Seviye 5 Sorumlu Sınavı Seviye 4'ten Nasıl Farklı

5 Temmuz 2026 · Güncelleme: 16 Ekim 2026 · Brodemy Editör Ekibi · 7 dk okuma

Belgeyle ilgili tüm adımlar tek sayfada: Galerici belgesi rehberi: Seviye 4 ve 5, sınav ve ücret.

Piyasada en çok tekrarlanan yanlışlardan biri, Seviye 4 danışman sınavının "tek birimlik, yalnızca İSG ağırlıklı" olduğu iddiasıdır. Ulusal yeterlilik metinleri bunu doğrulamaz: 17UY0298-4 de tıpkı 17UY0299-5 gibi iki zorunlu ve bir seçmeli birimden oluşur ve A2 birimi her iki yeterlilikte de doğrudan alım satım işlemlerini ölçer. Bu yanlış, çoğu zaman adayı gereğinden yüksek seviyeye yönlendirmek için tekrarlanır. Aşağıda iki yeterliliği şartname verisiyle karşılaştırıyoruz.

Birim yapısı: aynı iskelet, farklı derinlik

Tablodan çıkan sonuç şudur: asıl yük her iki yeterlilikte de A2 birimindedir. Seviye 5'te A2'nin 17 başarım ölçütü vardır ve bunlar taşıt sistemlerinin genel yapısından hasar tespitine, TSE hizmet yeterlilik kurallarından nakit ödeme süreçlerine ve garanti uygulamasının şartlarına kadar uzanır. Seviye 4'te A2'nin 13 ölçütü aynı zemine oturur ancak sergileme, ilanlarda bulunması gereken asgari içerik ve satış sonrası yükümlülükler gibi saha uygulamasına daha yakın maddeler ağır basar.

Ücret farkı da birim sayısından değil, A2'den doğar

• A1 birimi her iki yeterlilikte de 750 TL'dir — aynı ad, aynı ücret (kodları ayrıdır).
• A2 birimi Seviye 5'te 11.250 TL, Seviye 4'te 9.000 TL'dir; ücret farkının tamamı buradan gelir.
• Toplam: Seviye 5 için 12.000 TL, Seviye 4 için 9.750 TL (KDV dâhil).
• MYK belge basım masrafı 1.500 TL her iki seviyede aynıdır ve belge düzenlenirken ayrıca ödenir.

Sınav yapısı ve baraj

Her iki yeterlilikte de sınav iki bölümdür: teorik (T1) ve performansa dayalı (P1). Teorik sınav 4 seçenekli çoktan seçmelidir, yanlış cevap doğruyu götürmez ve baraj 100 üzerinden 70'tir. Baraj her birim için AYRI AYRI uygulanır; birimlerin ortalaması alınmaz. Performansa dayalı sınavda ise ulusal yeterlilikte yıldızla işaretlenmiş kritik adımların tamamı eksiksiz yapılmalıdır — bir kritik adımı atlayan aday, genel puanı yeterli olsa dahi o birimden başarısız sayılır.

Başarılan birimin sonucu, başarıldığı tarihten itibaren 2 yıl geçerlidir. Yani A1'i geçip A2'den kalırsanız, iki yıl içinde yalnızca A2'yi tamamlayarak belgeyi alabilirsiniz; iki birime yeniden girmeniz gerekmez. Ayrıca ilk sınavında başarısız olan adaya, başarısız olduğu birim ve sınav türü için ilk sınav tarihinden itibaren bir yıl içinde ilave ücret alınmaksızın en az bir kez daha sınav hakkı tanınması esastır.

Hangisine daha çok hazırlanmalısınız?

Cevap seviyeden değil, sınav TÜRÜNDEN gelir. Her iki yeterlilikte de en çok kalınan yer performansa dayalı sınavı olan birimlerdir; çünkü orada kritik adımların tamamı aranır. Teorik bölümde 70 barajı, konu çalışmasıyla güvenle aşılabilir bir eşiktir. Bu yüzden çalışma planınızı birim sayısına göre değil, hangi birimde performans sınavı olduğuna göre kurun.

Hangi belge kime gerekir?

Birim yapısı aynı olsa da iki yeterlilik farklı rollere karşılık gelir. Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik (RG 27.08.2024/32645) md. 10/1 uyarınca alım satım sorumluları Seviye 5, iş sözleşmesiyle çalışan alım satım danışmanları Seviye 4 belgesine sahip olmalıdır. Muafiyet kuralı da farklıdır (md. 10/2): sorumlularda yalnız yükseköğretimin motorlu kara taşıtı ticaretiyle ilgili alanlarından mezuniyet muafiyet sağlarken, danışmanlarda ilgili alanlardan ortaöğretim mezuniyeti de yeterlidir.

A2 birimi ne ölçüyor? Ölçütlerin konu haritası

Her iki yeterlilikte de asıl yük A2 birimindedir ve bu birimin başarım ölçütleri şu konu kümelerine dağılır: motorlu kara taşıtlarının genel yapısı ve güç üretim sistemleri; hasar tespiti ve ekspertiz süreçleri; TSE hizmet yeterlilik kurallarının ikinci el satış sürecindeki yeri; nakit ödeme ve noter işlemlerine ilişkin süreçler; garanti uygulamasının şartları ve garanti kapsamında arızalanan taşıtta yapılması gerekenler. Seviye 5'te bu kümeler 17 ölçüte, Seviye 4'te 13 ölçüte dağılmıştır.

Seviye 4 tarafındaki ölçütler saha uygulamasına daha yakındır: satışa sunulan taşıtın sergilenmesine ilişkin işlemler ve ilanlarda bulunması gereken asgari içerik doğrudan sayılır. Seviye 5 tarafında ise işlem yönetimi ve sorumluluk boyutu ağır basar. Bu yüzden "Seviye 5 daha zor" demek yerine, "Seviye 5'te daha çok ölçüt var ve yönetim boyutu eklenir" demek daha doğrudur.

A1 ortak birim: iki yeterlilikte de aynı ad, farklı standart

A1 (İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre Koruma ve Kalite) birimi her iki yeterlilikte de bulunur ve yalnızca teorik sınavla ölçülür; ücreti de ikisinde de 750 TL'dir. Ancak birimin dayandığı ulusal meslek standartları farklıdır: Seviye 5'te Pazarlama Sorumlusu, Satın Alma Sorumlusu ve Satış Sorumlusu (Seviye 5), Seviye 4'te Pazarlama Elemanı, Satış Danışmanı ve Satın Alma Elemanı (Seviye 4) standartları esas alınır. İlginç bir ayrıntı, A1'in Seviye 4'te 6, Seviye 5'te 4 ölçüte sahip olmasıdır — yani bu birimde ölçüt sayısı Seviye 4'te daha fazladır. Birim sayısına bakarak "hangisi daha kapsamlı" sorusunu cevaplamanın neden yanıltıcı olduğunun iyi bir örneğidir.

Hazırlık planı: sınav türüne göre kurun

• A1 yalnızca teorik ölçülür; konu çalışmasıyla güvenle geçilebilir. Erken tamamlayın, zamanı A2'ye ayırın.
• A2'de teorik sınavın yanında performansa dayalı sınav vardır; kritik adımların tamamı aranır ve en çok burada kalınır.
• B1 seçmelidir ve belgeyi almak için şart değildir; kapsamı genişletmek istemiyorsanız bütçenizi A1+A2'ye ayırın.
• Birim başarısı 2 yıl, tek sınav bölümü başarısı 1 yıl geçerlidir; A2'nin teorik bölümünü geçtikten sonra performans tarihini bir yıllık sınırı zorlamadan alın.

Galerici belgesi tam rehberi · Deneme sınavı (25 soru) · Belge seçici ve maliyet planlayıcı

Kaynaklar

1. MYK Motorlu Kara Taşıtları Alım Satım Sorumlusu (17UY0299-5) ve Danışmanı (17UY0298-4) ulusal yeterlilikleri (portal.myk.gov.tr)
2. Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik (güncel konsolide metin) md. 10 (mevzuat.gov.tr)
3. MYK Sınav, Ölçme, Değerlendirme ve Belgelendirme Yönetmeliği (ücretsiz tekrar sınav hakkı) (resmigazete.gov.tr)