Konya'da Galerici Belgesi: Motorlu Kara Taşıtları Alım Satım Sorumlusu (17UY0299-5)

Galerinizde birden çok çalışan mı var? Galeriler için toplu belgelendirme teklifi →

Konya'nın oto ticareti coğrafyası ve belgenin bu coğrafyada karşılığı

Konya'da ikinci el araç ticaretinin fiziksel merkezi Karatay ilçesindeki Fevzi Çakmak Mahallesi'dir; Oto Galericiler Sitesi bu mahallede yer alır. Sektörün esnaf örgütlenmesi de aynı adreste: Konya Oto Lastik Oto Yıkama ve Oto Galericileri Esnaf Odası, Fevzi Çakmak Mah. 10437. Sokak No:40/1 Karatay adresinde faaliyet gösteriyor ve Konya Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği'ne (KONESOB) bağlı. Burada kritik ayrımı kaçırmayın: oda üyeliği ile Ticaret Bakanlığı yetki belgesi iki ayrı şeydir. Odaya kayıtlı olmanız yetki belgesi yerine geçmez; yetki belgesi başvurusu Bilgi Sistemi üzerinden yapılır ve Konya Ticaret İl Müdürlüğü tarafından sonuçlandırılır. Seviye 5 belgesi de bu başvurunun ön şartıdır, sonrasında tamamlanacak bir evrak değil.

Konya'da galericiliğin en görünür yüzü, aynı bölgedeki açık oto pazarıdır. Karatay Belediyesi, galericiler sitesi içindeki açık oto pazarı alanını geçmiş yıllarda yaklaşık 10 bin metrekarelik asfaltlama, kanalizasyon ve altyapı çalışmasıyla yeniden düzenlediğini duyurmuştu; pazar hafta sonları kuruluyor. Bu, Konya'da vatandaştan vatandaşa satışla galeri satışının fiziksel olarak iç içe geçtiği anlamına gelir ve Yönetmelik açısından tam da burada bir eşik vardır: md.5/1 bir takvim yılında üçten fazla satışı, aksi tespit edilmedikçe ticari faaliyet sayar. Pazarda düzenli araç döndüren kişi, tabelası olmasa da yetki belgesi ve dolayısıyla Seviye 5 şartıyla karşılaşabilir.

Konya'nın araç parkı, ticaretin hangi araç sınıflarında yoğunlaştığını doğrudan belirliyor. Haziran 2026 sonu itibarıyla ilde trafiğe kayıtlı araç sayısı 1 milyon 18 bin 848 olarak aktarıldı; bunun 481 bin 399'u otomobil, 205 bin 473'ü motosiklet, 157 bin 943'ü kamyonet, 105 bin 347'si traktör, 45 bin 808'i kamyon. Yani Konya'da parkın beşte biri motosiklet, onda biri traktör. Bu tablo Yönetmelik açısından önemlidir, çünkü ekspertiz raporu ve garanti yükümlülüğü yalnızca tescil belgesindeki araç sınıfı M1, M1G, N1 ve N1G olan taşıtlar için düzenlenmiştir. Kamyonetler tanım gereği N1 ya da N1G sınıfında olduğu için stokunda hafif ticari araç payı yüksek olan Konya galerileri, binek ağırlıklı çalışan bir galeriye göre çok daha sık ekspertiz ve garanti süreci yönetir.

Konya büyükşehir belediyesi olan bir il olduğu için yetki belgesi harcı burada iki farklı tutarda işler. 7566 sayılı Kanunla 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun (8) sayılı Tarifesi yeniden düzenlendi ve 1 Ocak 2026'dan itibaren ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgeleri, şubeler dâhil her yıl için 20.000 TL harca tabi tutuldu; büyükşehir belediyesi olan illerde nüfusu 30.000'i geçmeyen ilçeler hariç bu tutar bir kat artırımlı uygulanıyor. Ayırıcı ölçüt merkez ilçe olmak değil, ilçe nüfusudur: TÜİK ADNKS 2025 verilerine göre Selçuklu (703.449), Karatay (395.499) ve Meram (349.685) kadar Ereğli (158.010) gibi büyük taşra ilçeleri de eşiğin üstünde kalır ve 2026 için yıllık 40.000 TL ile karşılaşır. Buna karşılık 1.704 nüfuslu Yalıhüyük gibi ilçelerde 20.000 TL söz konusu olur. Harçta esas alınan, bir önceki yılın son günü itibarıyla yayımlanmış son TÜİK verisidir (2026 harcı için ADNKS 2024); bu ilçelerin hangi dilimde olduğu iki yılın verisinde de aynıdır. Aynı il sınırları içinde, aynı belge için iki katlık bir maliyet farkı doğuyor.

Konya 31 ilçeli bir il ve oto ticareti yalnızca merkezde toplanmıyor; Ereğli, Akşehir, Seydişehir ve Çumra'nın her birinde ayrı bir şoförler ve otomobilciler esnaf odası bulunuyor. Çok noktalı çalışan Konya galericileri için Yönetmeliğin md.5/4 hükmü belirleyicidir: yetki belgesi her bir işletme için ayrı ayrı düzenlenir ve devredilemez. Şubeler de md.4/1-(ğ) uyarınca işletme tanımına dâhildir ve şubede alım satım sorumlusu, o faaliyeti yürüten yetkili temsilci olarak tanımlanır. Yani Fevzi Çakmak'taki merkez galeride sizin adınıza kayıtlı Seviye 5 belgesi, Ereğli'deki şubenizi kapsamaz. Her şube için ayrı bir Seviye 5 belgeli sorumlu ve ayrıca o şubeye ait yıllık harç doğar.

Konya'da traktör ve kamyonun kayıtlı taşıt parkındaki payı Türkiye ortalamasının üzerindedir; aracın türü ve kilometresi ise garanti yükümlülüğünde doğrudan sonuç doğurur: Yönetmelik md.17 uyarınca kapsam içi taşıtların motoru, şanzımanı ile elektrik ve elektronik sistemleri için satıştan itibaren 3 ay veya 5.000 km garanti verilir ve arızalar azami 45 iş günü içinde, masrafı işletmeye ait olmak üzere giderilir. Buna karşılık md.18, model yılına göre sekiz yaşın veya yüz altmış bin kilometrenin üzerindeki taşıtları kapsam dışında tutuyor. Konya'da uzun mesafe kullanılmış hafif ticari araç ticareti yapan bir galeri ile az kilometreli binek satan bir galeri, aynı Yönetmeliğin çok farklı yüzleriyle çalışır. Bu ayrımı doğru kurmak Seviye 5 sorumlusunun işidir.

Konya'da yetki belgesiz galericiliğin hukuki karşılığı nedir

Yönetmelik md.5/1 açıktır: yetki belgesi olmadan ticari faaliyet kapsamında ikinci el motorlu kara taşıtı pazarlanamaz ve satılamaz. Aynı madde, bir takvim yılında üçten fazla satışın aksi tespit edilmedikçe ticari faaliyet sayılacağını söyler. Bu kural yalnızca Fevzi Çakmak'taki tabelalı galerileri değil, Konya'nın herhangi bir ilçesinde ya da hafta sonu açık oto pazarında yılda dört beş araç alıp satan kişiyi de kapsar. Yetki belgesinin ön şartı ise işletmede en az bir Seviye 5 belgeli alım satım sorumlusu bulunmasıdır; dolayısıyla Konya'da Seviye 5 belgesi olmadan galeri işletmek, ayrı bir eksiklik değil, doğrudan yetki belgesiz faaliyet anlamına gelir. Yaptırım tarafında Yönetmelik md.31/5, 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 18. maddesindeki idari para cezalarına yollama yapar ve cezalar Bakanlıkça uygulanır. Bu tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında güncellendiği için burada rakam yazmıyoruz; ihlalin türüne göre değişen güncel tutarı Konya Ticaret İl Müdürlüğü'nden teyit etmek gerekir. Cezanın büyüklüğünden bağımsız olarak asıl risk, faaliyetin idari olarak durdurulabilmesi ve işletmenin yetki belgesi rejiminin dışında kalmasıdır. İkinci bir yaptırım hattı da personel tarafındadır. md.15/1-(a), yetki belgeli işletmeye mesleki yeterlilik belgesi olmayan kişileri alım satım sorumlusu veya danışmanı olarak istihdam etmeme yükümlülüğü getirir. Bu ihlal Bakanlık uyarısına rağmen giderilmezse veya aynı takvim yılında tekrarlanırsa md.9/1-(ç) uyarınca yetki belgesi iptal edilir. İptal halinde işletmeye ve sahiplerine bir yıl süreyle yeni yetki belgesi verilmez. Konya gibi galerilerin büyük kısmının Fevzi Çakmak'taki galericiler sitesinde toplandığı bir ilde bu risk teorik değildir.

Konya galerisinde kim Seviye 5, kim Seviye 4 almalı

Ayrımın ölçütü kartvizitteki unvan değil, hukuki konumdur. Yönetmelik md.4/1-(m), alım satım sorumlusunu ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal eden gerçek kişi tacirler ile esnaf ve sanatkârların kendileri, ticaret şirketleri ve diğer tüzel kişi tacirler ile şubelerde ise bu faaliyetleri yürüten yetkili temsilcileri olarak tanımlar. Yani Konya'da şahıs işletmesi olarak galeri açan esnafın bizzat kendisi, limited şirket olarak açanlarda ise temsile yetkili ortak veya müdür Seviye 5 belgesi almak zorundadır. md.4/1-(l) ise alım satım danışmanını tek cümleyle tanımlar: işletmede iş sözleşmesiyle çalışan pazarlama ve satış personeli. Burada belirleyici olan iki şey vardır; iş sözleşmesiyle çalışıyor olmak ve fiilen pazarlama-satış işi yapmak. Galeride muhasebe tutan, oto yıkama yapan ya da lastik değişimiyle ilgilenen personel bu kapsamda değildir. Konya'da lastikçiler, yıkamacılar ve galericiler aynı esnaf odasında örgütlendiği için bu ayrım pratik bir soru haline gelir. Buna karşılık kendini müdür, uzman veya temsilci olarak tanıtan ama iş sözleşmesiyle çalışan bir satış personeli, unvanı ne olursa olsun Seviye 4 kapsamındadır. Seviye 4 belgesi galeri açtırmaz. Elinizde yalnızca 17UY0298-4 varsa Konya Ticaret İl Müdürlüğü'ne yetki belgesi başvurusu yapamazsınız; o belge, yetki belgesi zaten alınmış bir işletmede çalışabilmenin şartıdır. Tersine, işletmenizde Seviye 5 belgeli bir sorumlu varsa yetki belgesi başvurusunun bu ayağı tamamlanmış olur. Geçmişten gelen tek istisna geçici md.1/2'dir: 15/8/2020 tarihinden önce Seviye 5 sınavına girmiş veya belgesini almış alım satım danışmanlarından, belgeleri iptal edilmediği sürece ayrıca Seviye 4 belgesi aranmaz. Bu tarihten sonra Seviye 5 alanlar için böyle bir otomatik denklik olup olmadığını başvuru öncesinde il müdürlüğüne sormak doğru olur.

Ekspertiz ve garanti: Konya stok yapısının doğurduğu farklar

Ekspertiz yükümlülüğü Yönetmelik md.16'da düzenlenmiştir ve işletmeye aittir; uygulamadan hesap veren kişi Seviye 5 sorumlusudur. Tescil belgesinde araç sınıfı M1, M1G, N1 veya N1G olan taşıtların satışından önceki on gün içinde ekspertiz raporu alınır. Rapor üç nüsha düzenlenir, iki nüshası satıcı işletmeye verilir; satıcı işletme ve ekspertiz işletmesi raporu en az beş yıl saklamakla yükümlüdür. Rapor satış sırasında notere ibraz edilir. Ücret kural olarak işletmeye aittir; satış alıcıdan kaynaklanan bir nedenle gerçekleşmezse ücreti alıcı öder. Bu noktada Konya'nın araç parkı devreye girer. Kamyonetler tanım gereği N1 ya da N1G sınıfında yer aldığından, ildeki 157 bin 943 kamyonetlik park ekspertiz yükümlülüğünün merkezinde durur. Buna karşılık 105 bin 347 traktör ve 45 bin 808 kamyonun hiçbiri bu dört sınıfa girmez; madde yalnızca M1, M1G, N1 ve N1G'yi sayar. Traktör veya ağır kamyon ticareti yapan Konya galericilerinin, bu araçların yetki belgesi ve ekspertiz rejimi karşısındaki konumunu Konya Ticaret İl Müdürlüğü'nden ayrıca teyit etmesi gerekir; genelleme yapmak doğru olmaz. Garanti tarafında md.17, kapsam içi taşıtların motoru, şanzımanı ile elektrik ve elektronik sistemleri için satıştan itibaren üç ay veya 5.000 km garanti öngörür. Üretici tarafından yenilenmiş taşıtlarda bu süre bir yıl veya 20.000 km'dir. Arızalar azami 45 iş günü içinde ve masrafı işletmeye ait olmak üzere giderilir; arıza nedeniyle aracın kullanılamadığı süre garanti süresine eklenir. İşletme bu riski sigorta ile karşılayabilir. Bu, satışta verilen bir taahhüt değil, Yönetmelikten doğan bir yükümlülüktür. Muafiyetler md.18'dedir. Madde metni, model yılına göre sekiz yaşın veya yüz altmış bin kilometrenin üzerindeki taşıtlar ile satış sırasında alıcının bildiği ve işletmece belgelenen arıza ve hasarları kapsam dışında bırakır. Madde "veya" bağlacını kullandığı için yaş ve kilometre ölçütlerinin birlikte mi ayrı ayrı mı değerlendirileceği lafzen tartışmaya açıktır; bu nedenle somut bir araç için sayısal bir sonuç çıkarmadan önce il müdürlüğüne danışmak gerekir. Ayrıca 6502 sayılı Kanun md.56 kapsamında üretici veya ithalatçı garantisi süren taşıtlara bu madde uygulanmaz ve tüketicinin ayıplı mal hakları her hâlükârda saklıdır.

Şube, yıllık harç ve tadil yükümlülüğü Konya ölçeğinde

Konya'da tek adresle çalışan bir galeri ile ilçelerde şubeleşmiş bir galeri, aynı Yönetmelik karşısında çok farklı bir maliyet ve yükümlülük tablosuyla karşılaşır. md.5/4 uyarınca yetki belgesi her bir işletme için ayrı ayrı düzenlenir ve devredilemez; md.4/1-(ğ) şubeleri işletme tanımına dâhil eder. Buradan çıkan sonuç şudur: her yetki belgesi için en az bir Seviye 5 belgeli sorumlu. Karatay'daki merkez galeriye ek olarak Ereğli'de bir nokta açan işletme, o şubede ikinci bir Seviye 5 belgeli yetkili temsilci konumlandırmak zorundadır. Bakanlığın md.10/3'teki asgari personel belirleme yetkisini kullandığına dair bir düzenleme bulamadığımız için buradaki asgari sayı Yönetmeliğin kendi metninden okunmuştur. Harç tarafı 2026'nın en somut maliyet değişikliğidir. 7566 sayılı Kanun ile 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun (8) sayılı Tarifesi yeniden düzenlendi ve 1 Ocak 2026'dan itibaren ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgeleri şubeler dâhil her yıl için 20.000 TL harca tabi hale geldi. Büyükşehir belediyesi olan illerde, nüfusu 30.000'i geçmeyen ilçeler hariç, tutar bir kat artırımlı uygulanıyor. Konya büyükşehir olduğu için Selçuklu, Karatay ve Meram gibi merkez ilçelerde olduğu kadar Ereğli gibi nüfusu 150 bini aşan taşra ilçelerinde de 2026 için yıllık 40.000 TL gündeme gelir. Merkezde bir, nüfusu 30 binin üzerindeki ilçelerde iki noktası olan bir Konya galericisi için bu, her yıl tekrar eden altı haneli bir kalem demektir ve harç, belgelendirmenin tek seferlik masrafından farklı olarak yıllık ödenir. İlk yılın harcı belge düzenlenmeden önce, izleyen yıllarınki Ocak ayı içinde peşin ödenir (492 sayılı Kanun md. 113). Üçüncü kalem idari yükümlülüktür. 29 Nisan 2026 tarihli değişiklikle md.8 başlığıyla birlikte yenilendi: ticaret unvanı veya işletme adı değişikliği hariç, yetki belgesi içeriğindeki herhangi bir bilgi değişirse belge tadil edilir; unvan veya işletme adı değişirse yenilenir. Başvuru 30 gün içinde Bilgi Sistemi üzerinden yapılır, il müdürlüğü 10 gün içinde sonuçlandırır. Galericiler sitesi içinde dükkân değiştirmek, yeni bir adrese taşınmak veya ortaklık yapısını değiştirmek bu kapsama girebilir. Süresinde tadil veya yenileme başvurusu yapılmaması md.9/1-(c) uyarınca yetki belgesi iptal sebebidir; 30 günlük süre pratikte kolayca kaçırılan bir süredir.

Sınav yapısı, başarı barajları ve öğrenim şartındaki iki ayrı kural

17UY0299-5 ulusal yeterliliği A1 ve A2 zorunlu birimleri ile B1 seçmeli biriminden oluşur. Teorik sınavda A1 için en az 25, A2 için en az 15, B1 için en az 5 adet dört seçenekli çoktan seçmeli soru sorulur. Belge alabilmek için A1 ve A2 birimlerinin ikisinden birden başarılı olmak şarttır. Teorik sınav başarı barajı yüzde 70'tir. Performansa dayalı sınavda ise kritik adımların tamamının başarılması ve sınav genelinden asgari yüzde 80 alınması gerekir. Belgenin geçerlilik süresi beş yıldır. Seviye 4'te (17UY0298-4) de A1 ve A2 zorunlu, B1 seçmelidir; barajlar aynıdır. Sınava girmeden önce yürürlükteki revizyon numarasını ve birim yapısını güncel yeterlilik metninden kontrol etmek gerekir, çünkü bu metinler revize edilebiliyor. Öğrenim şartında Konya'daki galericileri en çok yanıltan nokta, iki ayrı kuralın tek kural sanılmasıdır. Birincisi Yönetmeliğin yetki belgesi şartıdır: 29 Nisan 2026 tarihli değişiklikle md.6/1-(ç)-(2)'deki "lise" ibaresi "ilköğretim" olarak değiştirildi. Yani yetki belgesi başvurusu bakımından en az ilköğretim mezuniyeti yeterlidir. İkincisi MYK sınavına giriş şartıdır ve bunu Yönetmelik değil ulusal yeterlilik metni düzenler. 17UY0299-5'in yürürlükteki Rev.01 metni, sınava girecek kişinin en az lise mezunu olmasını eski yönetmeliğe atıfla yazar ve 29 Nisan 2026'dan sonra güncellenmedi; Seviye 4'te sınava giriş şartı yoktur. Konya'da lise diploması olmayan bir adaysanız eğitim durumunuzu başvuruda baştan yazın; sınav başvurunuzu almadan önce giriş şartını sizin için kontrol ederiz. Muafiyet konusunda iki seviye arasında net bir fark vardır. md.10/2 uyarınca alım satım sorumluları yalnızca yükseköğretim kurumlarının motorlu kara taşıtı ticaretiyle ilgili alanlarından veya denkliği kabul edilen yurt dışı kurumlarından mezunsa belge şartından muaf tutulur. Lise veya meslek lisesi mezuniyeti Seviye 5 için muafiyet sağlamaz. Alım satım danışmanları içinse hem ortaöğretim hem yükseköğretim kurumlarının ilgili alanlarından mezuniyet muafiyet doğurur. Muafiyet sağlayan alanları Bakanlık belirlediği için, Konya'daki bir adayın kendi diplomasının bu listede olup olmadığını Konya Ticaret İl Müdürlüğü'ne sorması en güvenli yoldur.

Güvenli Ödeme Sistemi ve 1 Ocak 2027'ye uzayan satış kısıtlamaları

Konya'da araç satışını fiilen kapatan taraf çoğu zaman galerideki satış personeli olsa da, sistemin doğru işletilmesinden hesap veren kişi Seviye 5 sorumlusudur. md.26/1 uyarınca ikinci el motorlu kara taşıtı satışlarında ödemenin bir kısmı veya tamamı nakit, havale, EFT ya da Bakanlıkça belirlenen diğer yöntemlerle yapılıyorsa, bedel taşıt mülkiyeti ile satış bedelinin eş anlı el değiştirmesini sağlayan elektronik sistem üzerinden ödenir. Sistem masrafı satıcıya aktarılan bedelden mahsup edilir. Bedelin kredi kuruluşu veya finansman şirketince kredilendirilen kısmı bu zorunluluğun dışındadır; kalan ödemeler için sistem kullanılır. Yükümlülük md.33 uyarınca işletmeler için 27 Ağustos 2024'ten, diğer gerçek ve tüzel kişiler için 27 Eylül 2024'ten itibaren yürürlüktedir. Bedel sisteme yatmadan noter devir işlemini yapmaz; dolayısıyla Konya'daki noterlerde işlem kilitlenmesi yaşamamak için satış öncesi hazırlık galerinin sorumluluğundadır. İkinci kısıtlama grubu geçici maddelerdedir ve doğrudan ilan pratiğini bağlar. Geçici md.2 uyarınca motosiklet, otomobil ve arazi taşıtları ilk tescilden itibaren altı ay ve 6.000 km geçmedikçe doğrudan veya dolaylı olarak pazarlanamaz ve satılamaz. Konya'da parkın yaklaşık beşte birini, yani 205 bin 473 aracı motosikletlerin oluşturması, bu kuralın ildeki motosiklet ticaretinde de ciddi biçimde işlediği anlamına gelir; kural yalnızca otomobili değil motosikleti de kapsıyor. Geçici md.3 ise ikinci el taşıtın, üretici veya distribütörün tavsiye ettiği güncel satış fiyatının üzerinde bir fiyattan ilanla pazarlanmasını yasaklar. Yönetmelikteki son tarih 27.12.2025 tarihli ve 33120 sayılı Resmî Gazete değişikliğiyle 1 Temmuz 2026'ydı; Ticaret Bakanlığı, yönetmeliğin kendisine verdiği altı aya kadar uzatma yetkisini kullanarak Haziran 2026'da bu iki uygulamayı 1 Ocak 2027'ye kadar uzattı. Bu uzatma Bakanlık kararıyla yapıldığı için ayrı bir Resmî Gazete sayısı yoktur. Kısıtlamalar yalnızca yetki belgesi sahiplerini kapsamaz; bir takvim yılında üç ve üzeri satış yapan tüm gerçek ve tüzel kişiler kapsam içindedir ve noterlikler aykırı satışları engeller. Fevzi Çakmak'taki hafta sonu açık oto pazarında araç döndüren bir kişi de bu kapsama girebilir. İlanı fiilen giren personel Seviye 4 danışman olsa bile, ihlalin idari sonucu işletmenin yetki belgesine ve dolayısıyla Seviye 5 sorumlusuna yansır.

İlgili sayfalar

• MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi nedir?
• MYK belgesi e-Devlet sorgulama ve doğrulama
• MYK belgesi yenileme (5 yıl sonra)
• MYK belgesi yurtdışında geçerli mi?

Diğer şehirler

Hatay · Mersin · Sakarya · Samsun · Trabzon · İstanbul