Araç Kiralama Danışmanı Sınavı: A1, A2, A3 ve Gerçek Soru Sayısı

Araç Kiralama Danışmanı (Seviye 4) sınavındaki "15 soru" bilgisi yalnızca A1 birimi için doğru: A2'de en az 19, A3'te en az 30 soru ve iki ayrı performans sınavı var. Birim birim sınav yapısı, barajlar, altı haftalık hazırlık planı ve 1 Ocak 2027 yönetmeliğinin belgeye kattığı yeni anlam.

2026-08-16 · Brodemy Editör Ekibi · 11 dk okuma

Editöryel inceleme: Dr. Ali Şimşek · Dr. Erkan Erhan · Dr. Mehmet Ali Kırkpınar

Araç Kiralama Danışmanı (Seviye 4) sınavına hazırlanıyorsanız bilmeniz gereken ilk şey şu: bu yeterlilikte tek bir teorik sınav ve tek bir soru sayısı yoktur. MYK 24UY0569-4 Araç Kiralama Danışmanı ulusal yeterliliği üç zorunlu birimden oluşur — A1 (İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre, Kalite ve Mesleki Gelişim), A2 (Kiralama Öncesi İş Organizasyonu) ve A3 (Aracın Kiralama ve Müşteride Bulunduğu Süreçteki İşlemlerin Gerçekleştirilmesi). Yaygın olarak dolaşan "15 soruluk teorik sınav" bilgisi yalnızca A1 birimi için doğrudur; A1'de asgari 15 çoktan seçmeli soru sorulur ve bu birimde performans sınavı yoktur. A2'de en az 19 soruluk teorik sınavın yanına bir performans sınavı, A3'te ise en az 30 soruluk teorik sınavın yanına yine bir performans sınavı eklenir. Yani belgenin tamamı için en az 64 teorik soru ve iki ayrı uygulama sınavı sizi bekler. Hazırlık planınızı 15 soruya göre kurarsanız sınavın yalnızca dörtte birine hazırlanmış olursunuz.

24UY0569-4 tam olarak neyi ölçüyor?

Yeterlilik, araç kiralama ofisinde çalışan danışmanın günlük iş akışını baştan sona modelliyor: müşteriyi karşılamadan filo kontrolüne, kira sözleşmesinin düzenlenmesinden aracın iadesinde hasar tespitine kadar. ISCO 08 karşılığı 5249'dur ve kaynak meslek standartları Pazarlama Elemanı (13UMS0364-4), Satış Danışmanı (16UMS0519-4) ve Satın Alma Elemanı (12UMS0266-4) olarak belirlenmiştir. Yeterlilik bir ticaret ve sanayi odası tarafından hazırlanmış, MYK Ticaret Sektör Komitesi tarafından doğrulanmıştır.

• Sınava giriş şartı yoktur — yeterlilikte özel bir eğitim, deneyim veya diploma ön koşulu tanımlanmamıştır.
• Belge geçerlilik süresi 5 yıldır ve bu yeterlilikte ara gözetim uygulaması yoktur.
• Yeterlilik birimlerinin geçerlilik süresi, başarıldığı tarihten itibaren 2 yıldır; bir birimi geçip diğerini iki yıl içinde tamamlamazsanız geçen birim düşer.
• Yenilemede ya 5 yıl içinde toplam en az 2 yıl (ya da son 6 ay) çalıştığınızı belgelersiniz ya da performans sınavlarına yeniden girersiniz.

Sınav yapısı: birim birim soru sayısı ve baraj

Aşağıdaki tablo, ulusal yeterlilik metnindeki ölçme-değerlendirme bölümlerinin özetidir. Buradaki sayılar asgari değerlerdir; sınav yapan kuruluş daha fazla soru sorabilir, daha az soramaz. Sınav süresi, salon düzeni ve soru dağılımı gibi ayrıntılar kuruluşun sınav planına göre değişebileceği için başvurduğunuz sınavın kendi duyurusunu ayrıca okuyun.

Barajın iki katmanlı olduğuna dikkat edin. Teorik sınavlarda soruların en az %70'ine doğru cevap vermeniz gerekir; yanlış cevap doğruyu götürmez, bu yüzden boş bırakmanın hiçbir avantajı yoktur. Soru başına ortalama 1-2 dakika süre verilir. Performans sınavlarında ise iki koşul aynı anda sağlanmalıdır: kontrol listesindeki kritik adımların tamamından başarılı olmak ve sınav genelinden en az %80 almak. Kritik adımlardan yalnızca birini atlamanız, genel puanınız yüksek olsa bile o birimi kaybetmenize yeter. Performans sınavı gerçek ya da gerçeğine uygun düzenlenmiş bir çalışma ortamında, örnek olay senaryolarıyla yapılır.

A1 birimi: 15 sorunun içeriği

A1, mesleğe özgü değil, çalışma hayatının ortak zeminini ölçen bir birimdir; bu yüzden en kısa sınav buradadır ve performans uygulaması içermez. Ancak "kolay birim" muamelesi yapmak yanlış olur: 15 soruda %70 barajı, en fazla 4 yanlış hakkınız olduğu anlamına gelir. A1'de yoğunlaşmanız gereken başlıklar şunlardır:

• İş sağlığı ve güvenliğinin temel kavramları: risk, tehlike, ramak kala, acil durum ve tahliye davranışları.
• Ofis ve otopark ortamına özgü riskler: araç manevrası, kaygan zemin, elektrikli araç şarj noktası, yangın tüpü kullanımı.
• Kişisel koruyucu donanımın ne zaman ve neden kullanıldığı.
• Çevre mevzuatının işletmeye yansıyan kısmı: atık yağ, akü, lastik ve temizlik kimyasallarının ayrıştırılması, doğal kaynakların verimli kullanımı.
• Kalite yönetimi: iş süreçlerinin standartlara uygunluğu, hata ve uygunsuzluk bildirimi, müşteri şikâyetinin kayda alınması.
• Mesleki gelişim: kendi eğitim ihtiyacını belirleme, mevzuat değişikliklerini takip etme, ekip içi bilgi paylaşımı.

A2 ve A3: sınavın asıl ağırlığı burada

A2 — Kiralama öncesi iş organizasyonu

A2, müşteri kapıdan girmeden önce yapılan her şeyi kapsar: kişisel bakım ve hijyen, çalışma alanının kiralamaya hazır hâle getirilmesi, filo kontrolü (hazır olan, serviste bulunan, servise gidecek ve dönecek araçların takibi), araçların temizlik kontrolü, karayolları mevzuatına uygunluk kontrolü ve rezervasyonların araç sınıfına göre eşleştirilmesi. Bu birimde sorular çoğunlukla "hangi durumda hangi kayıt tutulur" mantığıyla kurgulanır; ezber değil, akış bilgisi ister.

A3 — Kiralama ve müşteride bulunduğu süreç

A3, hem soru sayısı hem de mesleki risk bakımından yeterliliğin ağırlık merkezidir. Öğrenme kazanımları arasında müşteriyi karşılama ve kiralama koşullarını anlatma, kiralama belgelerinin talebi ve kontrolü, kira sözleşmesi ile KVKK ve ticari iletişim metinlerinin düzenlenip imzalatılması, kira bedeli ve depozito tahsilatı, Kiralık Araç Bildirim Sistemine (KABİS) giriş, aracın tanıtımı ve müşteriyle birlikte kontrol edilerek Araç Teslim Formu ile kayıt altına alınması, kiralama süresinin güncellenmesi, arıza-kaza-çalınma hâllerinde yapılacak yasal işlemler, iadede hasar tespiti, otoyol geçiş ücretleri ve trafik cezalarının kontrolü, sözleşmenin kapatılıp depozitonun iadesi, fatura kesimi, kira sözleşmesinin damga vergisi için ilgili birime iletilmesi, POS gün sonu ve arşivleme yer alır.

Kısacası A3'ün çekirdek becerisi teslim-tesellüm tutanağı ve hasar tespitidir. Performans sınavında da büyük olasılıkla bir teslim ya da iade senaryosunu adım adım yürütmeniz istenir: aracı müşteriyle birlikte kontrol etmek, mevcut hasarları forma işaretlemek, imzayı almak, belgenin bir nüshasını müşteriye vermek. Hangi adımların kritik adım sayıldığı sınav kuruluşunun kullandığı kontrol listesinde tanımlıdır ve bu liste adaya sınav öncesinde bildirilir; bu yüzden kontrol listesini önceden isteyin. Kritik bir adımın atlanması, genel puanınızdan bağımsız olarak birimi kaybettirir — alışkanlıkla geçiştirilen "formun nüshasını müşteriye verme" gibi bir adım bile buna dahil olabilir.

Belgenin 1 Ocak 2027'de kazandığı yeni anlam

Bu yeterliliğin sektördeki karşılığı 2026'da belirgin biçimde değişti. Ticaret Bakanlığı'nın Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmeliği 15 Ağustos 2026 tarihli ve 33341 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı — ancak yürürlük tarihi 1 Ocak 2027'dir. Yani yönetmelik yayımlandı, henüz yürürlükte değil; "15 Ağustos'ta başladı" diyen haberler yayım tarihiyle yürürlük tarihini karıştırıyor. Yönetmelik, tescil belgesindeki sınıfı M1, M1G, N1 veya N1G olan taşıtların tüketiciye yapılan kısa süreli kiralanmasını kapsar; uzun süreli kiralamalar, kiracısı tüketici olmayan kısa süreli kiralamalar, paylaşımlı kiralamalar ve kamp taşıtı kiralamaları kapsam dışındadır.

Yönetmeliğe göre 1 Ocak 2027'den itibaren yetki belgesi olmadan ticari faaliyet kapsamında araç kiralama yapılamayacak. Yetki belgesinin şartlarından biri, kiralama sorumlusunun Seviye 4 araç kiralama danışmanı ulusal yeterliliğine dayalı mesleki yeterlilik belgesine sahip olmasıdır. Yönetmeliğin 17. maddesi bunu daha da genişletir: mesleki yeterlilik belgesi olmayan kişiler kiralama sorumlusu veya danışmanı olarak istihdam edilemez. Ayrıca geçici madde, hâlihazırda faaliyette olan işletmelere ilköğretim mezuniyeti, iflas etmemişlik ve adli sicil şartlarında muafiyet tanırken mesleki yeterlilik belgesi şartını muafiyet listesine almamıştır; yıllardır bu işi yapan işletmeciler de belgeyi edinmek durumundadır. Mevcut işletmeler için yetki belgesi son tarihi 1 Temmuz 2027, asgari filo sayısı ile yaş/kilometre şartları için tanınan süre ise 1 Ocak 2028'dir. Bakanlığın bu süreleri bir yıla kadar uzatma yetkisi bulunduğu için takvimin resmî duyurulardan izlenmesinde fayda var.

Sınav bilgisinin sahadaki karşılığı

Yeterlilik metni 2024'te yayımlandı; aşağıdaki kuralların çoğu ise 2026'da geldi. Bu nedenle sınav sorularının bu maddeleri doğrudan sorması beklenmemeli — ancak A3'ün ölçtüğü belge disiplini tam olarak bu kuralların gerektirdiği disiplindir. Yürürlük tarihlerine dikkat ederek okuyun: yönetmelik hükümleri 1 Ocak 2027'de devreye girer, KABİS ve trafik cezasına ilişkin kanun hükümleri ise hâlihazırda yürürlüktedir.

• Teslim ve iade belgesi (1 Ocak 2027'den itibaren): Taşıt teslim ve iade belgesi düzenlenmeyen kiralamalarda ve iade belgesinde belirtilmeyen hasarlar için kiracıdan bedel talep edilemez. Teslim belgesi kiracıya zamanında verilmemiş veya elektronik ortamda gönderilmemişse, iadede kiracıdan kaynaklanan hasar ileri sürülemez.
• İspat yükü (1 Ocak 2027'den itibaren): Arızanın kiracıdan kaynaklandığını işletme ispatlar; hasar ve maliyet tutarının yetkili ve bağımsız ekspertiz raporuyla belgelenmesi gerekir, işletmenin kendi personelinin raporu ispat aracı sayılmaz.
• Depozito (1 Ocak 2027'den itibaren): 6 gün ve altındaki kiralamalarda en fazla 3 günlük, 7-29 günlük veya haftalık kiralamalarda en fazla 7 günlük kira bedeli tutarında depozito alınabilir; çek, senet, teminat mektubu veya kefaletname alınamaz. İade işlemleri, sözleşmenin sona erdiği ve taşıtın iade edildiği tarihi izleyen 7 gün içinde tamamlanır.
• Güvence ve ek bedeller (1 Ocak 2027'den itibaren): Kiracı ve ek sürücü yalnızca kira bedelini ödeyerek kasko, işletme güvencesi ve zorunlu trafik sigortasından yararlanır; kiralama, ek güvence satın alma şartına bağlanamaz. Hızlı geçiş sistemi talep hâlinde bedelsiz sunulur, yalnızca yapılan geçiş ücreti tahsil edilir. Bir saate kadar iade gecikmesinde bedel alınamaz.
• Sürücü belgesi: Taşıtın cinsine göre geçerli ve uygun sınıf sürücü belgesi ibraz etmeyen kişiye taşıt kiralanamaz. Yönetmelik metninde kiracı için asgari yaş ya da ehliyet kıdemi şartı yoktur; piyasada yaygın olan yaş ve kıdem kuralları işletmelerin ve poliçelerin ticari politikasıdır, mevzuat kuralı değildir.
• KABİS ve GPS (yürürlükte): Kimlik Bildirme Kanunu'nun ek maddesi uyarınca kiralayan kişi ve araç bilgileri araç teslimi esnasında anlık bildirilir; kiralanan araçlarda GPS cihazı bulundurulur ve konum kayıtları üç yıl saklanır. Aykırılıkta idari para cezası uygulanır, tutarlar her yıl güncellenir.
• Trafik cezası (yürürlükte): 12 Şubat 2026 tarihli kanun değişikliğiyle, ihlal tarihinde aracın kiralandığı kayıtlardan tespit edilebiliyor ve tebligata uygun adres varsa idari para cezası karar tutanağı kiracı adına düzenlenir.

Altı haftalık hazırlık planı

Aşağıdaki plan, çalışırken hazırlanan bir danışman için haftada 5-6 saatlik tempoya göre kurgulanmıştır. Mantığı basit: en çok soru A3'te olduğu için en çok zaman A3'e, en çok kaybedilen puan performans sınavında olduğu için ayrı bir prova haftası ayrılmıştır. Kişisel çalışma temponuza göre süreleri uzatabilirsiniz; bu plan bir garanti değil, bir sıralama önerisidir.

• 1. hafta — A1 temeli: İSG kavramları, acil durum ve tahliye, çevre/atık yönetimi, kalite ve müşteri şikâyeti akışı. Hafta sonunda kendinize 15 soruluk bir tarama yapın; 4'ten fazla yanlışınız varsa konuyu tekrarlayın.
• 2. hafta — A2 iş organizasyonu: filo durum tablosunu kendi ofisinizde çıkarın (hazır / kirada / serviste / servise gidecek). Rezervasyon-araç sınıfı eşleştirmesini ve araç teslim öncesi kontrol kalemlerini liste hâline getirin.
• 3. hafta — A3 belge katmanı: kira sözleşmesinin zorunlu içeriği, KVKK aydınlatma ve ticari iletişim izni, depozito kuralları, KABİS bildirimi, damga vergisi akışı. Bu haftanın çıktısı bir "belge sırası" kartı olsun.
• 4. hafta — A3 operasyon katmanı: araç tanıtımı, teslim formu doldurma, arıza-kaza-çalınma senaryoları, iadede hasar tespiti, otoyol geçiş ücreti ve trafik cezası kontrolü, sözleşme kapatma ve depozito iadesi.
• 5. hafta — Performans provası: bir meslektaşınızı müşteri yerine koyup teslim ve iade senaryolarını baştan sona oynayın. Her adımı sesli söyleyerek yapın; atladığınız adımı ancak böyle fark edersiniz.
• 6. hafta — Karma tekrar: üç birimden karışık soru çözün, yanlışlarınızı konu başlığına göre işaretleyin ve yalnızca o başlıkları tekrar edin. Son iki gün yeni konu açmayın.

Sınavda puan kaybettiren beş davranış

• Soru boş bırakmak. Yanlış cevap doğruyu götürmediği için, emin olmadığınız soruda bile eleme yapıp işaretlemek her zaman avantajlıdır.
• Performans sınavında adımı yapıp kayda geçirmemek. Kontrolü gözle yapmak yetmez; forma işlenmemiş kontrol, yapılmamış sayılır.
• Müşteriye verilmesi gereken nüshayı vermemek veya elektronik gönderimi atlamak.
• Depozito, hasar ve ek bedel kalemlerini sözleşmede yazılı olmadan sözlü aktarmak.
• Süre yönetimi. Soru başına 1-2 dakikalık ortalamayı aşan sorularda takılıp kalmak yerine işaretleyip geçin, sona doğru dönüp bakın.

Nerede sınava girilir, arz ne durumda?

Bu yeterlilikte sınav açabilen yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşu sayısı, MYK Portal'ın 15 Ağustos 2026 tarihli verisine göre 9'dur; kayıtlı merkez adreslerine göre dağılım Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa, Mersin ve Batman eksenindedir. Bir kuruluşun merkezi bir ilde olsa da başka illerde sınav yapabildiği için, ilinizin bu listede olmaması belge alamayacağınız anlamına gelmez; kuruluş sayısı da zaman içinde değişir, güncel listeyi MYK Portal'dan kontrol edin. Ancak arzın bugün için dar olduğu açık: 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek bir düzenleme, çok sayıda işletme sorumlusunu ve danışmanı aynı anda belgeye yönlendirecek. 2026 sonu ile 2027 ortası arasında kapasite darboğazı yaşanması makul bir beklentidir; erken başvuran sırada önde olur.

Belgeyi aldıktan sonra

Belge 5 yıl geçerlidir ve bu yeterlilikte ara gözetim yoktur. Beşinci yılın sonunda ya beş yıllık dönemde toplam en az iki yıl (veya son altı ay) bu meslekte çalıştığınızı kanıtlarsınız ya da performans sınavlarına yeniden girersiniz; yenileme sınavına giren adaylar için değerlendirme yalnızca P1 sınavları üzerinden yapılır. Belge sizin adınıza düzenlenir; işten ayrılsanız da yanınızda kalır ve bu, 2027 sonrasında sektörde iş değiştirirken elinizdeki en somut kozdur. Belgenin gelir üzerindeki etkisine dair güvenilir bir resmî veri bulunmadığı için burada maaş rakamı vermiyoruz; sektörde sabit ücret ve prim bileşenini birlikte kullanan bir yapı yaygındır.

Son bir hatırlatma: hazırlığınızı yalnızca soru sayısı üzerinden kurmayın. Bu yeterlilik; kira sözleşmesinin nasıl düzenlendiğini, teslim ve iade belgesinin neden kritik olduğunu, hangi bedelin kiracıdan istenebileceğini bilen bir danışman profili tanımlıyor. Yeni yönetmelikle birlikte bu bilgiler sadece sınav konusu değil, işletmenin yaptırımla karşılaşmaması için gereken günlük pratik hâline geliyor. Sınava hazırlanırken öğrendiğiniz akışları kendi ofisinizin gerçek belgeleri üzerinde çalışırsanız, hem sınavda hem de 1 Ocak 2027 sonrasında aynı bilgiyi kullanmış olursunuz. Mevzuat metinleri değişebildiği için, tarih ve şart içeren her ayrıntıyı Resmî Gazete ve MYK Portal üzerinden kendi başvurunuz sırasında yeniden teyit edin.