenlenir: ikisi satıcı işletmeye verilir, biri satış sırasında notere sunulur. İkinci konu ödeme. Altın kural: ödeme talimatı, noterdeki satış işlemi anında verilir. Ödeme önce yapılırsa alıcı parayı vermiş ama mülkiyeti almamış olur. Sonraya kalırsa satıcı aracı devretmiş ama bedeli alamamış olur. Bedelin bir kısmı ya da tamamı nakit, havale ya da EFT ile ödeniyorsa işletme, mülkiyetle bedelin aynı anda el değiştirdiği elektronik sistemi kullanmak zorundadır. Bu zamanlama, Seviye 5 performans sınavında kritik adımdır.

4. İkinci el garanti

Dördüncü blok: garanti. İşletmenin sattığı ikinci el otomobil ve arazi taşıtlarında yasal bir garanti yükümlülüğü var. Hangi araçlarda? Model yılına göre 8 yaşın ve 160.000 kilometrenin altındakilerde. Ekspertizdeki eşiklerin aynısı. Garanti motoru, şanzımanı, elektrik ve elektronik sistemleri kapsar. Süspansiyon ya da fren balatası gibi parçalar zorunlu garanti kapsamında sayılmaz. Süre, satış tarihinden itibaren 3 ay veya 5.000 kilometredir; hangisi önce dolarsa garanti orada biter. Örneğin satıştan 2 ay sonra ama 6.000 kilometrede çıkan motor arızasında garanti bitmiştir. Kapsamdaki onarımın masrafı işletmeye aittir. İki istisnayı unutma: ekspertiz raporunda belirtilen arıza ve hasarlar ile satış sırasında alıcının bildiği ve işletmenin belgelediği arıza ve hasarlar garanti dışındadır. Yani eksiksiz bir ekspertiz raporu işletmeyi de korur.

Kontrol sorusu

Şimdi kontrol sorusu. Bu bir Brodemy çalışma sorusu, gerçek sınav sorusu değildir. Galerinin sattığı, zorunlu garanti kapsamındaki bir otomobilin alıcısı, satıştan 2 ay sonra ve 3.000 kilometre kullanımda elektronik sistem arızası bildirmiştir. İşletmenin doğru davranışı hangisidir? A: Onarıma başlamadan önce alıcıdan onarım bedeli için senet alır. B: Bildirimi yazılı alır, arızayı servis raporuyla belgeletir. C: Alıcıyı başka bir servise yönlendirip kendi sorumluluğunu bitirir. D: Garanti yalnız motor ve şanzımanı kapsadığından talebi reddeder. Durdur, düşün. 5 saniye. Doğru cevap B. 2 ay ve 3.000 kilometre, hem süre hem kilometre eşiğinin içinde; kapsamdaki onarımın masrafı da işletmeye ait. Doğru davranış, bildirimi tarihli ve yazılı almak, arızayı servis raporuyla belgelemek, onarımı kayıtlarla yürütüp alıcıyı bilgilendirmektir. D şıkkı sık yapılan hatadır: elektrik ve elektronik sistemleri de garanti kapsamındadır.

Özet

Özetleyelim. Tanıtım kartını ve ilanı aynı kayıttan üret; alış bedeli kartta yer almaz. Hasar kaydında "kayıt yok", hasarsız demek değildir; şerh varsa yaz ve bildir. Zorunlu kapsamdaki araçta ekspertizi satıştan önceki 10 gün içinde al, ödeme talimatını noter anında ver. Garanti, motor, şanzıman, elektrik ve elektronik sistemler için 3 ay veya 5.000 kilometre. Sıradaki derste A2 çalışma sorularını birlikte çözeceğiz.

Ücretsiz deneme sınavı ve başvuru

Brodemy, eğitim, belgelendirme ve kariyer pazaryeridir. Ücretsiz deneme sınavı ve belge başvurusu: brodemy.com. WhatsApp: 0543 113 17 44. Sorularını yoruma yaz.

Galerici araç alıp satarken neye dikkat eder? 1 dakikada
Video metni+

1 dakikada galericinin alım satım işlemleri. İlk durak vitrin: araçta güncel bir tanıtım kartı olur; yetki belgesi numarası, kilometre, satış fiyatı, boyalı-değişen parçalar ve hasar kaydı yazılır, aracın alış bedeli yazılmaz. İkinci durak sorgu: her araç girişinde teslim belgesi, şerh sorgusu ve hasar kaydı sorgusu. Kayıt bulunamadı sonucu, hasarsız demek değildir. Üçüncü durak satış günü: zorunlu kapsamdaki araçta ekspertiz raporu satıştan önceki 10 gün içinde alınır, ödeme talimatı noterdeki satış anında verilir. Dördüncü durak garanti: 3 ay veya 5.000 kilometre, hangisi önce dolarsa. Daha fazlası için ücretsiz galerici deneme sınavı brodemy.com'da. Kaydet, sınavdan önce tekrar bak!

Videodaki çalışma soruları

Soru 1 · 17UY0298-4 / 17UY0299-5 · A2 · BG.15 · A2-BG15-001

Galerinin sattığı, zorunlu garanti kapsamındaki bir otomobilin alıcısı, satıştan 2 ay sonra ve 3.000 km kullanımda elektronik sistem arızası bildirmiştir. İşletmenin doğru davranışı hangisidir?

  • A)Onarıma başlamadan önce alıcıdan onarım bedeli için senet alır
  • B)Bildirimi yazılı alır, arızayı servis raporuyla belgeletir
  • C)Alıcıyı başka bir servise yönlendirip kendi sorumluluğunu bitirir
  • D)Garanti yalnız motor ve şanzımanı kapsadığından talebi reddeder

Doğru cevap B. 2 ay ve 3.000 kilometre, hem süre hem kilometre eşiğinin içinde; kapsamdaki onarımın masrafı da işletmeye ait. Doğru davranış, bildirimi tarihli ve yazılı almak, arızayı servis raporuyla belgelemek, onarımı kayıtlarla yürütüp alıcıyı bilgilendirmektir. D şıkkı sık yapılan hatadır: elektrik ve elektronik sistemleri de garanti kapsamındadır.

Brodemy çalışma sorusu, gerçek sınav sorusu değildir.

YouTube'da Brodemy kanalı →Galerici belgesi mini kursu: bütün dersler →

02
SSS

Sıkça sorulan sorular

Hangi araçlarda ekspertiz zorunlu değildir?+

Model yılına göre 8 yaşın veya 160.000 kilometrenin üzerindeki taşıtlarda ekspertiz raporu alınması zorunlu değildir. Buradaki bağlaç 'veya'dır: iki eşikten yalnızca birini aşan araç bile muafiyet kapsamındadır. Aracın hem 8 yaşın hem de 160.000 kilometrenin altında olması hâlinde rapor zorunludur.

Ekspertiz ücretini kim öder?+

Kural olarak ekspertiz ücretini satıcı konumundaki yetki belgeli işletme öder. Tek istisna, satışın alıcıdan kaynaklanan bir nedenle gerçekleşmemesidir; bu durumda ücreti alıcı öder.

Ekspertiz raporu alınmadan satış yapılırsa ne olur?+

Yönetmelik hükümlerine aykırılık, 6585 sayılı Kanun çerçevesinde idari yaptırım riskini doğurur; ayrıca satış sonrası uyuşmazlıklarda işletme aleyhine güçlü bir kanıt sorunu yaratır. Yaptırımın dayanağı 6585 sayılı Kanun md. 18 ve yönetmelik md. 31/5'tir; tutarlar her yıl Ticaret Bakanlığı tebliğiyle güncellenir.

Galerici belgesi A2: tanıtım kartı, ekspertiz, garanti nasıl işler?+

Galerici belgesinin çekirdek birimi A2, ikinci el taşıt alım-satımının kurallarını kapsar: araçta güncel tanıtım kartı bulunur, her araç girişinde teslim belgesi düzenlenip şerh ve hasar kaydı sorgulanır, zorunlu kapsamdaki araçta ekspertiz raporu satıştan önceki 10 gün içinde alınır ve ödeme talimatı noterdeki satış anında verilir. Kapsamdaki ikinci el otomobil ve arazi taşıtında garanti 3 ay veya 5.000 km'dir, hangisi önce dolarsa.

Galerici araç alıp satarken neye dikkat eder?+

Galericinin alım-satımda dört durağı var: araçta güncel tanıtım kartı (alış bedeli yazılmaz); her araç girişinde teslim belgesi, şerh ve hasar kaydı sorgusu; zorunlu kapsamdaki araçta satıştan önceki 10 gün içinde ekspertiz ve noterdeki satış anında ödeme talimatı; son olarak 3 ay veya 5.000 km garanti. Hasar sorgusunda "kayıt bulunamadı" sonucu, aracın hasarsız olduğu anlamına gelmez.

Hangi belge, hangi ücret, ne zaman sınav? Birlikte netleştirelim.

Size uygun yeterliliği, sınav yapısını ve güncel ücreti anlatırız; başvurudan belgeye kadar süreci Brodemy yürütür.