Araç Kiralama Danışmanı Sınav Soruları ve Cevapları (Seviye 4)

Doğru cevap: A) Kontrolü araç trafiğinden ayrılmış, işaretli teslim alanında yapmak

Teslim kontrolü, çalışanın ve müşterinin araçlar arasında yürüdüğü bir iştir; buradaki asıl tehlike manevra yapan bir aracın yayaya çarpmasıdır. Bu yüzden kontrol, trafikten ayrılmış ve işaretli bir alanda yapılır. Sahada sık görülen hata, acele edildiği için kontrolün geçiş yolunda ve motor çalışırken yapılmasıdır.

Dayanak: 24UY0569-4/A1 — BG.1 Çalışma alanları ve süreçlerindeki tehlike ve riskler ile önlemler

Doğru cevap: B) Ekranı göz hizasına alıp çalışmayı düzenli kısa molalarla bölmek

Uzun süre ekran başında çalışmanın ana riski, duruş bozukluğuna bağlı kas ve iskelet sorunlarıdır. Ekranın göz hizasında olması ve çalışmanın kısa molalarla bölünmesi bu riski kaynağında azaltır. Molaları gün sonunda toplu kullanmak yaygın bir hatadır; gün içindeki yüklenme yine de birikir.

Dayanak: 24UY0569-4/A1 — BG.1 Çalışma alanları ve süreçlerindeki tehlike ve riskler ile önlemler

Doğru cevap: C) Bekleme alanında yere serilip yürüme yolundan geçen uzatma kablosu

Yürüme yolundan geçen uzatma kablosu, ofislerde en sık görülen takılma ve düşme nedenlerinden biridir; kablonun ezilmesi ayrıca elektrik tehlikesi doğurur. Kablolar kanal içine alınmalı veya yürüme yolu dışından geçirilmelidir. Diğer seçenekler tehlikeyi azaltan doğru düzenlemelerdir.

Dayanak: 24UY0569-4/A1 — BG.2 Çalışma ortamı, malzeme ve iş ekipmanına yönelik risk ve tehlikeli durumlar

Doğru cevap: D) Biriken suyu gidere yönlendirip zemini kaymaz hâle getirmek

Risk kontrolünde önce tehlike ortadan kaldırılır ya da risk kaynağında azaltılır; uyarı levhası ve kişisel koruyucu donanım bunları tamamlayan, sonraki sıradaki önlemlerdir. Su birikmesinin önlenmesi ve zeminin kaymaz hâle getirilmesi riski kaynağında azaltır. Sık yapılan hata, yalnızca ayakkabı vermekle ya da levha asmakla riskin kontrol edildiğini düşünmektir.

Dayanak: 24UY0569-4/A1 — BG.3 Risk ve tehlikeli durumlarda alınması gerekli önlemler; 6331 sayılı Kanun MADDE 5

Doğru cevap: B) Aracı kiraya vermeyip ateş kaynaklarını uzak tutarak yetkiliye bildirmek

Yakıt sızıntısı yangın riski taşıyan ve sürüş güvenliğini etkileyen bir arızadır; araç onarılmadan kiraya verilmemelidir. Alanda sigara ve kıvılcım gibi ateş kaynakları uzak tutulur, durum yetkiliye bildirilir ve araç servise yönlendirilir. Yakıtı su ile yıkamak sorunu çözmez, yakıtı gidere ve toprağa taşıyarak çevreyi de kirletir.

Dayanak: 24UY0569-4/A1 — BG.3 Risk ve tehlikeli durumlarda alınması gerekli önlemler

Doğru cevap: C) Ofisin bulunduğu binada tahliye gerektirebilecek bir yangın çıkması

Acil durum; iş yerinin tamamında veya bir kısmında meydana gelebilecek yangın, patlama, tehlikeli kimyasal maddelerden kaynaklanan yayılım, doğal afet gibi acil müdahale, mücadele, ilk yardım veya tahliye gerektiren olaylardır. Yazılım arızası veya araç yokluğu işi aksatan ve hızla çözülmesi gereken operasyonel sorunlardır ama acil durum planının konusu değildir. Bu iki kavramı karıştırmak, acil durum hazırlığının ihmal edilmesine yol açar.

Dayanak: 24UY0569-4/A1 — BG.4 Acil durum kavramı; Yeterlilik 'Terimler' bölümü (acil durum tanımı)

Doğru cevap: B) Şarj sırasında araçta veya şarj ünitesinde yangın çıkması

Acil durum; iş yerinin tamamında veya bir kısmında meydana gelebilecek yangın, patlama, tehlikeli kimyasal yayılımı, doğal afet gibi acil müdahale, mücadele, ilk yardım veya tahliye gerektiren olaylardır. Şarj alanında yangın, bu alanın olası acil durumudur ve acil durum planında söndürme, tahliye ve haber verme adımlarıyla yer almalıdır. Teslimin gecikmesi ya da ücret itirazı işi aksatan operasyonel sorunlardır, acil durum değildir.

Dayanak: 24UY0569-4/A1 — BG.5 Çalışma alanı ve süreçlerindeki olası acil durumlar

Doğru cevap: A) Sağlam bir masanın yanında çök-kapan-tutun pozisyonu almak

Sarsıntı sırasında hareket etmek, düşen ve devrilen eşyalar nedeniyle yaralanma riskini artırır; bu yüzden sağlam bir eşyanın yanında çök-kapan-tutun yapılır. Tahliye sarsıntı bittikten sonra merdivenlerle yapılır, asansör kullanılmaz. Sık görülen hata, sarsıntı sürerken kapıya ve merdivenlere koşmaktır.

Dayanak: 24UY0569-4/A1 — BG.6 Acil durumlarda yapılması gerekenler

Doğru cevap: B) Müşterileri yönlendirip en yakın acil çıkıştan toplanma alanına gitmek

Tahliye anonsunda öncelik insanların güvenliğidir: iş bırakılır, ofisteki müşteriler de yönlendirilerek en yakın acil çıkıştan toplanma alanına gidilir ve sayım için orada beklenir. Kasa, anahtar veya araçlarla uğraşmak tahliyeyi geciktirir. Alarmın tatbikat olup olmadığını sorgulamak da sahada en sık görülen gecikme nedenlerindendir.

Dayanak: 24UY0569-4/A1 — BG.6 Acil durumlarda yapılması gerekenler

Doğru cevap: A) Gereksiz yakıt tüketimine ve egzoz emisyonunun artmasına yol açar

Rölantide çalışan motor da yakıt yakar ve egzoz gazı salar; araç hareket etmediği için bu tüketim tamamen gereksizdir. Kapalı veya yarı kapalı otoparklarda egzoz gazı çalışanların sağlığını da etkiler. Çevresel etkiyi yalnızca yakıt maliyeti olarak görmek yaygın bir yanılgıdır.

Dayanak: 24UY0569-4/A1 — BG.7 İş süreçleri işlemlerinin çevresel etkileri ve riskleri

Doğru cevap: D) Talimattaki dozda seyreltip etiketli ve kapalı kapta saklamak

Kimyasalı üretici talimatındaki dozda kullanmak, gereksiz kimyasalın çevreye karışmasını önler. Etiketli ve kapalı kapta saklamak döküntü ve yanlış kullanım riskini azaltır. Farklı ürünleri karıştırmak zararlı gaz oluşturabilir; artan karışımı lavaboya dökmek ise kimyasalı doğrudan atık suya taşır.

Dayanak: 24UY0569-4/A1 — BG.8 Kiralama ekipman ve malzemelerinin çevre güvenliğine uygun kullanımı

Doğru cevap: C) Cihazları mesai sonunda kapatıp belgeleri mümkünse elektronik düzenlemek

Ofis cihazları enerji tüketir; kâğıt ve toner kullanımıyla da atık üretir. Kullanılmadığında kapatmak enerji tüketimini, belgeleri elektronik düzenlemek kâğıt ve toner atığını azaltır; Yönetmelik de kira sözleşmesinin elektronik ortamda yapılmasına imkân tanır. Gereksiz nüsha yazdırmak sahada en sık görülen israf kaynaklarındandır.

Dayanak: 24UY0569-4/A1 — BG.9 Kullanılan iş ekipmanının çevresel etkileri ve riskleri; Yönetmelik MADDE 10

Doğru cevap: B) Atığın oluşmasını baştan önlemek ve miktarını azaltmak

Atık yönetiminde öncelik sırası; önce atığın oluşmasını önlemek ve azaltmak, sonra yeniden kullanmak, ardından geri dönüştürmek ve geri kazanmaktır; bertaraf en son seçenektir. Geri dönüşüm önemlidir ama ilk tercih değildir. Yaygın yanılgı, ayrı toplamayı atık yönetiminin başlangıç noktası sanmaktır.

Dayanak: 24UY0569-4/A1 — BG.10 Atık yönetimine yönelik işlemler; Atık Yönetimi Yönetmeliği MADDE 5

Doğru cevap: D) Yapıldıkları tarihten itibaren beş yıl dolana kadar saklayıp incelemeye hazır tutmak

Kira sözleşmeleri ile kiralamaya ilişkin diğer belge ve formlar, işlemin veya sözleşmenin yapıldığı tarihten itibaren beş yıl süreyle fiziki olarak veya elektronik ortamda doğru ve eksiksiz saklanır ve her an incelemeye hazır tutulur. Bu süre bir alt sınırdır; başka kanunlar daha uzun saklama isteyebilir. Kişisel veri gerekçesiyle evrakı süre dolmadan imha etmek de, bütün hâlde atığa vermek de hatalıdır.

Dayanak: 24UY0569-4/A1 — BG.11 Ofis atıklarının imha süreçleri; Yönetmelik MADDE 21

Doğru cevap: A) Verileri kalıcı olarak silip cihazları elektronik atık toplama noktasına vermek

Elektronik cihazlar çevreye zararlı bileşenler içerdiği için evsel atıkla atılmaz; ayrı toplanıp elektronik atık toplama noktasına veya yetkili kuruluşa verilir. Müşteri bilgisi içeren cihazlarda veriler elden çıkarmadan önce kalıcı olarak silinmeli ya da depolama birimi imha edilmelidir. Sık yapılan hata, cihazı içindeki verilerle birlikte satmak veya çöpe atmaktır.

Dayanak: 24UY0569-4/A1 — BG.11 Ofis atıklarının imha süreçleri

Doğru cevap: C) Bekleme nedenlerini verilerle analiz edip iyileştirme planı hazırlamak

PUKÖ döngüsü planlamayla başlar: sorun ve nedenleri verilerle belirlenir, hedef ve iyileştirme planı hazırlanır. Ardından plan küçük ölçekte uygulanır, sonuçlar kontrol edilir ve kalıcı önlem alınır. Nedeni bulmadan çözüm uygulamak veya şikâyeti indirimle kapatmak sorunun tekrar etmesine yol açar.

Dayanak: 24UY0569-4/A1 — BG.12 İş süreçlerinde kalitenin sağlanması ve iyileştirilmesi yöntemleri

Doğru cevap: D) Mevcut iş sürecine uygulanan sürekli iyileştirme sürecini

İş süreci, bir çıktıyı üretmek için birbirini izleyen faaliyetler bütünüdür; rezervasyondan depozito iadesine kadar olan adımlar bir iş sürecidir. Bu süreci ölçüp aksaklıkları gidermek ve sonucu tekrar ölçmek, bir kez yapılıp bırakılmayan sürekli iyileştirme sürecidir. Bakanlığın idari denetimi işletme dışından yapılan bir kontroldür; işletmenin kendi sürecini sürekli iyileştirmesinin yerini tutmaz.

Dayanak: 24UY0569-4/A1 — BG.13 İş süreci ve iyileştirme süreci kavramları

Doğru cevap: B) Hasarsız, temizlenmiş, çocuğun boy ve kilosuna uygun etiketli koltuk

Kiracı teslimden en az iki gün önce talep ederse işletme, uygun nitelik, standart ve hijyen şartlarına sahip çocuk bağlama sistemi sağlamak zorundadır. Bu şartlar birlikte aranır: kilidi bozuk koltuk güvenlik, temizlenmemiş koltuk hijyen, etiketi okunmayan koltuk standart şartını karşılamaz. Sahada sık yapılan hata, yalnızca görünüşe bakarak koltuk vermektir.

Dayanak: 24UY0569-4/A1 — BG.14 Çalışma alanındaki iş ekipmanlarının kalite standartları; Yönetmelik MADDE 17

Doğru cevap: A) Belgesi olmayan kişi kiralama danışmanı olarak istihdam edilemez

Yönetmeliğe göre mesleki yeterlilik belgesine sahip olmayan kişiler kiralama sorumlusu veya danışmanı olarak istihdam edilemez; deneme süresi ya da şubenin bulunduğu yer için bir istisna öngörülmemiştir. Yöneticinin belgesi çalışanın yerine geçmez. Bu nedenle sınav ve belgelendirme, işe başlamadan önce planlanmalıdır.

Dayanak: 24UY0569-4/A1 — BG.15 Mesleki gelişime ilişkin faaliyetler; Yönetmelik MADDE 17

Doğru cevap: C) Düzenlemenin metnini ve yürürlük tarihini Resmî Gazete'den doğrulamak

Mevzuat değişikliklerinin güvenilir kaynağı, Resmî Gazete'de yayımlanan resmî metindir; yayım tarihi ile yürürlük tarihi de çoğu zaman farklıdır. Sosyal medya özetleri eksik veya hatalı olabilir. Mevzuat takibi; eğitim, seminer ve sektör toplantılarıyla birlikte danışmanın mesleki gelişim faaliyetlerinin temel parçasıdır.

Dayanak: 24UY0569-4/A1 — BG.15 Mesleki gelişime ilişkin faaliyetler

Doğru cevap: A) Temiz ve ütülü üniforma, bakımlı saç ve tırnak, hafif bir koku

Müşteri işletmeyi ilk olarak karşısındaki danışmanın görünümünden değerlendirir; temiz ve ütülü kıyafet, bakımlı saç ve tırnak ile rahatsız etmeyen hafif bir koku genel kabul gören kişisel bakım ölçüsüdür. Sahada sık yapılan hata, araç yıkama ya da yakıt ikmali gibi kirli işlerden sonra elleri yıkamadan ve kıyafeti düzeltmeden müşterinin karşısına çıkmaktır. Kapalı ofiste ve araç içinde yoğun parfüm de müşteriyi rahatsız edebilir.

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.1 Kişisel bakım ve hijyen kuralları

Doğru cevap: B) Müşterinin yetkili personeli tanıması ve kime başvuracağını bilmesi

Üniforma ve isimlik, performans sınavında BY.1–BY.2 olarak ayrıca gözlenir. Asıl amaç, müşterinin karşısındaki kişinin yetkili personel olduğunu görmesi ve bir sorun yaşadığında kime başvuracağını bilmesidir. İsimliği cepte taşımak ya da üniformanın üzerine mont giyip isimliği kapatmak sahada sık görülen bir eksikliktir.

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.2 İşletmede uyulması gereken kurallar; BY.1-BY.2 Üniforma ve isimlik

Doğru cevap: C) Mesleki yeterlilik belgesine sahip olması

Yönetmeliğin 17. maddesine göre mesleki yeterlilik belgesine sahip olmayan kişiler motorlu kara taşıtı kiralama sorumlusu veya danışmanı olarak istihdam edilemez; Yönetmelik 1/1/2027'de yürürlüğe girer. Yönetmelik danışman için ehliyet kıdemi veya lise mezuniyeti şartı koymaz; ilköğretim mezuniyeti şartı yalnız yetki belgesine başvuran kiralama sorumlusu için 6. maddede yer alır. Meslek odası kaydı ise kişinin değil işletmenin yetki belgesi şartıdır.

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.2 İşletmede uyulması gereken kurallar (geniş yorum); Yönetmelik MADDE 6, 17 ve 23

Doğru cevap: D) Her maddeyi yerinde kontrol edip eksiği giderip kaydederek

Kontrol formu, alana gerçekten bakıldığını ve eksiklerin giderildiğini gösteren kayıttır; bu nedenle maddeler yerinde kontrol edilerek doldurulur, eksik varsa giderilir veya bildirilir ve forma yazılır. Sahada en sık görülen hata, formu gün sonunda ya da denetimden önce topluca 'uygun' diye işaretlemektir; bu durumda form gerçeği yansıtmaz. Performans sınavında da alanın forma göre kontrol edilip uygun hâle getirilmesi ayrıca değerlendirilir.

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.3 Çalışma alanının genel temizlik ve bakımı; BY.4 Çalışma Alanı Kontrol Formu

Doğru cevap: A) Her anahtar etiketli kendi yerinde durur, verilişi kaydedilir

Anahtar dolabı, aracın kimde ve nerede olduğunu bilmeyi sağlayan temel çalışma aracıdır; her anahtarın etiketli kendi yerinde durması ve kime ne zaman verildiğinin kaydedilmesi karışıklığı ve kaybı önler. Yoğun saatlerde anahtarları bankoda açıkta bırakmak, yanlış aracın teslim edilmesine veya yetkisiz kişilerin anahtara ulaşmasına yol açan yaygın bir hatadır. Yedek anahtarı ana anahtarla birlikte tutmak da kayıp hâlinde ikisinin birden gitmesi demektir.

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.4 Çalışma alanında kullanılan araç ve gereçlerin kullanım özellikleri

Doğru cevap: C) Sözleşme, teslim-alma formu ve KVKK aydınlatma metninin hazır olması

Kira sözleşmesinin bir nüshası taşıt tesliminden önce kiracıya verilmeli, teslimde de mevcut hasar ve arızaları gösteren taşıt teslim belgesi düzenlenmelidir; bu yüzden sözleşme, teslim-alma formu ve aydınlatma metni gün başında hazır olmalıdır. Teslim formunu iade gününe bırakmak işletmeyi doğrudan zarara sokar, çünkü teslim ve iade belgesi düzenlenmeyen kiralamalarda kiracıdan hasar bedeli istenemez. Form stokunun ancak bittiğinde fark edilmesi de yoğun saatlerde evraksız teslime zorlar.

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.5 Çalışma alanının çalışmaya hazırlanmasında yapılacak düzenlemeler; Yönetmelik MADDE 10, 12 ve 16

Doğru cevap: D) Önceki kiralamalara ait trafik cezalarının kiracılara yansıtılması

Alan temizliği, cihazların çalışır olması ve günün teslim-iade listesinin gözden geçirilmesi açılış hazırlığının olağan parçalarıdır. Önceki kiralamalara ait trafik cezalarının takibi ise kiralama sonrası işlemlerdendir ve çalışma alanının hazırlanmasıyla ilgili değildir. Bu tür işleri sabah hazırlık listesine eklemek, ilk teslimatları geciktiren tipik bir öncelik hatasıdır.

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.5 Çalışma alanının çalışmaya hazırlanmasında yapılacak düzenlemeler

Doğru cevap: B) Bakımı yapılmadan kiraya verilmez, rezervasyon başka araçla karşılanır

Yönetmeliğin 15. maddesine göre periyodik bakımı zamanında yaptırılmayan taşıtlar ancak bakımları yapıldıktan sonra kiraya verilebilir. Kiracının onayı veya kiralamanın kısa olması bu kuralı değiştirmez; doğru yol bakımı hemen planlamak ve rezervasyonu aynı sınıftan başka bir araçla karşılamaktır. 'Nasılsa birkaç gün, iadeden sonra bakıma sokarız' yaklaşımı sahada en sık görülen hatadır.

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.6 Bakım periyotlarının takibi; Yönetmelik MADDE 15

Doğru cevap: C) Bakımı işletme yaptırır, bakım süresi bedelsiz kira süresine eklenir

Yönetmeliğin 17. maddesine göre kira süresi içinde periyodik bakım gerekirse bakım işletme tarafından yaptırılır ve bakım süresi herhangi bir bedel istenmeden kira süresine eklenir. Bakımı kiracıya yaptırmak ya da bakım günlerini kiracının süresinden saymak sık yapılan hatalardır. Uzun kiralamaya çıkacak aracın bakım kilometresine yakın olup olmadığını önceden kontrol etmek bu durumu baştan önler.

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.6 Bakım periyotlarının takibi; Yönetmelik MADDE 17

Doğru cevap: A) Dönüş saati servisle teyit edilir, gecikmeye karşı yedek araç belirlenir

Günlük planlamada servis ve tedarikçilerle ilgili en kritik bilgi, aracın gerçekte ne zaman hazır olacağıdır; dönüş saati servisle teyit edilir ve gecikme ihtimaline karşı aynı sınıftan yedek bir araç belirlenir. Servisin tahmini tarihine güvenip rezervasyonu tek araca bağlamak, teslim anında müşteriyi araçsız bırakan yaygın bir hatadır. Planlama eksikliğini kiracıya tarih değiştirterek çözmeye çalışmak da yanlıştır; ön ödemeli rezervasyonda araç, formda yazan tarih, saat ve yerde teslim edilir (Yönetmelik 11/6).

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.7 Günlük iş planlamasında servis ve tedarikçi süreçleri; Yönetmelik MADDE 11

Doğru cevap: B) Gösterge panelinde motor arıza uyarı lambası yanan araç

Servise gidecek araçları belirlemede temel ölçütler; arıza uyarıları, kiracının bildirdiği sorunlar, yaklaşan bakım kilometresi veya tarihi ve lastik gibi güvenlik parçalarındaki aşınmadır. Tozlu araç temizliğe, yakıtı azalan araç ikmale gider; bunlar servis işi değildir. Arıza lambası yanan aracı 'lamba ara sıra yanıyor' diyerek kiraya vermek, yolda kalma ve güvenlik riski doğuran sık bir hatadır.

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.8 Servise gidecek araçların belirlenmesinde kullanılan ölçütler

Doğru cevap: D) Yapılan işlemlerin servis kaydıyla karşılaştırılıp formla kontrolü

Servisten dönen araç, istenen işlemlerin gerçekten yapıldığı servis kaydıyla karşılaştırılarak ve Araç Kontrol Formu ile yeniden kontrol edilerek hazır durumuna alınır. 'Servisten geldi, sorun yoktur' varsayımı sahada sık yapılan bir hatadır; eksik bırakılan bir işlem ya da serviste oluşan yeni bir çizik bu kontrolle yakalanır. Kontrol yapılmazsa sonradan fark edilen hasarın kaynağı da belirsiz kalır.

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.9 Hazır olan ve servisten dönen araçların kontrol ölçütleri; BY.5 Araç Kontrol Formu

Doğru cevap: A) Lastik değiştirilene kadar araç kiralamaya hazır sayılmaz

Lastik yanağındaki şişlik, lastiğin iç yapısının zarar gördüğünü gösterir ve yolda patlama riski taşır; bu nedenle lastik değiştirilmeden araç kiralamaya hazır sayılmaz. Kusuru teslim formuna yazıp aracı yine de vermek sık yapılan bir hatadır; form durumu kayda geçirir ama güvenlik riskini ortadan kaldırmaz. Stepneyi takıp aracı yedeksiz çıkarmak da uygun değildir; Karayolları Trafik Yönetmeliği 1 sayılı Cetvel (C), şehirlerarası yolcu taşıyan motorlu araçlar için M1 ve N1 kategorisinde kullanıma hazır bir stepne, geçici kullanım lastiği veya alternatif bir sistem bulundurulmasını öngörür; kiralık araç her an şehir dışına çıkabileceği için bu donanım eksiksiz olmalıdır.

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.10 Araçların genel bakım işlemleri; BG.15 Avadanlıklar; Karayolları Trafik Yönetmeliği 1 sayılı Cetvel (C)

Doğru cevap: C) Aynı gün kiracıya bildirilir, en az bir ay iş yerinde saklanır

Yönetmeliğin 12. maddesine göre iade alınan taşıtın içi gecikmeksizin kontrol edilir, bulunan her türlü eşya aynı gün kiracıya bildirilir ve bildirimden itibaren en az bir ay iş yerinde muhafaza edilir. Bu yüzden temizliğe göndermeden önce iç kontrol yapmak doğru sıradır; eşyayı araçla birlikte oto kuaföre göndermek kaybolma riskini artıran yaygın bir hatadır. Sözleşmede daha uzun bir süre yazılı değilse işletme, bir ayın sonunda teslim alınmayan eşyadan sorumlu olmaz.

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.11 Oto kuaför/temizlik işlemleri; BY.6 Temizliğe sevk; Yönetmelik MADDE 12

Doğru cevap: B) Araç Temizlik Kontrol Formu'na göre iç ve dış kontrol yapılmalı

Temizlik, Araç Temizlik Kontrol Formu'ndaki maddelere göre iç ve dış kontrol yapılarak kabul edilir ve eksik varsa araç uygun hâle getirilir; bu adım performans sınavında da ayrıca değerlendirilir. Tedarikçinin 'tamam' bildirimine güvenmek, koltuk arasında kalan çöp, cam içi lekeler veya bagajdaki kum gibi eksiklerin müşteri tarafından fark edilmesine yol açan sık bir hatadır. Müşteri şikâyetini beklemek ise kontrolü müşteriye yaptırmak demektir.

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.11 Oto kuaför/temizlik işlemleri; BY.7 Araç Temizlik Kontrol Formu

Doğru cevap: D) Muayene süresi ve zorunlu mali sorumluluk sigortası

Yönetmeliğin 6. maddesi kiralamaya konu taşıtlarda muayene geçerlilik süresinin dolmamış olmasını ve zorunlu mali sorumluluk sigortasının bulunmasını şart koşar; 15. madde de bu nitelikleri taşımayan taşıtların kiraya verilemeyeceğini belirtir. Üretici garantisi ve yetkili servis bakımı ticari tercihlerdir, kiralama mevzuatının aradığı şartlar arasında yer almaz. Muayene tarihi geçmiş aracı 'birkaç gün sonra muayeneye sokarız' diyerek kiraya vermek sahada sık görülen bir hatadır.

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.12 Karayolu mevzuatına göre kontrol edilecek hususlar; BY.8 Karayolları Mevzuatı Uygunluk Formu; Yönetmelik MADDE 6 ve 15

Doğru cevap: B) İki araç da yaş ve kilometre şartını karşılar

Yönetmeliğin 6. maddesine göre kiralamaya konu taşıtlar, klasik olanlar hariç, model yılına göre altı yaşın üzerinde olmamalı; elektrik motorlu taşıtlarda üç yüz bin, diğer taşıtlarda yüz seksen bin kilometreyi aşmamalıdır. Bu nedenle 210.000 km'deki elektrikli araç da 175.000 km'deki benzinli araç da şartı karşılar. Elektrikli araca da 180.000 km sınırını uygulamak sık yapılan bir karıştırmadır; mevcut işletmeler için bu şartın 1/1/2028'e kadar uygulanmayacağı ve Bakanlığın geçiş sürelerini bir yıla kadar uzatabileceği de unutulmamalıdır.

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.12 Mevzuata göre kontrol edilecek hususlar (kiralama mevzuatı kapsamında); Yönetmelik MADDE 6 ve GEÇİCİ MADDE 1

Doğru cevap: A) Araç kiralamaya konu edilmeden önce Bilgi Sistemine kaydedilmeli

Yönetmeliğin 20. maddesine göre yetki belgesi verildikten sonra satın alınan veya kiralanarak temin edilen taşıtlar, kiralamaya konu edilmeden önce işletme tarafından Bilgi Sistemine kaydedilir; 15. madde de Bilgi Sistemine kaydedilmeyen taşıtların kiraya verilemeyeceğini belirtir. Otuz günlük süre, yetki belgesindeki bilgilerin değişmesi hâlinde yapılacak tadil başvurusuna aittir ve sıkça bu kayıtla karıştırılır. İşletmenin tasarrufundan çıkan aracın kaydını silmek de işletmenin görevidir.

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.12 Mevzuata göre kontrol edilecek hususlar (kiralama mevzuatı kapsamında); Yönetmelik MADDE 8, 15 ve 20

Doğru cevap: D) Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının veya yetki verdiği valiliğin kararı

Karayolları Trafik Kanunu'nun 65/A maddesine göre kış lastiği kullanımı, illerin hava ve iklim şartlarına göre Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından araç cinslerine göre yılın belirli dönemi için zorunlu tutulur ve Bakanlık bu yetkisini valiliklere devredebilir. Zorunluluk araç cinsine göre belirlenir; o araç için zorunlu olmasa bile Kiralama Yönetmeliği'nin 17/5. maddesi gereği trafik ve kiracı güvenliği ile mevsim şartları gerektiriyorsa işletme kış lastiği sağlar. Zorunluluğu kiracının tecrübesine veya ezbere bir takvime göre değerlendirmek sık yapılan bir hatadır; gidilecek ilin güncel kararına bakılmalıdır.

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.14 Mevsim şartlarına göre araçta bulunması gerekenler; 2918 sayılı Kanun MADDE 65/A; Yönetmelik MADDE 17

Doğru cevap: A) Bir çift patinaj zinciri

Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 1 sayılı Cetveli, otomobil dahil motorlu araçların yedek malzeme ve takımları arasında karlı ve buzlu günler için bir çift patinaj zinciri sayar. Kar küreği veya takviye kablosu kış aylarında faydalı olabilir ancak bu listede yer almaz. Zinciri yaz aylarında depoya kaldırıp kışın araca geri koymayı unutmak, mevsim geçişlerinde sık görülen bir hazırlık eksikliğidir.

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.14 Mevsim şartlarına göre araçta bulunması gerekenler; Karayolları Trafik Yönetmeliği 1 sayılı Cetvel (C)

Doğru cevap: C) Tekerlek takozu

Yönetmeliğin 1 sayılı Cetveline göre otomobilde kriko, bijon anahtarı, dış ışıklar için yedek ampul, pense, tornavida, seyyar lamba veya el feneri, patinaj zinciri ve çekme halatı ile iki adet reflektör (yansıtıcı) bulunur. Tekerlek takozu ise otobüsler ve azami yüklü ağırlığı 3,5 tonu aşan araçlar gibi ağır taşıtlar için aranır. Otomobilin avadanlığını kontrol ederken ağır taşıt listesini esas almak sık yapılan bir karıştırmadır.

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.15 Karayolu mevzuatına göre araçta bulunması gereken avadanlıklar; Karayolları Trafik Yönetmeliği 1 sayılı Cetvel (C)

Doğru cevap: B) En az 1 kg kuru tozlu en az bir adet, kolay erişilir yerde

Yönetmeliğin 1 sayılı Cetveline göre otomobil, minibüs ve kamyonetlerde toplam doldurma kapasitesi en az 1 kg kuru toz olan en az bir adet yangın söndürme cihazı bulunur; cihaz görülebilen ve kolay erişilen bir yerde, hava şartlarından korunarak tutulur ve en az biri sürücünün hemen yanında olur. Cihazı bagajın en altına veya stepne yuvasına koymak, acil durumda ulaşılamayan bir söndürücü demektir. Kontrolde cihazın kullanıma hazır durumda olup olmadığına da bakılır.

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.15 Karayolu mevzuatına göre araçta bulunması gereken avadanlıklar; Karayolları Trafik Yönetmeliği 1 sayılı Cetvel (C)

Doğru cevap: D) İkisi de Yönetmelikteki motorlu kara taşıtı tanımına girer

Yönetmeliğin 4. maddesi motorlu kara taşıtını, tescil belgesinde sınıfı M1, M1G, N1 ve N1G olan taşıtlar olarak tanımlar; bu nedenle hafif ticari N1 ve arazi tipi M1G araçlar da kapsamdadır. Hafif ticari aracı bu kuralların dışında sanmak sık yapılan bir hatadır. Araç sınıfı tescil belgesinden okunur.

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.16 Araç sınıflarını ayırt etme; Yönetmelik MADDE 4

Doğru cevap: A) Üst segment araç kiracıdan ek bedel istenmeden teslim edilir

Yönetmeliğin 12. maddesine göre rezervasyondaki segmentte taşıt yoksa veya kiralamaya hazır değilse kiracıdan ek bedel istenmeden eş değer ya da daha üst segment bir taşıt teslim edilir. Bu da mümkün değilse alt segment taşıt ancak kiracının yazılı veya elektronik onayıyla verilir; onay vermezse kiracı rezervasyonu bedelsiz iptal edebilir. Sahada en sık görülen hata, üst segment aracı 'yükseltme' adıyla ücretli sunmaktır.

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.17 Rezervasyonların araç sınıflarına göre eşleştirilmesi; Yönetmelik MADDE 12

Doğru cevap: C) Diğer şubelerden araç çekmeyi planlamak, yetmezse amirine bildirmek

Rezervasyonlar hazır filoyla eşleştirildiğinde açık görülürse önce diğer şubelerden araç çekilmesi planlanır; yine yetmiyorsa amir bilgilendirilerek araç temini sağlanır. Ön ödemeli rezervasyonlar haklı bir sebep olmadan iptal edilemez, alt segment araç da ancak kiracının onayıyla verilebilir. Açığı teslim saatine kadar fark etmemek veya 'nasılsa iade gelir' diye beklemek, müşteriyi bankoda bekleten tipik bir planlama hatasıdır.

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.17 Rezervasyonların araç sınıflarına göre eşleştirilmesi; BY.10, BY.12, BY.13; Yönetmelik MADDE 11 ve 12

Doğru cevap: B) Hizmet bedelleri, toplam bedel ve ön ödeme tutarı

Yönetmeliğin 11. maddesine göre rezervasyon formunda; tarafların tanıtıcı ve iletişim bilgileri, taşıtın temel nitelikleri, ayrı ayrı hizmet bedelleri ile toplam kira bedeli ve ön ödeme tutarı, hak ve yükümlülükler, başlangıç-bitiş ve teslim tarih-saat-yeri ile değişiklik ve iptal açıklamaları yer alır. Formda yalnız toplam tutarı yazıp hizmet kalemlerini ayırmamak sık yapılan bir eksikliktir. Formun bir nüshası, onayın alındığı ve ön ödemenin yapıldığı tarihte kiracıya elektronik ortamda iletilir.

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.18 Rezervasyon detaylarını ayırt etme; Yönetmelik MADDE 11

Doğru cevap: D) Bir günlük kira bedeli kadar

Yönetmeliğin 11. maddesine göre ön ödemeli rezervasyon kiracı tarafından gerekçesiz iptal edilebilir ve kural olarak bedel alınmaz; ancak iptal teslim saatinden önceki yirmi dört saat içinde yapılmışsa ve rezervasyon formunda belirtilmişse en fazla bir günlük kira bedeli kadar iptal bedeli alınabilir. Kalan bedeller ile depozitonun iadesi iptal tarihini izleyen yedi gün içinde yapılır. Son dakika iptallerinde ön ödemenin tamamını tutmak sahada sık görülen ve Yönetmeliğe aykırı bir uygulamadır.

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.18 Rezervasyon detaylarını ayırt etme; BY.14 Rezervasyon iptali; Yönetmelik MADDE 11

Doğru cevap: A) Teslim saatinden en az on iki saat sonra

Yönetmeliğin 11. maddesine göre mazeret bildirilmeden teslim alınmayan taşıt, bir ila altı günlük kiralamalarda en az on iki saat, yedi gün ve üzeri kiralamalarda en az bir gün süreyle başka bir kiracıya verilemez. Bekleme süresi dolmadan araç başkasına verilirse kira, hizmet bedelleri ve depozito kesintisiz iade edilir. Bir saatlik süre ise taşıt iadesindeki gecikmede bedel alınamayan süreyle ilgilidir ve sık karıştırılır.

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.18 Rezervasyon detaylarını ayırt etme; BY.15 Rezervasyon teyidi; Yönetmelik MADDE 11 ve 13

Doğru cevap: B) Haklı sebep sayılır; kiracı gecikmeden bilgilendirilip araç planlanır

Yönetmeliğin 11. maddesine göre onaylanan rezervasyondaki hususların tek taraflı değiştirilmemesi esastır; ancak kaza, hırsızlık veya teknik arıza gibi nedenlerle taşıtın kullanılamaz hâle gelmesi haklı sebep sayılır ve kiracının gecikmeksizin bilgilendirilmesi koşuluyla değişiklik yapılabilir. Doğru uygulama kiracıyı hemen arayıp bilgilendirmek ve eş değer veya üst segment bir araç planlamaktır. Durumu teslim saatine kadar saklamak sahada sık görülen ve müşteri güvenini zedeleyen bir hatadır.

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.18 Rezervasyon detaylarını ayırt etme; BY.15 Müşteriyi arayarak teyit; Yönetmelik MADDE 11 ve 12

Doğru cevap: C) Günlük en az 150 kilometre

Yönetmeliğin 13. maddesine göre kilometre sınırı belirlenecekse bir günün altındaki saatlik kiralamalarda en az 20, bir ila altı günlük kiralamalarda günlük en az 150, yedi ila yirmi dokuz günlük veya haftalık kiralamalarda günlük en az 100 kilometre olmalıdır. Dört günlük kiralamaya haftalık kiralamanın 100 km'lik alt sınırını uygulamak sık yapılan bir hatadır. Sınır aşıldığında ek bedel, belgelendirilen maliyet kalemlerine göre istenebilir.

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.18 Rezervasyon detaylarını ayırt etme; Yönetmelik MADDE 13

Doğru cevap: D) Uygun standartta ve hijyenik bir koltuğu hazır etmek

Yönetmeliğin 17. maddesine göre kiracı taşıt tesliminden en az iki gün önce talep ederse uygun nitelik, standart ve hijyen şartlarına sahip çocuk bağlama sistemi sağlanır. Üç gün önce gelen talepte işletme bu yükümlülük altındadır; talebi teslim gününe kadar belirsiz bırakmak veya segment şartına bağlamak hatalıdır. Koltuğun temizliği ve sağlamlığı, ek hizmet malzemesi temin edilirken ayrıca kontrol edilmelidir.

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.19 Rezervasyondaki ek hizmet talepleri; BY.16 Ek hizmet malzemesi temini; Yönetmelik MADDE 17

Doğru cevap: C) Grup II (15-25 kg arası)

Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 1 sayılı Cetveline göre çocuk bağlama sistemleri ağırlığa göre gruplandırılır: Grup 0 10 kg'a, Grup 0+ 13 kg'a kadar; Grup I 9-18 kg, Grup II 15-25 kg, Grup III 22-36 kg arası çocuklar içindir. 20 kilogramlık çocuk yalnızca Grup II aralığına girer. Koltuğu çocuğun yaşına göre tahminle seçmek sık yapılan bir hatadır; rezervasyonda kilo bilgisi yoksa teyit aramasında sorulmalıdır.

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.19 Rezervasyondaki ek hizmet talepleri; BY.16; Karayolları Trafik Yönetmeliği 1 sayılı Cetvel (C)

Doğru cevap: B) Belgelendirilen mesafe, enerji ve operasyon maliyetine göre

Yönetmeliğin 13. maddesine göre işletme, il sınırları içinde kiracının belirlediği adreste teslim ve iade imkânı sunarsa belgelendirilen mesafe, enerji tüketimi, yıpranma ve eskime, operasyon ve bakım maliyeti ile diğer maliyetlere göre ek hizmet bedeli alabilir. Bedeli pazarlıkla ya da maliyete dayanmayan sabit bir tutarla belirlemek sık yapılan bir hatadır. Adres teslimatında teslim saati, adres ve iletişim bilgileri ile görevli personel önceden planlanmalı, teslim formu hazır olmalıdır.

Dayanak: 24UY0569-4/A2 — BG.19 Rezervasyondaki ek hizmet talepleri; BY.18-BY.19 Adres teslimatı; Yönetmelik MADDE 13

Doğru cevap: C) Bir günlük kira bedeli kadar

Yönetmelik, teslim saatinden önceki 24 saat içinde yapılan iptallerde, rezervasyon formunda yazılı olması şartıyla en fazla bir günlük kira bedeli kadar iptal bedeli alınmasına izin verir. 24 saatten önce yapılan iptallerde ise hiçbir bedel alınamaz. Kalan bedeller ve depozito iptali izleyen 7 gün içinde iade edilir. Ön ödemenin tamamını kesmek bu sınırı aşar.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.1 Aracın kiralama koşulları; Yönetmelik MADDE 11/7

Doğru cevap: B) 9.800 TL

Hesap: 4 gün × 2.200 TL = 8.800 TL kira, 4 gün × 150 TL = 600 TL çocuk koltuğu ve kiralama başına 400 TL ek sürücü; toplam 9.800 TL eder. Yönetmelik her hizmetin bedelinin ayrı ayrı ve toplam kira bedelinin birlikte gösterilmesini ister. Sık yapılan hatalar, kiralama başına olan ücreti günlükmüş gibi çarpmak ya da ek hizmetleri toplama katmayı unutmaktır. Depozito kira bedeline eklenmez, ayrıca söylenir.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.2 Gün sayısına göre fiyat hesaplama; Yönetmelik MADDE 10/3-d

Doğru cevap: A) Gecikme için müşteriden bedel istenemez

Yönetmelik, bir saate kadar olan iade gecikmelerinde kiracıdan hiçbir bedel talep ve tahsil edilemeyeceğini açıkça düzenler. 45 dakikalık gecikme bu sınırın içindedir. Sahada sık görülen hata, birkaç dakikalık gecikmeyi bile ek gün olarak faturaya yansıtmaktır; bu hem mevzuata aykırıdır hem de şikâyete yol açar.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.2 Fiyat hesaplaması, BG.30 Sözleşmenin kapatılması; Yönetmelik MADDE 13/8

Doğru cevap: D) Pasaport ve sürücü belgesine ek olarak ülkeye giriş tarihini kontrol eder

Yeterlilikte sürücü belgesi ile kimlik ya da pasaportun istenmesi kritik adımdır. Yabancı müşteride ayrıca pasaporttaki ülkeye giriş tarihi kontrol edilir ve kimlik bilgilerinin doğruluğuna bakılır. Ödeme aracı ya da konaklama belgesi kimlik ve sürücü belgesinin yerini tutmaz. Yönetmelik de taşıtın cinsine uygun, geçerli sürücü belgesi ibraz etmeyene araç kiralanamayacağını söyler.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.3 Kiralayacak kişinin sahip olması gereken belgeler (BY.13-15); Yönetmelik MADDE 17/1

Doğru cevap: A) Sürücü belgesi, kimlik ya da pasaport ve KVKK metni

Yeterlilikte sürücü belgesi, pasaport, kimlik kartı ve KVKK metni gibi belgelerin işletme prosedürüne göre kira sözleşmesine eklenmesi kritik adım olarak sayılmıştır. Adli sicil, sağlık raporu ya da bilet gibi belgeler kiralama için istenen belgeler arasında değildir. Eksik eklenen belge, sonradan çıkan bir uyuşmazlıkta işletmeyi zor durumda bırakır.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.4 Kiralama koşulları için gerekli belgeler (BY.25)

Doğru cevap: B) Çarpılan aracın sahibine verilen zararı

Yeterlilikteki tanıma göre zorunlu mali sorumluluk sigortası, kaza sonucunda diğer araçlara veya üçüncü kişilere verilen zararları güvence altına alır. Kiralık aracın kendi hasarı trafik sigortasının değil, kasko ya da işletme güvencesinin konusudur. Yönetmeliğe göre kiracı ve ek sürücü, yalnız kira bedelini ödeyerek zorunlu mali sorumluluk sigortasından yararlanır (13/5). Bu ayrımı müşteriye doğru anlatmak, kaza sonrası yanlış anlaşılmaları önler.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.5 Trafik sigortasının amacı ve kapsamı; Yönetmelik MADDE 13/5

Doğru cevap: D) Talep süresinde yapıldığı için koltuk sağlanmalıdır

Yönetmeliğe göre çocuk bağlama sistemi, kiracı tarafından taşıt tesliminden en az iki gün önce talep edilmişse uygun nitelik, standart ve hijyen şartlarıyla sağlanır. Üç gün önce yapılan talep bu süreyi karşılar. Ayrıca kiralama hizmeti ek sigorta ya da güvence paketi alma şartına bağlanamaz. Talebi kayda alıp hazırlığı takip etmemek sahada sık yapılan bir hatadır.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.1 Aracın kiralama koşulları (BY.5); Yönetmelik MADDE 17/3, 17/5

Doğru cevap: C) Eşin bilgilerini ek sürücü olarak sözleşmeye işler

Yönetmelik, taşıtı kullanacak ek sürücünün adı, soyadı, kimlik ya da pasaport bilgileri, sürücü belgesi ve iletişim bilgilerinin kira sözleşmesinde yer almasını ister; ek sürücü için risk düzeyine göre ek bedel istenebilir. Sözleşmede adı geçmeyen birine aracı kullandırmak kiracının kusuru sayılırsa, oluşan zarar işletmenin hasar güvencesi dışında kalabilir (16/10-c).

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.7 Kira sözleşmesinin taraflara yüklediği sorumluluklar; Yönetmelik MADDE 10/3-c, 13/4, 16/10-c

Doğru cevap: B) Marka, tip, model yılı, vites, km, enerji türü ve seviyesi

Yönetmelik kira sözleşmesinde taşıtın markası, cinsi, tipi, model yılı, vites türü ve kilometresi ile enerji türü ve seviyesinin yazılmasını zorunlu tutar. Kilometre ve yakıt seviyesinin teslimde doğru yazılması, iadede km aşımı ve yakıt farkı hesabının dayanağıdır. Bu alanları boş bırakıp iadede tartışma yaşamak sahada sık görülen bir hatadır.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.8 Kira sözleşmesinde yasal olarak olması gereken bilgiler; Yönetmelik MADDE 10/3-ç

Doğru cevap: A) Aydınlatma metni imzalatılır, ticari iletişim onaya sunulur

Yeterlilikte KVKK Aydınlatma Metni hakkında bilgi verip imzalatmak ve Ticari İletişim Metni hakkında bilgi verip müşterinin onayına sunmak ayrı ayrı kritik adımlardır. Aydınlatma, kişisel verilerin nasıl işleneceğini anlatır; ticari iletişim ise reklam ve kampanya iletisi almaya yönelik bir tercihtir. KVKK Aydınlatma Tebliğine göre aydınlatma ile açık rıza ayrı ayrı alınır ve aydınlatma, müşterinin talebine bağlı değildir. Aydınlatma metnine atılan imza ticari iletişim onayı yerine geçmez; ticari iletişim onayı müşterinin isteğine bağlı bir tercihtir.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — Öğrenme Kazanımı 2.1-2.2 (BY.20-23); Aydınlatma Yükümlülüğü Tebliği MADDE 5/1-f

Doğru cevap: D) Kiracının kusuruyla oluşan, kasko ve güvence dışı hasar

Yönetmeliğe göre kiracının kusuru nedeniyle oluşan ve kasko veya işletme güvencesi kapsamı dışında kalan hasarlar depozitodan karşılanabilir; ödenmeyen kira, geç teslim, km aşımı, sonradan çıkan geçiş ücretleri ve enerji tamamlama da bu kapsamdadır. Olağan aşınma ile teslimde kolayca fark edilemeyen çizikler için kesinti yapılamaz; kiracıdan kaynaklanmayan arızalar için de bedel istenemez. Müşteriye depozitonun gerekçesini kiralama başında anlatmak bu tartışmaları önler.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.9 Depozito (BY.27); Yönetmelik MADDE 14/2, 14/5, 16/8

Doğru cevap: C) İkame araç sisteme girilir, iki sözleşme birbirine bağlanır

Yeterliliğe göre ikame aracın kira sözleşmesi ile arızalı araca ait sözleşme birbirine bağlanır ve ikame aracın Kiralık Araç Bildirim Sistemi işlemleri yapılır. Müşteriye aracın değiştirildiğine dair sözleşme imzalatılır ve ikame aracın teslim formu birlikte doldurulup imzalanır. Sistemde eski plakanın kalması, o süre içinde hangi aracın kimde olduğunu belirsizleştirir.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.10 Kiralık Araç Bildirim Sistemi, BG.19 Arıza işlemleri (BY.44-47)

Doğru cevap: D) Müşteriyle aracın yanına gidip teslim formu üzerinden gösterilir

Yeterlilikte müşteriyle birlikte aracın yanına giderek Araç Teslim Formu üzerinden donanımsal ve teknik tanıtım yapmak kritik adımdır. Vites türü ve enerji türü kira sözleşmesinde de yazılı olmak zorundadır (Yönetmelik 10/3-ç); tanıtımda bunları göstermek, yanlış yakıt alma gibi hataları önler. Anahtarı verip müşteriyi kılavuza yönlendirmek sık görülen bir eksikliktir.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.11 Donanımsal özellikler, BG.12 Teknik özellikler (BY.31)

Doğru cevap: A) Ruhsat, trafik sigortası poliçesi ve kaza tespit tutanağı

Yeterlilik, Karayolları Trafik Kanunu'na göre araçta bulundurulması ve istendiğinde gösterilmesi zorunlu evrakları ruhsat, trafik sigortası ve kaza tutanağı olarak sayar. Teslimden önce bu evrakların araçta olduğunun kontrol edilmesi gerekir. Vergi levhası ve imza sirküleri ise araç otoparka çekildiğinde hazırlanan evraklar arasındadır; ikisini karıştırmak sık yapılan bir hatadır.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.13 Araçta bulundurulması zorunlu evraklar

Doğru cevap: C) İlk yardım çantası, kriko, yangın söndürücü ve yedek lastik

Yeterlilik araçta bulundurulması zorunlu ekipmanlara ilk yardım çantası, kriko, yangın söndürücü ve yedek lastiği örnek verir. Çocuk koltuğu, navigasyon ve kablosuz internet ise müşterinin talebine bağlı ek hizmetlerdir. Zorunlu ekipman eksikliği teslimde fark edilmezse, iadede eksik ekipman tartışması yaşanır.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.14 Araçta bulundurulması zorunlu ekipmanlar

Doğru cevap: B) Mevcut hasar ve arızalar yazılır, bir nüshası kiracıya verilir

Yönetmeliğe göre teslimde taşıtın mevcut hasar ve arızalarını gösteren taşıt teslim belgesi düzenlenir ve bir nüshası kiracıya verilir ya da elektronik ortamda gönderilir. Belge zamanında verilmezse, iadede kiracıdan kaynaklanan hasar olduğu ileri sürülemez. Bu nedenle formu müşteriyle birlikte doldurup imzalamak ve nüshasını vermek kritik adımdır.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.15 Araç teslim formu (BY.32); Yönetmelik MADDE 12/3, 16/6

Doğru cevap: C) Depozitodan kesinti yapılamaz, kiracıdan bedel istenemez

Yönetmeliğe göre taşıt tesliminde kolayca tespit edilmesi mümkün olmayan arıza veya çizik ve göçük gibi hasarlar ile olağan kullanımdan kaynaklanan, kabul edilebilir sınırlar içindeki aşınma ve yıpranmalar nedeniyle depozitodan kesinti yapılamaz ve kiracıdan bedel istenemez. Bu yüzden teslim kontrolü müşteriyle birlikte, dikkatle ve kayıt altına alınarak yapılmalıdır; teslimde kayda geçmeyen küçük hasar sonradan kiracıya yüklenemez.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.16 Aracın dış kontrol noktaları; Yönetmelik MADDE 14/5

Doğru cevap: B) Kilometre ile enerji türü ve enerji seviyesi

Yönetmelik kira sözleşmesinde kiralanan taşıtın markası, cinsi, tipi, model yılı, vites türü ve kilometresi ile enerji türü ve seviyesinin yer almasını zorunlu tutar. İadedeki kilometre aşımı ve yakıt ya da şarj farkı bu kayda göre hesaplanır. Lastik, servis veya konfor ayarları kontrol edilebilir ama sözleşmede yer alması zorunlu bilgiler arasında sayılmaz.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.17 Aracın iç kontrol noktaları; Yönetmelik MADDE 10/3-ç

Doğru cevap: C) Aracın sonraki rezervasyonunu ve uzatmaya uygunluğunu kontrol eder

Yeterliliğe göre uzatma talebinde bilgiler alındıktan sonra aracın uzatmaya uygunluğu ve sonraki rezervasyonu kontrol edilir. Araç müsaitse dönüş tarihi güncellenir, müşterinin onayı alınarak uzatma bedeli tahsil edilir. Kontrol etmeden onay vermek, aynı aracın başka müşteriye söz verilmiş olması hâlinde çifte rezervasyona yol açar.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.18 Kira süresi uzatma işlemleri (BY.33-37)

Doğru cevap: D) Kira, aynı hüküm ve şartlarla uzamış sayılır

Yönetmelik, yazılı veya elektronik ortamda uzatma onayı alınmasına rağmen hüküm ve şartları değiştiren yeni bir sözleşme yapılmamışsa kira süresinin aynı hüküm ve şartlarla uzadığını kabul eder. Bu nedenle uzatmada fiyat ya da koşul değişecekse bunun yeni sözleşmeyle açıkça belirlenmesi gerekir. Sonradan farklı fiyat uygulamak sık rastlanan bir şikâyet konusudur.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.18 Kira süresi uzatma işlemleri; Yönetmelik MADDE 10/6

Doğru cevap: B) Arızanın nasıl oluştuğunu ve müşterinin konumunu öğrenir

Yeterliliğe göre arıza bildiriminde önce arızanın neden ve nasıl oluştuğu, müşterinin bulunduğu konum ve iletişim bilgileri öğrenilir; ardından teknik destek birimine bilgi verilir. Yönetmelik, arızanın kiracıdan kaynaklandığı işletmece ispatlanmadıkça kiracıdan kaynaklanmadığının kabul edileceğini söyler. Bu yüzden daha ilk görüşmede bedel konuşmak hem yanlış hem de müşteriyi gergin hâle getiren bir hatadır.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.19 Arıza durumunda yapılacak işlemler (BY.40-42); Yönetmelik MADDE 16/4

Doğru cevap: A) Arıza günü dâhil kalan günlerin bedeli 7 gün içinde iade edilir

Yönetmeliğe göre bu tür arızalarda işletme mümkün olan en kısa sürede eş değer bir ikame taşıt tahsis eder. Bu mümkün değilse arızanın meydana geldiği gün dâhil kalan kira ve hizmet bedelleri ile depozitonun iadesi, arızayı izleyen 7 gün içinde yapılır. İadeyi indirim kuponuna çevirmek sahada sık görülen ama mevzuata uymayan bir uygulamadır.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.19 Arıza durumunda yapılacak işlemler; Yönetmelik MADDE 16/2

Doğru cevap: C) Sürücüler tutanağı iki nüsha düzenleyip birlikte imzalar

Yeterlilikte, kaza maddi hasarlı ise ve kolluğun tutanak tutması gerekmiyorsa sürücülerin trafik kazası tespit tutanağını karşılıklı olarak iki nüsha hâlinde, ıslak ya da dijital imzayla imzalaması gerektiğini söylemek kritik adımdır. Tutanağı olay yerinde değil de sonradan doldurmaya çalışmak, sigorta sürecinde sorun çıkaran yaygın bir hatadır.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.20 Kaza durumunda yasal işlemler (BY.60-61)

Doğru cevap: A) Olay yerinden ayrılmamasını ve tutanak düzenlemesini söyler

Yeterliliğe göre danışman müşteriye olay yerini terk etmemesini söyler. Yönetmeliğe göre de tedavi ve can güvenliği gibi zorunlu hâller dışında kaza yerinin kimlik tespitini engellemek amacıyla terk edilmesi ya da resmi trafik kazası tespit tutanağı düzenlenmemesi hâlinde işletmenin hasar güvencesi yükümlülüğü ortadan kalkar. Tutanak hiç düzenlenmezse işletmenin hasar güvencesi yükümlülüğü düşer ve hasar kiracıya kalabilir. Hangi tutanağın yeterli sayılacağını işletmenin sözleşmesinden kontrol edin.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.20 Kaza durumunda yasal işlemler (BY.55); Yönetmelik MADDE 16/10

Doğru cevap: D) 112 acil çağrı ile işletmenin her an ulaşılan bildirim hattı

Yeterliliğe göre müşteriye kaza, arıza veya çalınma durumunda yapılması gerekenleri anlatmak kritik adımdır; yaralanma ya da kolluk gereken durumlarda 112 Acil Çağrı Merkezi aranır. Yönetmelik de işletmenin hasar ve arıza bildirimi için her an ulaşılabilen bir telefon ya da internet tabanlı iletişim imkânı sunmasını zorunlu tutar. Yalnızca mesai saatinde açık bir hat vermek bu yükümlülüğü karşılamaz.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.21 Kaza durumunda aranacak numaralar (BY.19); Yönetmelik MADDE 16/3

Doğru cevap: B) Kolluğa başvurup ifade tutanağı ile anahtarı teslim etmesini

Yeterliliğe göre anahtar müşterideyken araç çalınırsa müşteri kolluk kuvvetlerine başvurur, aldığı ifade tutanağını ve aracın anahtarını işletmeye teslim eder. Anahtar da araçla birlikte çalınmışsa yalnızca ifade tutanağı teslim edilir. Danışman tutanağı teslim alıp bilgileri kontrol eder ve ilgili birime aracın çalındığını bildirir.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.22 Aracın çalınması durumunda yapılacak işlemler (BY.67-70)

Doğru cevap: D) Sözleşmeye not düşüp açık bırakır, HGS/OGS ve takip verisini iletir

Yeterliliğe göre araç iade edilmez ya da müşteriye ulaşılamazsa OGS/HGS ve varsa araç takip sistemi verileri ilgili birime iletilir. Kira sözleşmesinin üzerine bu duruma ilişkin açıklama yazılarak sözleşme açıkta bırakılır. Çalınma bildirilip ifade tutanağı teslim edildiğinde ise sözleşme kapatılır; iki durumu karıştırmak kayıtları bozar.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.22 Aracın çalınması durumunda yapılacak işlemler (BY.71, BY.75-76)

Doğru cevap: C) Ayakta güler yüzle karşılayıp araçla ilgili deneyimini sorar

Yeterliliğe göre aracın geri teslim alımında müşteri ayakta ve güler yüzle karşılanır, araç hakkında geri bildirim alınır ve kontrol müşteriyle birlikte yapılır. Müşterinin anlattığı arıza ya da olağan dışı durumlar teslim formuna not edilir ve ilgili birime aktarılır. Müşteriyi bekletip kontrolü tek başına yapmak, sonradan çıkan hasar tartışmalarının temel nedenidir.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.23 Teslim almada etkili iletişim, BG.25 Müşteriden alınacak geri bildirimler (BY.77-78)

Doğru cevap: B) Fiilen teslim alındığı gün düzenlenip elektronik gönderilir

Yönetmeliğe göre iade alınırken taşıtın hasarsız teslim alındığını ya da iade anındaki hasar durumunu gösteren taşıt iade belgesi düzenlenir ve bir nüshası kiracıya verilir. Karşı karşıya gelinmeden yapılan iadelerde bu belge, taşıtın işletmece fiilen teslim alındığı gün içinde düzenlenip elektronik ortamda kiracıya gönderilir. Belgede yer almayan hasar için kiracıdan bedel istenemez.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.24 Aracı müşteriden teslim alma süreci; Yönetmelik MADDE 12/4, 16/6

Doğru cevap: C) Aynı gün müşteriye bildirilir, en az bir ay saklanır

Yönetmeliğe göre iade alınan taşıtın içi gecikmeksizin kontrol edilir; bulunan her türlü eşya aynı gün kiracıya bildirilir ve bildirimden itibaren en az bir ay işletmede saklanır. Sözleşmede daha uzun bir süre yoksa bir ayın sonunda alınmayan eşyadan işletme sorumlu değildir. Müşteri sorana kadar beklemek sık yapılan bir hatadır.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.26 Teslim alma aşamasındaki kontrol süreci; Yönetmelik MADDE 12/5

Doğru cevap: A) Hasarı müşteriyle birlikte forma işler, nüshasını ona verir

Yeterliliğe göre hasarlı aracın kontrolü müşteriyle birlikte Araç Teslim Formu ile yapılır ve anahtar teslim alınır. Yönetmeliğe göre taşıt iade belgesinde belirtilmeyen hasar için kiracıdan bedel istenemez; hasar bedeli istenecekse tutarın yetkili ve bağımsız bir ekspertiz raporuyla belgelenmesi gerekir. Tahmini bir tutarı hemen karttan çekmek bu kurallara aykırıdır.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.27 Hasarlı aracın teslim alınması (BY.79); Yönetmelik MADDE 12/4, 16/5, 16/6

Doğru cevap: D) Tahkim ya da mahkeme kararı olmadan değer kaybı istenemez

Yönetmeliğe göre işletme ve kiracının anlaştığı durumlar dışında, sigorta tahkim kararı veya ilam niteliğinde başka bir karar olmadan değer kaybı nedeniyle kiracıdan bedel talep ve tahsil edilemez. Ayrıca kiracıdan kaynaklanmayan hasarlarda değer kaybı hiç istenemez. Değer kaybını kendiliğinden depozitodan kesmek sahada sık görülen bir hatadır. Onarım bedelinin kendisi de yalnız 16/10'da sayılan istisnalarda (alkol, kasıt, yetkisiz kullanım vb.) kiracıdan istenebilir.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.27 Hasarlı aracın teslim alınması; Yönetmelik MADDE 16/8, 16/9

Doğru cevap: A) Teslim formuyla aracın uygunluğu tespit edildikten sonra

Yeterliliğe göre araç müşteriden Araç Teslim Formu ile alınıp uygunluğu tespit edildikten sonra Kiralık Araç Bildirim Sisteminden kiralanan araç çıkışı yapılarak sistemden düşürülür; gerekiyorsa devir işlemleri de sistem üzerinden yapılır. Kontrolden önce düşürmek ya da işlemi gün sonuna bırakmak, aracın kimde olduğu bilgisini yanlış gösterir.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.28 Dönen aracın Kiralık Araç Bildirim Sistemi kaydı (BY.80-81)

Doğru cevap: B) Sözleşmede onay varsa bilgilendirilerek depozitodan alınır

Yönetmeliğe göre taşıtın iadesinden sonra ortaya çıkan kira dönemine ait otoyol ve köprü geçiş ücretleri, kira sözleşmesinde kiracının onayı alınmışsa ve tahsilattan önce bilgilendirilmişse depozitodan karşılanabilir. Geçiş ücreti dışında yalnızca sözleşmede belirtilen ve belgelendirilen ek maliyet istenebilir. Bu yüzden iadede müşteriye sonradan çıkabilecek ödemeler hakkında bilgi verilmesi gerekir.

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.29 Trafik cezası ve ücretli otoyol işlemleri (BY.82-85); Yönetmelik MADDE 13/7, 14/2-c

Doğru cevap: C) Teslim formuyla kontrol, ek kalemlerin tahsili, sözleşmenin kapatılması, provizyonun kaldırılması

Yeterlilikteki akışa göre önce araç müşteriyle birlikte Araç Teslim Formu ile kontrol edilir, ardından km aşımı, yakıt eksiği, HGS/OGS, eksik ekipman, geç teslim ya da hasar gibi kalemler varsa tahsil edilir, sonra sözleşme kapatılır ve depozito provizyonu kaldırılır ya da tahsil edilen tutar iade edilir. Provizyonu kontrol bitmeden kaldırmak, sonradan tespit edilen bir kalemin tahsilini imkânsız hâle getirir. Yönetmeliğe göre depozito iadesi, sözleşmenin sona erip aracın iade edildiği tarihi izleyen 7 gün içinde yapılır (14/4).

Dayanak: 24UY0569-4/A3 — BG.30 Kiralama sözleşmesinin kapatılması (BY.86-88); Yönetmelik MADDE 14/4