Hatay'da Motorlu Kara Taşıtları Alım Satım Sorumlusu (17UY0299-5) MYK Belgesi

Hatay'da ikinci el araç ticareti yetki belgesi alabilmek için başvuruyu yapan alım satım sorumlusunun 17UY0299-5 Seviye 5 MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi'ne sahip olması zorunludur (Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik md.6/1-(ç)-(5)). Bu kişi gerçek kişi tacir ve esnafta işletme sahibinin kendisi, tüzel kişilerde temsile yetkili kişidir; iş sözleşmesiyle çalışan pazarlama ve satış personeli ise Seviye 4 (17UY0298-4) kapsamındadır. Yetki belgesi md.5/4 uyarınca her işletme için ayrı düzenlendiğinden, Antakya'daki merkezinin yanında İskenderun, Dörtyol, Kırıkhan veya Reyhanlı'da şube işleten Hataylı galericiler her nokta için ayrı yetki belgesi ve ayrı Seviye 5 sorumlusu göstermek zorundadır. 2026'dan itibaren her yetki belgesi ayrıca yıllık harca tabidir; Hatay büyükşehir statüsünde olduğu için ilin 15 ilçesinden yalnızca nüfusu 30.000'in altındaki Kumlu artırımsız tarifeye girer. Başvurunun muhatabı Hatay Ticaret İl Müdürlüğü'dür ve işlem ietts.gtb.gov.tr üzerinden yürür.

Hatay'ın 15 ilçeli, çok merkezli ticaret coğrafyası galericinin yükümlülüklerini nasıl değiştiriyor?

TÜİK'in 2025 nüfus sayımına göre Hatay'ın nüfusu 1.577.531. Galericiyi ilgilendiren asıl özellik ise toplam değil dağılım: Antakya 301.855, İskenderun 228.149, Defne 139.605, Dörtyol 132.987, Samandağ 122.952, Reyhanlı 117.645, Arsuz 115.077 ve Kırıkhan 108.200 nüfusla ilde yüz binin üzerinde sekiz ayrı ilçe var. Ticaretin tek bir merkezde toplanmadığı bu yapıda ikinci el araç piyasası da tek havzaya sığmıyor; Hatay'da 'merkez artı şube' modeli tek merkezli illere göre belirgin biçimde yaygın bir işletme biçimi. Yetki belgesi kuralları da doğrudan bu yapının üzerine oturuyor, çünkü Yönetmelik yükümlülüğü işletmeye ve işletme adresine bağlıyor.

Yetki belgesinin ön şartlarından biri ilgili meslek odasına kayıtlı olmak ve ikinci el taşıt ticareti faaliyetinin oda kaydında, vergi kaydında ve iş yeri ruhsatında görünmesidir. Hatay bu noktada alışılmadık bir il: TOBB sisteminde tek bir ticaret odası yok; Hatay Ticaret ve Sanayi Odası'nın (Antakya) yanında İskenderun, Dörtyol, Kırıkhan, Reyhanlı ve Erzin ticaret ve sanayi odaları ayrı ayrı faaliyet gösteriyor. Esnaf tarafında çatı kuruluş Hatay Esnaf ve Sanatkârları Odaları Birliği (HESOB). Sektörel örgütlenmede ise Motorlu Araç Satıcıları Federasyonu'nun üye dernek listesinde ilden iki dernek görünüyor: Hatay Oto Alım Satım ve Komisyoncuları Derneği ile Hatay Oto Alım Satım Komisyoncular ve Galericileri Derneği; her ikisi de Antakya merkezli. Antakya'daki merkezini İskenderun'a ya da Dörtyol'a şubeyle taşıyan galerici, aynı ilde kalmasına rağmen başka bir odanın kayıt ve faaliyet belgesi sürecine girer.

Hatay'da ikinci el araç talebi tek bir ekonomiden değil üç ayrı ekonomiden besleniyor. İskenderun–Payas hattındaki liman ve demir-çelik sanayii ağır ticari araç ile kamyonet devrini, Amik Ovası'nın tarım ve narenciye üretimi traktör ve kamyonet devrini, Antakya–Defne havzası ise klasik binek araç piyasasını ayakta tutuyor. Bu karma galericinin hukuki yükümlülük haritasını da bölüyor: ekspertiz (md.16) ve garanti (md.17) hükümleri yalnızca tescil belgesinde M1, M1G, N1 veya N1G yazan taşıtları bağlıyor. Aynı vitrindeki N1 sınıfı kamyonet kapsam içindeyken traktör ve ağır kamyon bu maddelerin dışında kalıyor. Yani tek bir Hatay işletmesinde birbirinden farklı iki yükümlülük rejimi aynı anda yönetiliyor.

Reyhanlı'daki Cilvegözü Sınır Kapısı, Suriye ticaretinin yeniden canlanmasıyla bölgenin ağır ticari araç trafiğinin merkezi hâline geldi. Hatay Valiliği'nin basına yansıyan açıklamasına göre kapıdan küçük araçlar hariç günde ortalama 1.500 tır giriş-çıkış yapıyor; Anadolu Ajansı'nın aktardığına göre 184 bin metrekarelik alan üzerine kurulan ve aynı anda yaklaşık 1.200 tırı ağırlayabilen bir tır parkı hizmete alındı. Bu hareketlilik Reyhanlı–Kırıkhan hattında çekici, dorse ve ağır ticari araç alım satımını başlı başına bir dikey hâline getiriyor. Yetki belgesi ve Seviye 5 zorunluluğu ise araç sınıfına göre yumuşamıyor: ticari faaliyet kapsamında ikinci el motorlu kara taşıtı pazarlayan veya satan herkes aynı rejime tabi.

6 Şubat 2023 depremlerinden sonra Hatay'da işletme adresleri, iş yeri ruhsatları ve ticaret unvanları büyük ölçüde yer değiştirdi; çok sayıda galerici faaliyetini eski adresinden başka bir ilçeye ya da geçici ticaret alanına taşıdı. 29 Nisan 2026 tarihli Yönetmelik değişikliği (RG 33238) tam bu noktayı düzenledi. Ticaret unvanı veya işletme adı dışındaki bilgi değişikliklerinde yetki belgesi tadil ediliyor, unvan ya da işletme adı değiştiğinde yenileniyor. Ticaret Bakanlığı'nın duyurusuna göre aynı düzenlemeyle işletmenin faaliyet adresinin değişmesi ile esnafın ad-soyad değişikliğinde yeniden harç ödeme zorunluluğu kaldırıldı; ticaret unvanı ve işletme adı değişikliği harca tabi olmayı sürdürüyor. Adres taşımanın kural, unvan değişikliğinin ise istisna olduğu bir ilde bu ayrım doğrudan nakit akışını ilgilendiriyor. Başvuru Bilgi Sistemi üzerinden yapılır ve süresinde başvurulmaması md.9/1-(c) uyarınca yetki belgesinin iptal sebebidir.

Yetki belgesi başvurusunun muhatabı Hatay Ticaret İl Müdürlüğü, işlem kanalı ise ietts.gtb.gov.tr. Müdürlüğün yayımladığı 'yetki belgesi başvurusu için istenilenler' sayfası alım satım sorumlusu bakımından 18 yaşını doldurmuş olmayı, belirli suçlardan hüküm giymemiş olmayı, 'en az lise mezunu olmayı' ve 'alım satım sorumlularından en az birinin Seviye 5 mesleki yeterlilik belgesine sahip olmasını' sayıyor. Buradaki lise ibaresi dikkat gerektiriyor: yürürlükteki Yönetmelik 29 Nisan 2026'dan bu yana md.6/1-(ç)-(2)'de 'en az ilköğretim' diyor. İl müdürlüğü sayfalarının güncellenme hızıyla Resmî Gazete metni her zaman aynı tarihte buluşmuyor. Başvurudan önce güncel öğrenim şartını müdürlüğe teyit ettirmek, sayfadaki metne dayanarak başvurudan vazgeçmekten daha doğru bir yol.

Hatay'daki galeride kim Seviye 5, kim Seviye 4 belgesi alır?

Belirleyici olan kartvizitteki unvan değil, hukuki konumdur. Yönetmelik md.4/1-(m) alım satım sorumlusunu 'ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal eden gerçek kişi tacirler ile esnaf ve sanatkârların kendileri, ticaret şirketleri ve diğer tüzel kişi tacirler ile şubelerde ise bu faaliyetleri yürüten yetkili temsilcileri' olarak tanımlar. Yani Antakya'da kendi adına vergi ve oda kaydı bulunan galerici, işin sahibi olarak Seviye 5 tarafındadır; limited şirket kurmuş bir İskenderun işletmesinde ise temsile yetkili kişi bu sıfatı taşır. Yetki belgesi başvurusunda md.6/1-(ç)-(5) uyarınca alım satım sorumlularından en az birinin Seviye 5 belgesi bulunması aranır. Buna karşılık md.4/1-(l) alım satım danışmanını tek ölçütle tanımlar: 'işletmede iş sözleşmesiyle çalışan pazarlama ve satış personeli'. Dörtyol'daki bir galeride SGK'lı çalışan satış elemanı, kartvizitinde 'satış müdürü' veya 'uzman' yazsa bile 17UY0298-4 Seviye 4 kapsamındadır; ölçüt (a) iş sözleşmesiyle çalışmak ve (b) pazarlama-satış işi yapmaktır. Muhasebe, yıkama, temizlik gibi satış dışı personel bu kapsamda değildir. Pratikte Hatay'da en sık karıştırılan durum, aile işletmelerinde işi fiilen yürüten kişi ile oda ve vergi kaydı üzerinde görünen kişinin farklı olmasıdır. Yetki belgesi başvurusunda esas alınan, kaydın ve temsil yetkisinin kimde olduğudur; belgeyi alması gereken kişi de odur. Şubede ise sıfat, o şubede faaliyeti fiilen yürüten yetkili temsilciye bağlanır.

Antakya merkez, İskenderun şube: her nokta için ayrı yetki belgesi ve ayrı Seviye 5

Hatay 15 ilçeli ve ticaretin tek bir merkezde toplanmadığı bir il. Antakya ve Defne bir ekonomik havza, İskenderun–Payas–Arsuz hattı liman ve sanayi ağırlıklı bir başkası, Dörtyol ve Erzin Adana–Osmaniye koridoruna açılan üçüncüsü, Kırıkhan–Reyhanlı–Hassa ise sınır ticareti hattı. Sekiz ilçesinin nüfusu yüz bini aşan bir ilde çok noktada faaliyet göstermek sık rastlanan bir yapı ve yetki belgesi kuralı burada doğrudan maliyete dönüşüyor. Yönetmelik md.5/4 açık: 'Yetki belgesi, her bir işletme için ayrı ayrı düzenlenir ve devredilemez.' md.4/1-(ğ)'deki işletme tanımına şubeler dâhildir ve md.4/1-(m) şubedeki alım satım sorumlusunu 'bu faaliyetleri yürüten yetkili temsilci' olarak tarif eder. Sonuç şudur: Antakya'daki merkezin Seviye 5 belgeli sorumlusu, İskenderun şubesini kapsamaz. Her yetki belgesi için en az bir Seviye 5 belgeli kişi gösterilmesi gerekir. Seviye 4 tarafında ise şubeye özgü bir sayı kuralı yoktur; kural kişiye bağlıdır. Hangi ilçedeki hangi şubede olursa olsun, iş sözleşmesiyle çalışan her pazarlama ve satış personelinin Seviye 4 belgesi bulunmalıdır. Bakanlığın md.10/3 kapsamında ayrı bir asgari belgeli personel sayısı belirlediğine dair bir metne ulaşılamadığı için, 'galeride en az şu kadar kişi belgeli olmalı' biçiminde sayısal bir taahhüt verilemez. Şube kararı verilirken hesaba katılması gereken üç kalem şudur: ayrı yetki belgesi, o belgeye bağlı Seviye 5 sorumlusu ve belge başına doğan yıllık harç.

2026'nın Hataylı galericiye yansıyan yeni maliyeti: yetki belgesi yıllık harcı ve Kumlu istisnası

2026, ikinci el araç ticaretinde maliyet tarafının en çok değiştiği yıl oldu. 7566 sayılı Kanun'un 9. maddesiyle 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (8) sayılı Tarife yeniden düzenlendi ve düzenleme 1/1/2026'da yürürlüğe girdi. Ticaret il müdürlüklerinin duyurularına göre ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgeleri, şubeler dâhil olmak üzere her yıl için 20.000 TL standart harca tabi; büyükşehir belediyesi bulunan illerde nüfusu 30.000'i geçen ilçelerde bu tutar bir kat artırımlı, yani 40.000 TL olarak uygulanıyor. Harç, belgenin hangi ayda alındığından bağımsız olarak o yıl için tam tahsil ediliyor ve izleyen yıllarda Ocak ayı içinde peşin ödeniyor. Hatay 2012 tarihli 6360 sayılı Kanun'la büyükşehir statüsüne geçen illerden. TÜİK'in 2025 verilerine göre ilin 15 ilçesinden yalnızca Kumlu'nun nüfusu (16.242) 30.000 eşiğinin altında; Belen 37.876, Yayladağı 42.019, Erzin 43.103, Payas 44.530 ve Hassa 57.457 nüfusla eşiğin üzerinde kalıyor. Pratik okuma şu: Kumlu dışındaki Hatay ilçelerinde artırımlı tutarın gündeme gelmesi beklenir. Bu değerlendirme kanun metni ve il müdürlüğü duyurularına dayanıyor; işletmenizin somut harç yükümlülüğünü Hatay Ticaret İl Müdürlüğü'ne teyit ettirin. Harcın kritik yanı şudur: harç kişiye değil, işletmenin yetki belgesine bağlıdır. Antakya'daki merkez ve İskenderun'daki şube için iki ayrı yetki belgesi varsa harç iki kez doğar. 29 Nisan 2026 değişikliğiyle gelen kolaylık ise deprem sonrası taşınmaların yoğun olduğu Hatay'da doğrudan işe yarıyor: işletme faaliyet adresinin veya esnafın ad-soyadının değişmesi hâlinde yeniden harç ödeme zorunluluğu kaldırıldı, ticaret unvanı ve işletme adı değişikliği ise harca tabi olmaya devam ediyor.

Ekspertiz ve garanti: Hatay'ın araç karmasında hangi taşıt kapsamda?

Yükümlülük işletmeye aittir; uygulamadan hesap veren kişi Seviye 5 belgeli alım satım sorumlusudur. md.16 uyarınca tescil belgesinde araç sınıfı M1, M1G, N1 veya N1G olan taşıtlar için satıştan önceki 10 gün içinde ekspertiz raporu alınır. Rapor üç nüsha düzenlenir, iki nüshası satıcı işletmeye verilir, satıcı ve ekspertiz işletmesi raporu en az beş yıl saklar ve rapor satış sırasında notere ibraz edilir. Ücret kural olarak işletmeye aittir; satış alıcıdan kaynaklanan bir nedenle gerçekleşmezse alıcı öder. İki muafiyet vardır: ilinde TSE hizmet yeterlilik belgeli ekspertiz işletmesi bulunmayan işletmeler ve model yılına göre sekiz yaşın veya yüz altmış bin kilometrenin üzerindeki taşıtlar. Hatay'da bu muafiyetin geçerli olup olmadığı, ilde TSE belgeli ekspertiz işletmesi bulunup bulunmadığına bağlıdır ve bu bilgiyi il müdürlüğünden teyit etmek gerekir. Garanti tarafında md.17, aynı araç sınıflarında ve model yılına göre sekiz yaşın veya yüz altmış bin kilometrenin altındaki taşıtlarda motor ve şanzıman ile elektrik ve elektronik sistemleri kapsar. Süre satıştan itibaren üç ay veya beş bin kilometredir; üretici tarafından yenilenmiş taşıtta bir yıl veya yirmi bin kilometre uygulanır. Arızalar azami 45 iş günü içinde giderilir, masraf işletmeye aittir ve aracın kullanılamadığı süre garanti süresine eklenir. md.18 uyarınca satış sırasında alıcının bildiği ve işletmece belgelenen arıza ve hasarlar kapsam dışıdır; 6502 sayılı Kanun md.56 kapsamında üretici garantisi süren taşıtlara bu madde uygulanmaz ve tüketicinin ayıplı mal hakları saklı kalır. Hatay'ın araç karması bu ayrımı somutlaştırıyor. Amik Ovası'nın tarım ekonomisinden gelen traktörler ile Cilvegözü ve İskenderun limanı hattının beslediği ağır kamyon ve çekiciler bu iki maddenin dışındadır; buna karşılık aynı galeride duran N1 sınıfı kamyonet ile M1 binek araç kapsam içindedir. Madde metnindeki 'sekiz yaşın veya yüz altmış bin kilometrenin' ifadesinin sahada nasıl okunduğu tartışmalı olduğundan, sınırdaki araçlarda karar vermeden önce madde metnini birebir esas alın ve il müdürlüğüne danışın.

17UY0299-5 sınavının yapısı ve öğrenim şartındaki çözülmemiş çelişki

Ulusal yeterlilik metnine göre 17UY0299-5'te A1 (İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre ve Kalite) ile A2 (Motorlu Kara Taşıtı Alım Satım İşlemleri) zorunlu birimlerdir, B1 (Satış Öncesi ve Satış Sonrası Hizmetler) seçmeli birimdir. Teorik sınavda A1 için 15, A2 için 10, B1 için 5 dört seçenekli çoktan seçmeli soru sorulur. Teorik sınav barajı yüzde 70'tir; performans sınavında kritik adımların tamamının yapılması ve sınav genelinden asgari yüzde 80 alınması gerekir. Belgenin geçerlilik süresi beş yıldır. Seviye 4'te (17UY0298-4) yapı farklıdır: zorunlu birim yalnızca A1'dir ve belge için A1 ile en az bir seçmeli birim yeterlidir. Öğrenim şartında ise bugün iki ayrı kural yan yana duruyor ve karıştırılıyor. Birincisi Yönetmelik'in yetki belgesi şartıdır: RG 29.04.2026/33238 ile md.6/1-(ç)-(2)'deki 'lise' ibaresi 'ilköğretim' olarak değiştirildi ve kalıcı şart indiği için buna bağlı geçici muafiyet düzenlemesi de yürürlükten kaldırıldı. İkincisi MYK sınavına giriş şartıdır ve ulusal yeterliliğin kendi metninde düzenlenir. Bu yeterlilik 2020'de tadil edilerek 1 Eylül 2020'den itibaren sınava başvuranlar için en az lise mezuniyeti aranır hâle gelmişti; bu şartın 2026 yönetmelik değişikliğine göre güncellendiği doğrulanamamıştır. Nitekim yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşlarının yayımladığı bilgi sayfaları da bu konuda birbirinden farklı: bir kısmı lise şartını yazarken, bir kısmı 'herhangi bir mezuniyet veya tecrübe şartı olmaksızın herkes başvurabilir' diyor. Hatay Ticaret İl Müdürlüğü'nün başvuru listesinde ise 'en az lise mezunu' ibaresi yer alıyor. Sınav başvurusu yapmadan önce güncel giriş şartını hem başvuracağınız sınav kanalından hem de il müdürlüğünden ayrı ayrı teyit ettirin. Muafiyet konusunda iki seviye ayrışır. md.10/2 uyarınca alım satım sorumluları yalnızca yükseköğretim kurumlarının motorlu kara taşıtı ticaretiyle ilgili alanlarından mezunsa belge şartından muaftır; lise veya meslek lisesi mezuniyeti Seviye 5 için muafiyet sağlamaz. Alım satım danışmanları içinse hem ortaöğretim hem yükseköğretim mezuniyeti muafiyet doğurabilir. Ayrıca geçici md.1/2 hâlâ yürürlüktedir: 15/8/2020 tarihinden önce Seviye 5 sınavına giren veya belgeyi alan danışmanlarda, belgeleri iptal edilmediği sürece ayrıca Seviye 4 aranmaz.

Yetki belgesiz faaliyet, belgesiz personel ve 2026'da yürürlükteki satış kısıtları

Seviye 5 belgesi olmadan yetki belgesi alınamayacağı için, belgesiz galericilik doğrudan 'yetki belgesiz faaliyet' anlamına gelir. md.5/1'e göre yetki belgesi olmadan ticari faaliyet kapsamında ikinci el taşıt pazarlanamaz veya satılamaz; bir takvim yılında üçten fazla satış, aksi tespit edilmedikçe ticari faaliyet sayılır. Bu eşik, Antakya'dan Reyhanlı'ya kadar birden fazla ilçede araç alıp satan, tarım aracından ağır ticari araca kadar geniş bir yelpazede çalışan Hatay piyasasında sanılandan kolay aşılır. Yaptırım md.31/5 yollamasıyla 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 18. maddesindeki idari para cezalarıdır ve Bakanlıkça uygulanır. Ticaret Bakanlığı'nın 2026 yılına ilişkin açıklamalarına göre yetki belgesiz faaliyet gösterdiği tespit edilen 176 gerçek ve tüzel kişiye, kişi başı 400.680 TL ile 1.402.380 TL arasında değişen tutarlarda ceza uygulanmıştır. Aynı açıklamalara göre bugüne kadar 84.804 işletmeye yetki belgesi düzenlenmiştir. Belgesiz personel çalıştırmanın yaptırımı ayrıdır ve daha ağır sonuç doğurabilir. md.15/1-(a) işletmeye 'mesleki yeterlilik belgesine sahip olmayan kişileri motorlu kara taşıtı alım satım sorumlusu veya danışmanı olarak istihdam etmemek' yükümlülüğü getirir. Bu ihlal Bakanlık uyarısına rağmen giderilmez veya aynı takvim yılında tekrarlanırsa md.9/1-(ç) uyarınca yetki belgesi iptal edilir; iptal hâlinde işletmeye ve sahiplerine bir yıl süreyle yeni yetki belgesi verilmez. Çok şubeli bir Hatay işletmesinde bu risk şube başına ayrı ayrı doğar. İki geçici kısıt da günlük satış pratiğini bağlıyor. Geçici md.2 uyarınca motosiklet, otomobil ve arazi taşıtları ilk tescilden itibaren altı ay ve 6.000 km geçmedikçe doğrudan veya dolaylı olarak pazarlanamaz ve satılamaz; geçici md.3 uyarınca ikinci el taşıt, üretici veya distribütörün tavsiye ettiği güncel satış fiyatının üzerinde bir fiyattan ilanla pazarlanamaz. Ticaret Bakanlığı'nın duyurusuna göre bu iki uygulama 1 Ocak 2027'ye kadar uzatılmıştır. Kısıt yalnız yetki belgesi sahiplerini değil, bir takvim yılında üç ve üzeri satış yapan tüm gerçek ve tüzel kişileri kapsar; noterlikler aykırı satışları engeller. Ayrıca md.26 uyarınca ikinci el taşıt satışlarında nakit, havale veya EFT ile yapılan ödemeler, taşıt mülkiyeti ile bedelin eş anlı el değiştirmesini sağlayan Güvenli Ödeme Sistemi üzerinden yürütülür.

Belge bilgileri

Hatay'a özel sorular

Antakya'daki galerimin yanına İskenderun'da şube açtım. Tek Seviye 5 belgem ikisine de yeter mi?

Hayır. Yönetmelik md.5/4 yetki belgesinin her bir işletme için ayrı ayrı düzenleneceğini ve devredilemeyeceğini söyler; md.4/1-(ğ)'deki işletme tanımına şubeler de dâhildir. İskenderun'daki şube için ayrı bir yetki belgesi alınması, o belgenin dayandığı alım satım sorumlusunun da Seviye 5 belgeli olması gerekir. md.4/1-(m) şubedeki sorumluyu 'bu faaliyetleri yürüten yetkili temsilci' olarak tanımlar. Yani Antakya merkezdeki belgeniz İskenderun şubesini kapsamaz. Ayrıca yetki belgesi başına yıllık harç doğduğu için iki nokta iki harç demektir; Antakya ve İskenderun nüfusları 30.000'in çok üzerinde olduğundan her iki belgede de büyükşehir artırımlı tutar gündeme gelir. Şube kararını verirken belge, sorumlu ve harç kalemlerini birlikte hesaplayın.

Hatay Ticaret İl Müdürlüğü sayfasında 'en az lise mezunu' yazıyor, oysa yönetmelik ilköğretim dedi. Hangisi geçerli?

Burada iki ayrı kural var ve sürekli karıştırılıyor. Yetki belgesi başvurusu bakımından Yönetmelik md.6/1-(ç)-(2)'deki öğrenim şartı, 29 Nisan 2026 tarihli değişiklikle (RG 33238) 'lise'den 'ilköğretim'e indirildi ve buna bağlı geçici muafiyet düzenlemesi kaldırıldı. Buna karşılık MYK sınavına giriş şartı ulusal yeterliliğin kendi metninde düzenlenir; 17UY0299-5 için 2020'de yapılan tadille 1 Eylül 2020'den itibaren en az lise mezuniyeti aranır hâle gelmişti ve bu metnin 2026 değişikliğine göre güncellendiği doğrulanamamıştır. Yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşlarının bilgi sayfaları bile bu konuda birbirinden farklı ifadeler taşıyor. Hatay Ticaret İl Müdürlüğü'nün başvuru listesindeki 'lise' ibaresi de bu nedenle güncel yönetmelik metniyle örtüşmüyor olabilir. Sınav ve yetki belgesi başvurusundan önce güncel şartı hem sınav başvurusunu yaptığınız kanaldan hem de il müdürlüğünden ayrı ayrı teyit ettirin.

Hatay'da kamyon, çekici ve traktör alıp satıyorum; ekspertiz raporu ve garanti bunlarda da zorunlu mu?

Ekspertiz raporu yükümlülüğü md.16'da, garanti yükümlülüğü md.17'de tescil belgesindeki araç sınıfına bağlanmıştır: M1, M1G, N1 ve N1G. Ağır kamyon, çekici ve traktör bu sınıfların dışındadır, dolayısıyla bu iki maddenin kapsamına girmez. Ancak bu, işletmenizin yetki belgesi ve Seviye 5 zorunluluğundan muaf olduğu anlamına gelmez; ticari faaliyet kapsamında ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yapan herkes yetki belgesi almak zorundadır. Hatay'da hem Cilvegözü hattındaki ağır ticari araç hareketliliği hem Amik Ovası'ndaki traktör devirleri hem de N1 sınıfındaki kamyonetler aynı vitrinde bulunabildiği için, hangi aracın kapsamda olduğunu tescil belgesindeki sınıftan tek tek kontrol etmek gerekir. Karışık envanter tutan bir işletmede yükümlülük araç bazında değişir.

Depremden sonra galerinin adresi değişti ve ticaret unvanımı da güncelledim. Yetki belgem için ne yapmam gerekiyor, yeniden harç öder miyim?

29 Nisan 2026 tarihli değişiklik (RG 33238) bu konuyu yeniden düzenledi ve ikili bir ayrım getirdi. Ticaret unvanı veya işletme adı değişikliği hâriç, yetki belgesi içeriğindeki herhangi bir bilginin değişmesi hâlinde belge tadil edilir; ticaret unvanı ya da işletme adı değişirse belge yenilenir. Harç tarafında da ayrım aynı çizgide: Ticaret Bakanlığı'nın duyurusuna göre işletmenin faaliyet adresinin değişmesi ile esnafın ad-soyad değişikliğinde yeniden harç ödeme zorunluluğu kaldırıldı, ticaret unvanı ve işletme adı değişikliği ise harca tabi olmayı sürdürüyor. Sizin durumunuzda adres değişikliği tadil kapsamında ve yeniden harç doğurmaz, unvan değişikliği ise yenileme ve harç kapsamındadır. Başvuru Bilgi Sistemi üzerinden yapılır; süresinde başvurmamak md.9/1-(c) uyarınca iptal sebebidir. Adres ve unvan değişikliğinin çok yaygın olduğu Hatay'da bu takvimi kaçırmamak kritik, süreci Hatay Ticaret İl Müdürlüğü ile netleştirin.

Galeride SGK'lı çalışan bir satış elemanım var, o da Seviye 5 belgesi mi almalı?

Hayır. Yönetmelik md.4/1-(l) alım satım danışmanını 'işletmede iş sözleşmesiyle çalışan pazarlama ve satış personeli' olarak tanımlar ve bu kişiler 17UY0298-4 Seviye 4 kapsamındadır. Seviye 5 ise sahiplik veya temsil yetkisine bağlıdır: gerçek kişi tacir ve esnafın kendisi, tüzel kişide temsile yetkili kişi, şubede o faaliyeti yürüten yetkili temsilci. Kartvizitteki unvan belirleyici değildir; belirleyici olan iş sözleşmesiyle çalışıyor olmak ve pazarlama-satış işi yapmaktır. Muhasebe, yıkama veya temizlik gibi satış dışı personel bu kapsamda değildir. Ayrıca md.15/1-(a) belgesiz kişiyi sorumlu veya danışman olarak istihdam etmeyi yasaklar; uyarıya rağmen giderilmeyen ya da aynı yıl tekrarlanan ihlal md.9/1-(ç) uyarınca yetki belgesinin iptaline yol açabilir.

Hatay büyükşehir olduğu için yetki belgesinin yıllık harcı daha mı yüksek uygulanıyor?

7566 sayılı Kanun'un 9. maddesiyle 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (8) sayılı Tarife yeniden düzenlendi ve düzenleme 1/1/2026'da yürürlüğe girdi. Ticaret il müdürlüklerinin duyurularına göre ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgeleri, şubeler dâhil her yıl için 20.000 TL standart harca tabi; büyükşehir belediyesi bulunan illerde nüfusu 30.000'i geçen ilçelerde tutar bir kat artırımlı, yani 40.000 TL uygulanıyor. Hatay 6360 sayılı Kanun'la büyükşehir statüsüne geçmiş bir il ve TÜİK'in 2025 verilerine göre 15 ilçesinden yalnızca Kumlu'nun nüfusu (16.242) eşiğin altında kalıyor; Belen, Yayladağı, Erzin, Payas ve Hassa dâhil diğer tüm ilçeler eşiğin üzerinde. Bu nedenle Kumlu dışındaki Hatay ilçelerinde artırımlı tutarın gündeme gelmesi beklenir. Harç kişiye değil yetki belgesine bağlı olduğundan birden fazla şubesi olan işletmede her belge için ayrı doğar ve ilk yıldan sonra her yılın Ocak ayında peşin ödenir. Kendi ilçenizdeki uygulamayı Hatay Ticaret İl Müdürlüğü'ne teyit ettirin.

İlgili sayfalar

Diğer şehirler

Mersin · Sakarya · Samsun · Trabzon · İstanbul · İzmir

Bu sayfa, motorlu-kara-tasitlari-alim-satim-sorumlusu-belgesi belgesinin Hatay'a özel bağlamını anlatır. Belgenin tam rehberi ve başvuru →