Sakarya'da Motorlu Kara Taşıtları Alım Satım Sorumlusu (17UY0299-5) MYK Belgesi

Galerinizde birden çok çalışan mı var? Galeriler için toplu belgelendirme teklifi →

Sakarya'da galericiliğin fiili coğrafyası: Arifiye'deki 112 dükkânlık oto ticaret merkezi, Adapazarı Tuzla'da pazar günü kurulan açık oto pazarı ve traktör payı Türkiye ortalamasının üzerinde olan araç parkı

Sakarya'da ikinci el araç ticaretinin kurumsal merkezi, Arifiye'de 1. Organize Sanayi Bölgesi hattında ve Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası hizmet binasının karşısında kurulan oto ticaret merkezidir. 33 bin metrekareyi aşan alanda 112 bağımsız iş yeri barındıran bu merkez Ekim 2024'te açılmış, Sakarya Oto Galericileri Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi eliyle hayata geçirilmiştir. Buradaki tablo Yönetmelik açısından şu anlama gelir: md.5/4 uyarınca yetki belgesi her bir işletme için ayrı ayrı düzenlenir ve devredilemez; bu yüzden merkezde faaliyet gösteren her galeri işletmesi kendi yetki belgesini ve kendi Seviye 5 belgeli alım satım sorumlusunu gösterir. Aynı sitede ikinci dükkânını ayrı bir şube olarak işleten bir galerici, o şube için de ayrı yetki belgesi ve şubeyi yürüten yetkili temsilcinin Seviye 5 belgesini göstermek zorundadır.

Galericiler sitesinin dışındaki bir diğer satış zemini Adapazarı Tuzla mahallesinde, Sanayi Caddesi hattında pazar günleri kurulan açık oto pazarıdır. Burada araç satan kişi kendini 'galerici' saymasa da Yönetmelik açıktır: bir takvim yılında üçten fazla satış, aksi tespit edilmedikçe ticari faaliyet sayılır ve yetki belgesi olmadan ticari faaliyet kapsamında ikinci el taşıt pazarlanamaz. Bu pazarda araç satan kişiler de bu kurala tabidir. Üstelik Ticaret Bakanlığı'nın 22 Haziran 2026 açıklamasına göre noterlikler, yetki belgeli işletmelerin yanı sıra bir takvim yılında yetki belgesi olmadan üç ve üzeri satış yapan gerçek ve tüzel kişilerin de 6 ay–6.000 km ve ilan kısıtlamalarına aykırı satışlarını engellemeye devam ediyor. Bu kişiler için ilk adım pazarlıkta daha iyi olmak değil, önce 17UY0299-5 belgesini alıp Sakarya Ticaret İl Müdürlüğü nezdinde yetki belgesini açtırmaktır.

Sakarya, Türkiye'nin sayılı otomotiv üretim illerinden biridir: Arifiye'de Corolla ve C-HR üreten, beş binin üzerinde kişi çalıştıran Toyota fabrikası ile otobüs, ticari araç ve savunma aracı üreten Otokar'ın fabrikası aynı ilçededir. Buna bir de Sakarya'nın İstanbul–Ankara ekseninde, Anadolu Otoyolu ve D-100 hattı üzerinde oturması eklenir; il, kendi içinden çıkan talebin yanında iki büyük metropol arasındaki araç trafiğinin de geçiş güzergâhındadır. Galerici açısından bunun pratik bir sonucu vardır: fabrika ya da yan sanayi geçmişiyle galeride iş sözleşmesiyle pazarlama-satış işine geçen biri Seviye 4 kapsamına girer.

Sakarya'nın araç parkının bileşimi, galericinin hangi yükümlülüğe tabi olacağını doğrudan belirler. TÜİK'in Haziran 2026 verilerini aktaran yerel basına göre ilde trafiğe kayıtlı toplam araç sayısı 446 bini aşmış durumdadır; bunun içinde 214 binin üzerinde otomobil, 94 binin üzerinde motosiklet, 62 bin dolayında kamyonet ve 49 bini aşkın traktör bulunur. Traktörün parktaki payı Türkiye ortalamasının belirgin üzerindedir. Otomobil, kamyonet, traktör ve motosikleti birlikte satan bir galeride ise Yönetmelik bu araç sınıflarına aynı kuralı uygulamaz.

Ekspertiz raporu (md.16) ve zorunlu garanti (md.17) yükümlülükleri, tescil belgesindeki araç sınıfı M1, M1G, N1 ve N1G olan taşıtlar için öngörülmüştür; yani otomobil, arazi taşıtı ve hafif ticari sınıfı. Kamyonetlerin çoğu N1 sınıfında olduğundan galerinin sattığı kamyonetler de bu yükümlülüklere tabidir; ekspertiz ve garanti için ayrıca 8 yaş / 160.000 km eşiğine bakılır. Buna karşılık motosiklet ve traktör bu maddelerde sayılan sınıflar arasında yer almaz. Ancak motosiklet, ilk tescilden itibaren 6 ay ve 6.000 kilometre dolmadan satışa sunma yasağının kapsamındadır ve bu uygulamanın 1 Ocak 2027'ye kadar süreceği Ticaret Bakanlığı'nca duyurulmuştur. Motosiklet sayısının 94 bini aştığı bir ilde bu ayrımı karıştırmak doğrudan yaptırım riski doğurur.

Maliyet tarafında Sakarya'nın büyükşehir statüsü belirleyicidir. 7566 sayılı Kanun'un 9. maddesiyle 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (8) sayılı tarife yeniden düzenlenmiş ve 1 Ocak 2026'dan itibaren ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgeleri şubeler dâhil yıllık harca bağlanmıştır: 2026 yılı için standart tutar 20.000 TL, büyükşehir belediyesi olan illerin nüfusu 30.000'i geçen ilçelerinde 40.000 TL. Sakarya büyükşehir olduğu için Adapazarı, Serdivan, Erenler ve Arifiye gibi merkez ilçelerdeki galeriler artırımlı tutarla karşılaşır. Buna karşılık nüfusu 30.000 eşiğinin belirgin biçimde altında olan Söğütlü, Karapürçek ve Taraklı gibi ilçelerde standart tutarın uygulanması beklenir; 2026 harcında esas alınan nüfus, bir önceki takvim yılının son günü itibarıyla TÜİK'in yayımladığı son veridir (ADNKS 2024). Harç her yılın Ocak ayında peşin ödenir ve tahsil makbuzunun İETTS'e yüklenmesi gerekir.

Sakarya'daki galerinizde kim Seviye 5, kim Seviye 4 almalı

Ayrım unvan değil, hukuki konumdur. Yönetmelik md.4/1-(m) alım satım sorumlusunu, ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal eden gerçek kişi tacirler ile esnaf ve sanatkârların kendileri; ticaret şirketleri ve diğer tüzel kişi tacirler ile şubelerde ise bu faaliyetleri yürüten yetkili temsilcileri olarak tanımlar. Yani Arifiye'deki oto ticaret merkezinde dükkânın sahibi olan Sakaryalı esnafın kendisi ya da Adapazarı'nda limited şirket olarak galeri işleten yapıda temsile yetkili müdür Seviye 5 kapsamındadır ve 17UY0299-5 belgesi almak zorundadır. Buna karşılık md.4/1-(l), alım satım danışmanını tek cümleyle tanımlar: işletmede iş sözleşmesiyle çalışan pazarlama ve satış personeli. Kartvizitte 'satış müdürü', 'kıdemli danışman' veya 'uzman' yazması sonucu değiştirmez. Belirleyici iki unsur vardır: iş sözleşmesiyle çalışıyor olmak ve pazarlama-satış işi yapmak. Sakarya'da bir galeride yıkama, oto kuaför, muhasebe veya lojistik işi yapan personel bu kapsamda değildir; ama müşteriyle fiyat konuşan, ilan giren, test sürüşü yaptıran kişi Seviye 4 kapsamındadır. En sık yapılan hata bunun tersini varsaymaktır. Yalnızca Seviye 4 belgeniz varsa Sakarya'da galeri açamaz, kendi adınıza yetki belgesi alamazsınız; Seviye 4, yetki belgesi alınmış bir işletmede çalışabilmenin şartıdır. Yönetmelik işletmeye açık bir yasak da koyar: mesleki yeterlilik belgesine sahip olmayan kişileri alım satım sorumlusu veya danışmanı olarak istihdam etmemek. Bu yasağın ihlali, Bakanlık uyarısına rağmen giderilmez veya aynı takvim yılında tekrarlanırsa yetki belgesinin iptali sonucunu doğurur; iptal halinde işletmeye ve sahiplerine bir yıl süreyle yeni yetki belgesi verilmez.

Yetki belgesi başvurusunda öğrenim şartı: 29 Nisan 2026 değişikliği ne getirdi

2026'nın Sakarya'daki galerici adaylarını en çok ilgilendiren düzenlemesi, Resmî Gazete'nin 29 Nisan 2026 tarih ve 33238 sayılı nüshasında yayımlanan değişiklik yönetmeliğidir. Bu metin, Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinin (2) numaralı alt bendinde yer alan 'lise' ibaresini 'ilköğretim' şeklinde değiştirmiştir. Yani yetki belgesi başvurusu yapan alım satım sorumlusunun öğrenim şartı lise mezuniyetinden en az ilköğretim mezuniyetine indirilmiştir. Aynı değişiklikle, 27 Ağustos 2024 öncesi kayıtlılar için lise şartını erteleyen geçici muafiyet fıkrası da yürürlükten kaldırılmıştır; kalıcı şart zaten indiği için geçici muafiyete ihtiyaç kalmamıştır. Burada Sakarya'daki adayların çok sık karıştırdığı kritik bir ayrım vardır. Yönetmelik, Ticaret Bakanlığı'nın verdiği yetki belgesinin şartını düzenler. MYK sınavına girişin şartını ise ulusal yeterlilik metni düzenler ve bunlar iki ayrı kuraldır. Resmî yeterlilik kaydında 17UY0299-5 için giriş şartı bölümünde bugün hâlâ, sınava girmek isteyen kişinin en az lise mezunu olması gerektiği yazmaktadır. Ulusal yeterlilik metninin 29 Nisan 2026 değişikliğine göre güncellenip güncellenmediğini bağımsız olarak doğrulayamıyoruz. Pratik sonuç şudur: 'Seviye 5 için lise şartı tamamen kalktı' cümlesini kesin bilgi olarak kabul etmeyin. Sakarya'da sınav başvurusu yapmadan önce, sınava girecek kişinin öğrenim durumu lise altındaysa güncel yeterlilik metninin giriş şartını başvuru anında teyit ettirin. Yetki belgesi tarafındaki ilköğretim şartı kesin ve yürürlüktedir; sınav girişi tarafındaki durum ise doğrulanması gereken noktadır. Seviye 4 tarafında bu sorun bulunmaz: 17UY0298-4'ün resmî kaydında giriş şartı bölümü 'Giriş şartı bulunmamaktadır' der.

17UY0299-5 sınav yapısı, barajlar ve belgenin geçerlilik süresi

17UY0299-5 Motorlu Kara Taşıtları Alım Satım Sorumlusu yeterliliği iki zorunlu birim (A1 iş sağlığı ve güvenliği, çevre koruma ve kalite; A2 alım-satım işlemleri) ile bir seçmeli birimden (B1 satış öncesi ve sonrası hizmetler) oluşur. Belge alabilmek için A1 ve A2 birimlerinin ikisinden de başarılı olmak şarttır. Teorik sınav dört seçenekli çoktan seçmeli sorulardan kurulur ve birim başına asgari soru sayıları bellidir: A1 için en az 25, A2 için en az 15, B1 için en az 5 soru. Yeterlilik metnine göre teorik sınavda başarı barajı yüzde 70'tir. Performans sınavı tarafında iki koşul birlikte aranır: kritik adımların tamamının doğru yapılması ve sınav genelinden asgari yüzde 80 başarı. Yani kritik olarak işaretlenmiş tek bir adımın atlanması, genel puanınız yüksek olsa bile o birimi düşürür. Yıllardır fiilen galericilik yapıyor ama süreci hiç yazılı ve adım adım çalışmadıysanız, performans sınavının adım disiplinine ayrıca hazırlanmanız gerekir. Seviye 4'te (17UY0298-4) yapı aynıdır: A1 ve A2 zorunlu, B1 seçmelidir ve asgari soru sayıları da aynıdır. Barajlar her iki yeterlilikte de aynıdır. Her iki belgenin de geçerlilik süresi 5 yıldır; yani Sakarya'da 2026'da aldığınız belge 2031'de yenileme gündemine girer ve galeri devir-satış planınızı bu takvime göre kurmanız gerekir. Sınav barajları ve değerlendirme MYK ile yetkilendirilmiş sınav merciine aittir; hiçbir hazırlık süreci sonuç taahhüdü içermez.

Sakarya galericisinin günlük operasyonunu bağlayan üç kural: ekspertiz, garanti, güvenli ödeme

Belgeyi alıp yetki belgesini açtırdıktan sonra Seviye 5 sorumlusunun hesap vereceği asıl alan işletmenin günlük uygulamasıdır. Birincisi ekspertiz. Yönetmelik md.16 uyarınca tescil belgesinde araç sınıfı M1, M1G, N1 veya N1G olan taşıtların satışından önceki 10 gün içinde ekspertiz raporu alınır. Rapor 3 nüsha düzenlenir, 2 nüshası satıcı işletmeye verilir; satıcı işletme ve ekspertiz işletmesi raporu en az 5 yıl saklar ve rapor satış sırasında notere ibraz edilir. Ücreti kural olarak işletme öder; satış alıcıdan kaynaklanan bir nedenle gerçekleşmezse alıcı öder. Muafiyetler ikilidir: ilinde TSE hizmet yeterlilik belgeli ekspertiz işletmesi bulunmayan işletmeler ile model yılına göre 8 yaşın veya 160.000 kilometrenin üzerindeki taşıtlar. İkincisi garanti; buradaki 'garanti' sözcüğü yalnızca Yönetmeliğin işletmeye yüklediği ayıp sorumluluğunu anlatır. md.17 kapsamında, model yılına göre 8 yaşın veya 160.000 kilometrenin altında olan ve araç sınıfı M1, M1G, N1, N1G olan taşıtların motor ve şanzımanı ile elektrik ve elektronik sistemleri, satıştan itibaren 3 ay veya 5.000 kilometre garanti kapsamındadır. Üretici tarafından yenilenmiş taşıtta süre 1 yıl veya 20.000 kilometredir. Arızalar azami 45 iş günü içinde ve masrafı işletmeye ait olmak üzere giderilir; arıza nedeniyle aracın kullanılamadığı süre garanti süresine eklenir. İşletme bu riski sigorta ile karşılayabilir. Muaf olanlar md.18'de sayılmıştır: 8 yaşın veya 160.000 kilometrenin üzerindeki taşıtlar ile satış sırasında alıcının bildiği ve işletmece belgelenen arıza ve hasarlar. Üçüncüsü ödeme. md.26 uyarınca ikinci el taşıt satışlarında ödemenin bir kısmı veya tamamı nakit, havale, EFT veya Bakanlıkça belirlenen diğer yöntemlerle yapılıyorsa bedel, taşıt mülkiyeti ile satış bedelinin eş anlı el değiştirmesini sağlayan elektronik sistem üzerinden ödenir; sistem masrafı satıcıya aktarılan bedelden mahsup edilir. Kredi kuruluşu veya finansman şirketince kredilendirilen kısım hariç kalan ödemeler bu sistemden geçer ve bedel sisteme yatmadan noter devir işlemi yapılmaz. Bu zorunluluk yalnız yetki belgeli galerileri değil, kapsamdaki tüm gerçek ve tüzel kişileri bağlar; Adapazarı Tuzla'daki açık oto pazarında el sıkışan bireysel satıcı da bu düzenin içindedir.

Sakarya'da toplam maliyet: harç, şube ve yaptırım riski

Sakarya'da galericiliğe geçişin maliyetini üç kalemde düşünmek gerekir. Birinci kalem mesleki yeterlilik belgesinin kendi maliyetidir: Seviye 5 sorumlusu için 17UY0299-5, iş sözleşmesiyle çalışan satış personeli için 17UY0298-4 belgelendirme süreci. Sakarya'da tek kişilik bir galeri açacak esnaf için tek Seviye 5 yeterlidir; yanında iş sözleşmesiyle iki satış personeli çalıştıracak bir işletmenin ise iki adet Seviye 4 sürecini de planlaması gerekir. Belgeler kişiye bağlıdır; personel değiştiğinde belge işletmede kalmaz. İkinci kalem yetki belgesi harcıdır ve 2026'nın en büyük değişikliğidir. 7566 sayılı Kanun'un 9. maddesiyle 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (8) sayılı tarife yeniden düzenlenmiş, ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgeleri 1 Ocak 2026'dan itibaren şubeler dâhil yıllık harca bağlanmıştır: 2026 yılı için standart tutar 20.000 TL, büyükşehir belediyesi olan illerin nüfusu 30.000'i geçen ilçelerinde 40.000 TL. Sakarya büyükşehir belediyesi olan bir ildir. Arifiye'deki oto ticaret merkezinde ikinci dükkânını ayrı şube olarak işleten bir Sakaryalı işletmeci için hesap şöyle kurulur: merkez ve şube için ayrı yetki belgesi, ayrı bir Seviye 5 sorumlusu ve ayrı yıllık harç. Harç yılın hangi ayında belge alınırsa alınsın tam tahsil edilir, her yıl Ocak ayında peşin ödenir ve makbuzun İETTS'e yüklenmesi gerekir. Üçüncü kalem, hesaba katılmadığında en pahalıya patlayan kalemdir: yaptırım riski. Yetki belgesiz faaliyetin yaptırımı, 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 18. maddesindeki idari para cezalarıdır ve Bakanlıkça uygulanır. Ticaret Bakanlığı'nın 22 Haziran 2026 açıklamasına göre yalnızca '6 ay ve 6 bin kilometre' kuralının ihlali nedeniyle 54 milyon lira, ilan kısıtlamasına aykırılık nedeniyle yaklaşık 116 milyon lira idari para cezası uygulanmıştır. Bu rakamlar mevzuat metninden değil Bakanlık açıklamasından gelir; ancak büyüklük mertebesi, Sakarya'da yıl içinde üçten fazla araç çeviren bir kişi için belge ve harç maliyetinin neden ucuz kaldığını gösterir. Ayrıca yetki belgesi içeriğindeki bilgilerde değişiklik olursa 30 gün içinde Bilgi Sistemi üzerinden tadil veya yenileme başvurusu yapılması gerekir; süresinde başvurulmaması ayrı bir iptal sebebidir.

İlgili sayfalar

• MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi nedir?
• MYK belgesi e-Devlet sorgulama ve doğrulama
• MYK belgesi yenileme (5 yıl sonra)
• MYK belgesi yurtdışında geçerli mi?

Diğer şehirler

Samsun · Trabzon · İstanbul · İzmir · Şanlıurfa · Tekirdağ