Trabzon'da Araç Kiralama Danışmanı (24UY0569-4) MYK Belgesi

Araç kiralama, Türkiye'de ilk kez kendine özgü bir çerçeve yönetmeliğe kavuştu: Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik 15 Ağustos 2026 tarihli ve 33341 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı, ancak 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek. Yayım tarihi yürürlük tarihi değildir; "kurallar başladı" diyen haberler bu ayrımı atlıyor. Yönetmelik, mesleki yeterlilik belgesi olmayan kişilerin kiralama sorumlusu veya danışmanı olarak istihdam edilmesini yasaklıyor. Mevcut işletmelere tanınan geçiş kolaylığı öğrenim, iflas ve adli sicil şartlarını kapsıyor; mesleki yeterlilik belgesi şartını kapsamıyor. Yani Trabzon'da yıllardır çalışan ofisler de belgeyi edinmek durumunda. Bu meslek, ÇSGB'nin tehlikeli işler tebliğ listesinde bulunamadı; zorunluluğun kaynağı Ticaret Bakanlığı düzenlemesidir, iş müfettişi tebliği değil. MYK'daki karşılık 24UY0569-4 Araç Kiralama Danışmanı (Seviye 4): üç zorunlu birim, iki performans sınavı, 5 yıl geçerlilik.

Trabzon'da araç kiralama piyasası gerçekte nasıl işliyor?

Trabzon'da işin merkezi havalimanıdır. Havalimanı Ortahisar sınırlarında, şehir merkezinin yaklaşık 5-6 km doğusunda, sahil hattının hemen üzerindedir; DHMİ verilerini aktaran haberlere göre 2025 yılında 3 milyon 873 bin 979 yolcuya hizmet verilmiş ve 26 bin 507 uçak trafiği gerçekleşmiştir. Merkeze bu kadar yakın ve tek terminal çiftiyle çalışan bir havalimanında Trabzon'daki yaygın model, yolcuyu terminalde karşılayıp aracı yakın otoparkta teslim etmek şeklinde işler. Bu, teslim-tesellüm işleminin çoğu zaman kapalı bir ofis tezgâhında değil, açık alanda ve uçak saatine sıkışmış birkaç dakikada yapıldığı anlamına gelir. Yeni yönetmeliğin en sert hükümleri tam olarak bu anın nasıl belgelendiğine bakıyor.

Sezon dalgalanması Trabzon'da başka illerden çok daha keskindir. Körfez ve Orta Doğu kaynaklı ziyaretçi akışı yaz aylarında yoğunlaşır; yerel haberlere göre Çaykara'ya bağlı Uzungöl'de mayıs-haziranda beklenen hareketlilik oluşmazken temmuz-ağustosta otel doluluklarının yüzde 90'ın üzerine çıkması bekleniyor. Buna karşılık kış aylarında talep büyük ölçüde şehir içi, kurumsal ve uzun dönem kiralamaya kayar; Zigana geçişi ve yayla yolları için kar lastiği ile zincir hazırlığı operasyonun ayrı bir kalemi hâline gelir. Bu iki mevsim tek bir işletmede bambaşka iki iş modeli demektir: yazın kadro ve filo şişer, kışın sözleşme yapısı değişir. Kadro şişmesi, 2027 sonrası doğrudan belge sorunudur.

Trabzon'da kiralanan aracın gideceği yer genelde şehir değildir. Maçka'daki Sümela, Çaykara'daki Uzungöl, Karadeniz Sahil Yolu üzerinden Rize-Artvin hattı, 3 Mayıs 2023'te açılan ve her mevsim açık tutulacak şekilde tasarlanan 14,5 km'lik çift tüplü Yeni Zigana Tüneli üzerinden Gümüşhane-Bayburt yönü ve Sarp Sınır Kapısı üzerinden Gürcistan'a geçiş talebi, kiralamayı yüksek kilometreli ve yüksek riskli bir işe çevirir. Aracın yurt dışına çıkarılıp çıkarılamayacağı yasal bir yasak değil, işletmenin ve poliçenin ticari kararıdır; ancak yeni yönetmelik kullanım ve iade koşullarının sözleşmede açıkça yazılmasını zorunlu kıldığı için bu konunun sözlü mutabakatla geçiştirilmesi 2027'den sonra savunulabilir olmayacak. Kilometre aşımı ve enerji tamamlama kalemleri de aynı şekilde önceden yazılı olmak zorunda.

Trabzon büyükşehir statüsündedir ve bu, yeni yönetmeliğin filo eşiğini ilçeye göre ikiye böler. TÜİK 2025 verisini aktaran derlemelerde Ortahisar 331.420, Akçaabat 131.244, Yomra 51.102 nüfusla otuz binin üzerindedir; buralarda faaliyet için asgari 10 araç aranacak ve bunların en az 5'i işletme adına tescilli, en az 2'si hibrit ya da elektrikli olacak, elektriklilerden birinin Türkiye'de üretilmiş olması gerekecek. Buna karşılık Maçka 24.931, Çaykara 12.921 nüfusla eşiğin altında kaldığından bu ilçelerde asgari 5 araç yeterli olacaktır. Nüfus eşiğe yakın ilçelerde yıllık veriyle taraf değiştirebilir, bu yüzden başvuru öncesi güncel TÜİK verisine bakılmalıdır. Şube açılışında asgari sayı her şube için ayrıca sağlanır; mevcut işletmelere bu şartlar 1 Ocak 2028'e kadar uygulanmaz.

Trabzon'da yalnızca araç kiralamaya özgü bir esnaf odası bulunamadı. Trabzon Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği'ne bağlı odalar arasında Ortahisar'da faaliyet gösteren Trabzon Şoförler Otomobilciler Minibüsçüler ve Otobüsçüler Esnaf Odası ile Akçaabat Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası doğrulanabildi; diğer ilçelerde de benzer şoförler ve otomobilciler odaları bulunuyor. Yetki belgesi şartlarından biri meslek odasına kayıtlı olmaktır; dolayısıyla hangi odaya kayıtlı olduğunuz ve faaliyet konularınız arasında kiralamanın yazılı bulunup bulunmadığı 2027 başvurusunda doğrudan işinize dokunacak bir ayrıntıdır. Kaydınızı ve faaliyet konunuzu şimdiden bağlı olduğunuz odadan teyit ettirmek, 1 Temmuz 2027 son tarihine sıkışmamanın en ucuz yoludur.

Trabzon'da Körfez misafirlerine sunulan şoförlü VIP transfer hizmeti ile sürücüsüz araç kiralamayı karıştırmamak gerekir. Yeni yönetmelik, tescil belgesindeki sınıfı M1, M1G, N1 veya N1G olan taşıtların kısa süreli ve tüketiciye yapılan kiralanmasını düzenler; uzun süreli kiralamalar, kiracısı tüketici olmayan kısa süreli kiralamalar, paylaşımlı kiralama ve kamp taşıtı kiralaması kapsam dışıdır. Uzungöl ve Sümela hattında kalabalık aile gruplarına verilen büyük kapasiteli araçlarda sınıfın ruhsattan kontrol edilmesi önemlidir, çünkü koltuk kapasitesi arttıkça araç M1 sınıfının dışına çıkabilir. Şoförlü taşıma ise kiralama değil taşımacılıktır ve kendi mevzuatına tabidir.

1 Ocak 2027 takvimi: Trabzon'daki bir ofis için hangi tarih ne anlama geliyor

Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik 15 Ağustos 2026 tarihli ve 33341 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı; dayanağı 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ile 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'dur. Yürürlük tarihi 1 Ocak 2027'dir. Bu tarihten itibaren ticari faaliyet kapsamında yetki belgesi olmadan araç kiralanamayacak; yetki belgesi, işletmenin bulunduğu yerdeki Ticaret İl Müdürlüğü tarafından Bakanlıkça kurulacak Bilgi Sistemi üzerinden verilecek, her işletme için ayrı düzenlenecek ve devredilemeyecek. Ortahisar'daki merkez ofis, havalimanı şubesi ve örneğin Akçaabat'taki ikinci nokta için başvuru mercii Trabzon Ticaret İl Müdürlüğü olacaktır. Geçiş takvimi üç ayrı tarihe yayılıyor. Yönetmeliğin yayımı tarihinde vergi veya meslek odası kaydı bulunan ve kesintisiz faaliyetteki işletmeler için yetki belgesi başvurusunun son tarihi 1 Temmuz 2027'dir. Bu tarih, Trabzon'un yaz sezonunun tam ortasına denk gelir; havalimanı trafiğinin ve Uzungöl talebinin zirveye çıktığı haftalarda evrak toplamaya çalışmamak için başvuruyu kışa çekmek mantıklıdır. Asgari araç sayısı ile yaş ve kilometre şartları mevcut işletmelere 1 Ocak 2028'e kadar uygulanmaz. İlan ve aracı platformlara getirilen yükümlülükler de 1 Ocak 2028'e ertelenmiştir; o tarihten sonra yetki belgesi bulunmayan işletmelerin platform üyelikleri sonlandırılacaktır. Bakanlık bu süreleri bir yıla kadar uzatmaya yetkilidir. Burada Trabzon'daki köklü işletmeler için kritik bir ayrıntı var. Geçici madde ile tanınan kolaylık, kiralama sorumlusuna ilişkin şartlardan yalnızca ilköğretim mezuniyeti, iflas etmemişlik ve adli sicil koşullarını kapsıyor. Mesleki yeterlilik belgesi şartı bu muafiyet listesinde yer almıyor. Yani "biz yirmi yıldır bu işi yapıyoruz" argümanı belge açısından bir muafiyet doğurmuyor.

24UY0569-4 sınav yapısı: üç zorunlu birim, iki performans sınavı

MYK Yönetim Kurulu kararıyla 2024'te yürürlüğe giren 24UY0569-4 Araç Kiralama Danışmanı (Seviye 4) Ulusal Yeterliliği üç zorunlu birimden oluşur ve seçmeli birim ya da alternatif gruplandırma içermez. A1 İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre, Kalite ve Mesleki Gelişim; A2 Kiralama Öncesi İş Organizasyonu; A3 Aracın Kiralama ve Müşteride Bulunduğu Süreçteki İşlemlerin Gerçekleştirilmesi. Yeterliliğin sınava giriş şartı yoktur; yani Trabzon'da tezgâh başında çalışan bir danışman, ön koşul aramadan doğrudan sınava başvurabilir. Sınav yapısı birimden birime değişir ve piyasada dolaşan "15 soruluk sınav" bilgisi eksiktir; 15, yalnızca A1'in asgari soru sayısıdır. A1'de en az 15 soruluk dört seçenekli çoktan seçmeli teorik sınav yapılır, performans sınavı yoktur. A2'de en az 19 soruluk teorik sınava ek olarak performans sınavı vardır. A3'te en az 30 soruluk teorik sınav ve ayrı bir performans sınavı bulunur. Tam belge için toplamda en az 64 teorik soru ve iki performans sınavı söz konusudur. Teorik sınavlarda soruların en az yüzde 70'ine doğru cevap vermek gerekir; yanlış cevap doğruyu götürmez ve soru başına ortalama bir ila iki dakika verilir. Performans sınavlarında kontrol listesindeki kritik adımların tamamından başarılı olmak koşuluyla sınav genelinden asgari yüzde 80 başarı aranır. Performans sınavı gerçek ya da gerçeğine uygun düzenlenmiş bir çalışma ortamında, örnek olay senaryolarıyla yapılır; Trabzon'daki günlük iş bunun birebir provasıdır. Birimlerin geçerlilik süresi başarıldığı tarihten itibaren iki yıldır ve belgenin düzenlenebilmesi için tüm birimlerin aynı anda geçerli olması gerekir; bu nedenle birimleri aylarca aralıklı vermek risklidir. Belge 5 yıl geçerlidir, ara gözetim yoktur. Yenilemede ya beş yıl içinde toplam en az iki yıl (veya son altı ay) çalışıldığına dair kayıt sunulur ya da performans sınavlarından yeniden başarılı olunur. Sınav ve belge ücreti kuruluşa göre değiştiği için burada sabit bir rakam verilmemektedir; güncel bedeli başvuru öncesi teyit edin.

Teslim ve iade tutanağı: Trabzon'da hasar tartışmasının kaderini belirleyen belge

Yeni yönetmeliğin sektörü en çok zorlayacak hükümleri hasar ve ispat üzerinedir; ve bunlar doğrudan A3 biriminin öğrenme kazanımlarına karşılık gelir. Taşıt teslim belgesi ile taşıt iade belgesi düzenlenmeyen kiralamalarda ve taşıt iade belgesinde belirtilmeyen hasar ve arızalar için kiracıdan herhangi bir bedel talep edilemez, tahsil edilemez. Dahası, taşıt teslim belgesi kiracıya zamanında verilmeyen veya elektronik ortamda gönderilmeyen kiralamalarda, iade sırasında ya da sonrasında araçta kiracıdan kaynaklanan bir hasar bulunduğu dahi ileri sürülemez. Trabzon Havalimanı'nda gece inişleri ve erken sabah uçuşları nedeniyle yaygın olan anahtar kutusu veya otoparka bırakma yöntemiyle iadeler ayrıca düzenlenmiştir: fiziki olarak karşı karşıya gelinmeden yapılan iadelerde, araç sözleşmeye uygun şekilde bırakıldıktan sonra oluşan hasardan kiracı sorumlu tutulamaz. Terminale beş dakika mesafedeki açık otoparklarda, yaz sezonunda günde onlarca teslim yapan bir ofis için bu; aydınlatma, kamera açısı, zaman damgalı fotoğraf arşivi gibi çok somut operasyonel yatırımlar demektir. Ayrıca sahil hattının tuz ve nem yükü altında oluşan yüzey izleri ile kiracı kaynaklı hasarı ayırt edecek bir kayıt disiplini gerekir. İspat yükü tersine çevrilmiştir. Arızanın kiracıdan kaynaklandığını işletme ispatlamak zorundadır. Hasar ve maliyet tutarı yetkili ve bağımsız ekspertiz raporuyla belgelenmelidir; işletmenin kendi personelinin ya da bağlantılı kuruluşların raporları ispat aracı sayılmaz. Kiracıdan kaynaklanmayan hasarda onarım masrafı, değer kaybı ve onarım süresince kira kaybı istenemez; taraflar anlaşmadıkça, sigorta tahkim kararı veya ilam niteliğinde bir karar olmadan değer kaybı talep edilemez. Sözleşme ve kiralama belgeleri beş yıl saklanır. Teslim-tesellüm tutanağı böylece sektörün en kritik operasyonel belgesi hâline gelmektedir ve bu beceri yeterliliğin çekirdeğindedir.

Depozito, kasko ve ek ücretler: Trabzon'da yaz sezonunun ticari modeli değişiyor

Depozito ilk kez üst sınıra bağlanmıştır. Altı gün ve altındaki kiralamalarda en fazla üç günlük, yedi ilâ yirmi dokuz günlük veya haftalık kiralamalarda en fazla yedi günlük kira bedeli tutarında depozito alınabilir. Bu, Trabzon'da tipik olan üç-beş günlük Uzungöl-Sümela turu kiralamalarında depozitonun kısa kiralama süresine bağlı olarak sınırlanacağı anlamına gelir. Depozito karşılığında çek, senet, teminat mektubu, kefaletname veya benzeri borç doğurucu belge alınamaz. Depozitodan kesinti ancak sözleşmede kiracının onayı alınmış ve tahsilattan önce bilgilendirilmiş olmak kaydıyla; ödenmeyen kira ve hizmet bedelleri, geç teslim ve kilometre aşım bedelleri, iadeden sonra ortaya çıkan otoyol ve köprü geçiş ile kural ihlali bedelleri, enerji tamamlama gideri ve kiracının kusuruyla oluşup güvence dışında kalan hasar için yapılabilir. İade işlemleri, sözleşmenin sona erdiği ve aracın iade edildiği tarihi izleyen yedi gün içinde tamamlanır. Teslimde kolayca tespit edilemeyecek çizik, göçük ve olağan kullanımdan doğan aşınma için kesinti yapılamaz. Güvence tarafında değişim daha da köklüdür. Kira süresi boyunca kiracının ve ek sürücünün hasar kaynaklı mali sorumluluklarını güvence altına almak işletmenin yükümlülüğüdür ve bu, kasko teminatıyla karşılanabilir. Kiracı ile ek sürücü, yalnızca kira bedelini ödeyerek kasko, işletme güvencesi ve zorunlu trafik sigortasından yararlanır; bu yararlanma başka bir şarta veya bedele bağlanamaz ve kiralama, ek sigorta ya da hasar güvencesi satın alma şartına bağlanamaz. Yaz sezonunda yabancı misafire tezgâh başında dayatılan ayrı bedelli "mini hasar", "süper güvence" tarzı paketler bu hükümlerle çelişir; bunlar mevzuat terimi değil, pazarlama adlandırmalarıdır. Muafiyet ortadan kalkmaz ancak poliçedeki muafiyet bedeli ve bu bedeli aşan tutarın hangi hâllerde kiracıdan isteneceği sözleşmede açıkça yazılmalıdır. Alkol veya uyuşturucu etkisinde kullanım, kırmızı ışık ihlali, emniyet şeridi ve ters şerit kullanımı, yarış ve hız denemesi, kasten verilen zararlar, aracın yetkisiz kişilerce kullanılması ve yasa dışı faaliyette kullanılması güvence yükümlülüğünün dışındadır. Ücretler tarafında da sınırlar var. Kiracı talep ederse hızlı geçiş sistemi bedelsiz olarak kullanıma sunulur; işletme yalnızca yapılan geçiş ücretini tahsil edebilir, sistemi ücretli ek hizmet olarak satamaz. Kira dönemine ait geçiş ücreti ve enerji tamamlama dışında, sözleşmede yazılı ve belgelenen ek maliyetler haricinde hiçbir bedel istenemez. Bir saate kadar iade gecikmesinde bedel alınamaz; uçak rötarının sık olduğu bir havalimanı operasyonunda bu tolerans doğrudan tezgâhı ilgilendirir. Ödemeler banka veya kredi kartı, ön ödemeli kart, havale ve EFT gibi kanallarla alınır.

KABİS, GPS ve trafik cezası: Trabzon'da yoğun sezonun görünmeyen yükü

Kiralık Araç Bildirim Sistemi, 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu'nun Ek 3. maddesine dayanır ve Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından 3 Ekim 2015'te hizmete alınmıştır. Yürürlükteki metne göre araç kiralama işletmelerinin sorumlu işletmecileri ve yöneticileri; kiralanan araç bilgilerini, kiralayanların kimlik bilgilerini ve kira sözleşmesine ilişkin tüm bilgi, belge ve kayıtları bilgisayarda tutmak, genel kolluğun her an incelemesine hazır bulundurmak, terminallerini kolluk terminallerine bağlamak ve kiralayan şahıs ile kiralanan araç bilgilerini araç teslimi esnasında anlık olarak bildirmek zorundadır. Havalimanı teslimlerinde "anlık bildirim", aracı otoparkta teslim eden personelin elinde çalışan bir mobil akış olması demektir. 21 Kasım 2024 tarihli 7533 sayılı Kanun'la yapılan değişiklik yükü ağırlaştırdı: kiralanan araçlarda GPS cihazı bulundurmak ve konum kayıtlarını üç yıl saklamak zorunlu hâle geldi. Trabzon gibi filonun yaz aylarında şişip kışın daraldığı bir piyasada bu, sezonluk olarak devreye alınan her araç için ayrı bir donanım ve veri saklama maliyeti demektir. Aykırılık hâlinde mülki idare amirlerince idari para cezası uygulanır; fiillerin aynı takvim yılı içinde tekrarında son cezanın iki katı uygulanır, dördüncü kez işlenmesi hâlinde işletme ruhsatı iptal edilir. Ceza tutarları her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellendiği için burada rakam verilmemektedir. Trafik cezası tarafında 2026'da önemli bir değişiklik oldu. 12 Şubat 2026 tarihli 7574 sayılı Kanun'un 31. maddesiyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 116. maddesine eklenen fıkra uyarınca, ihlalin yapıldığı aracın o tarihte kiralandığı kolluğun denetimine hazır tutulan kayıtlar üzerinden tespit edilirse ve tebligata uygun adres varsa, idari para cezası karar tutanağı kiracı adına düzenlenir ve ceza kiracıdan tahsil edilir. Bu, önceki uygulamadaki "plakaya kesilir, şirket öder, sonra kiracıya rücu eder" zincirini ortadan kaldırıyor. Karadeniz Sahil Yolu'nun Trabzon-Rize hattı ile Zigana güzergâhında hız denetiminin yoğunluğu düşünüldüğünde bu, işletmenin tahsilat riskini gerçekten azaltan bir değişikliktir; ancak yalnızca kayıtlar düzgün ve zamanında tutulmuşsa işler.

Belgeyi Trabzon'da kimin alması gerekiyor ve neden şimdi başlamalı

Yönetmelik iki ayrı yerde mesleki yeterlilik belgesi arıyor. Birincisi, yetki belgesi alacak işletmenin kiralama sorumlusu için: on sekiz yaşını doldurmuş, en az ilköğretim mezunu, iflas etmemiş, sayılan suçlardan hüküm giymemiş olmanın yanına mesleki yeterlilik belgesine sahip olma şartı eklenmiştir. İkincisi ve daha geniş olanı, istihdam hükmüdür: mesleki yeterlilik belgesine sahip olmayan kişiler motorlu kara taşıtı kiralama sorumlusu veya danışmanı olarak istihdam edilemez. Yani belge yalnızca patronun ya da şube müdürünün meselesi değil, tezgâhta müşteriyi karşılayan, sözleşmeyi imzalatan, aracı teslim eden kişinin de meselesidir. Bir teknik not: yönetmelik belgeyi "motorlu kara taşıtı kiralama danışmanı (Seviye 4)" ifadesiyle anıyor, MYK'da yürürlükteki yeterliliğin adı ise "Araç Kiralama Danışmanı (Seviye 4)"; iki adlandırmanın birebir örtüşmesi 2027 öncesinde Ticaret Bakanlığı ve MYK uygulamasıyla netleşecektir. Bu, Trabzon'un sezonluk istihdam yapısıyla doğrudan çarpışıyor. Haziran-eylül arasında havalimanı ve merkez ofislerde geçici olarak devreye alınan personelin 1 Ocak 2027 sonrası aynı kolaylıkla işe alınamayacağını hesaba katmak gerekir. Belgeyi sezon öncesi haftalarda toplu şekilde almaya çalışmak, sınav takvimi ve performans sınavı kapasitesi nedeniyle gerçekçi değildir; kış aylarının düşük operasyon temposu Trabzon için doğal sınav dönemidir. Arz tarafı ayrıca dar. 24UY0569-4 kapsamında yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşu sayısı sınırlıdır ve bu araştırmada Trabzon merkezli yetkilendirilmiş bir kuruluş tespit edilememiştir. Bir kuruluşun merkezinin başka ilde olması Trabzon'da sınav yapamayacağı anlamına gelmez; sınavlar merkez ili dışında da açılabilir, ancak Trabzon'da fiilen sınav açıldığına dair doğrulanmış bir kayıt bulunamamıştır. 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek bir düzenlemenin ülke genelinde çok sayıda kiralama sorumlusunu ve danışmanını aynı anda belge almaya yönlendireceği düşünülürse, 2026 sonu ile 2027 ortası arasında ciddi bir kapasite darboğazı beklemek makuldür. Meslekî içerik de bu işi öğrenilebilir bir çerçeveye oturtuyor. A2 birimi filo kontrolünü, servisteki ve servise gidecek araçların takibini, temizlik ve mevzuata uygunluk kontrolünü, rezervasyonların araç sınıfıyla eşleştirilmesini kapsıyor. A3 ise müşteriyi karşılamadan başlayarak kiralama koşullarının anlatılması, belgelerin kontrolü, kira sözleşmesi ile KVKK ve ticari iletişim metinlerinin düzenlenip imzalatılması, depozito tahsilatı, kiralık araç bildirim sistemine giriş, aracın müşteriyle birlikte kontrol edilerek araç teslim formuyla kayıt altına alınması, arıza, kaza ve çalınma hâllerinde yapılacak yasal işlemler, iadede hasar tespiti, geçiş ücretleri ile trafik cezalarının kontrolü, sözleşmenin kapatılması, depozitonun iadesi, fatura ve arşivleme adımlarını içeriyor.

Belge bilgileri

Trabzon'a özel sorular

Trabzon'da bir rent a car ofisinde çalışmak için MYK belgesi gerçekten şart mı?

1 Ocak 2027'den itibaren evet, ama gerekçeyi doğru kurmak önemli. Yeni yönetmelik, mesleki yeterlilik belgesi olmayan kişilerin motorlu kara taşıtı kiralama sorumlusu veya danışmanı olarak istihdam edilmesini yasaklıyor. Ayrıca yetki belgesi alacak işletmenin kiralama sorumlusunun bu belgeye sahip olması, yetki belgesi şartlarından biri. Bugün, yani 2026 Ağustos'unda böyle bir zorunluluk henüz yürürlükte değildir; yönetmelik yayımlandı ancak yürürlük tarihi 1 Ocak 2027'dir. Trabzon'da havalimanında ve merkez ofislerde tezgâh başında çalışan personel de bu kapsama giriyor, sadece işletme sahibi değil.

Bu meslek tehlikeli işler kapsamında zorunlu meslekler tebliğinde yer alıyor mu?

Yapılan incelemede yer almadığı görülmüştür. 5544 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesi belge zorunluluğunu yalnızca tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tebliğlerinde sayılan meslekler için getirir. Araç kiralama faaliyeti işyeri tehlike sınıflandırmasında az tehlikeli olarak geçmekte ve Araç Kiralama Danışmanı, zorunlu meslek listelerinde tespit edilememiştir. Dolayısıyla bir iş müfettişinin bu gerekçeyle ceza kesmesi söz konusu değildir; aynı nedenle sınav ücretinin İşsizlik Sigortası Fonu'ndan iadesi de bu belgede gündeme gelmez. Zorunluluğun kaynağı Ticaret Bakanlığı yönetmeliğidir. Bu ayrımı yapmayan pazarlama iddialarına itibar etmeyin.

Trabzon'da yıllardır faaliyet gösteren bir işletmeyim, geçiş muafiyetinden yararlanır mıyım?

Kısmen. Yönetmeliğin yayımı tarihi itibarıyla vergi veya meslek odası kaydı bulunan ve kesintisiz faaliyette olan işletmelerin yetki belgesi başvurusunda, kiralama sorumlusuna ilişkin şartlardan yalnızca ilköğretim mezuniyeti, iflas etmemişlik ve adli sicil koşulları aranmaz. Mesleki yeterlilik belgesi şartı bu muafiyet listesinde yer almamaktadır. Yani mevcut işletmeler de 1 Temmuz 2027'ye kadar yetki belgesi alabilmek için belgeyi edinmek durumundadır. Asgari araç sayısı ile yaş ve kilometre şartları ise mevcut işletmelere 1 Ocak 2028'e kadar uygulanmaz. Bakanlık bu süreleri bir yıla kadar uzatmaya yetkilidir; başvuru mercii işletmenizin bulunduğu yerdeki Ticaret İl Müdürlüğüdür.

Trabzon Havalimanı'nda gece anahtar kutusuna bırakılan araçtaki hasardan kiracı sorumlu tutulabilir mi?

1 Ocak 2027'den sonra hayır. Yönetmelik, fiziki olarak karşı karşıya gelinmeden yapılan iadelerde, araç sözleşmeye uygun şekilde bırakıldıktan sonra oluşan hasardan kiracının sorumlu tutulamayacağını açıkça düzenliyor. Ayrıca taşıt teslim belgesi ile iade belgesi düzenlenmeyen kiralamalarda ve iade belgesinde belirtilmeyen hasar için kiracıdan bedel istenemiyor. Gece inişlerinin ve erken sabah uçuşlarının yoğun olduğu, teslimlerin çoğunun terminale yakın açık otoparklarda yapıldığı Trabzon'da bu; kamera, aydınlatma, zaman damgalı fotoğraf ve düzgün bir iade tutanağı akışının artık tercih değil zorunluluk olduğu anlamına geliyor.

Uzungöl veya Maçka tarafında küçük bir ofis açacağım, kaç araçlık filo gerekiyor?

Trabzon büyükşehir olduğu için eşik ilçe nüfusuna göre değişiyor. Büyükşehir illerinde nüfusu 30.000'i geçen ilçelerde asgari 10 araç aranıyor; bunların en az 5'i işletme adına tescilli olmalı ve en az 2'si hibrit ya da yalnızca elektrik motorlu olmalı, elektriklilerden birinin Türkiye'de üretilmiş olması gerekiyor. Nüfusu 30.000'i geçmeyen ilçelerde ise asgari 5 araç, en az 2'si işletme adına tescilli olmak üzere yeterli. TÜİK 2025 verisini aktaran derlemelere göre Maçka (24.931) ve Çaykara (12.921) bu eşiğin altında; Ortahisar, Akçaabat ve Yomra üstünde kalıyor. Nüfusta bir önceki yılın son gününe ait TÜİK verisi esas alınır; şube açılışında sayı her şube için ayrıca sağlanır.

Sınav zor mu, tek oturumda tamamlanıyor mu ve belge kaç yıl geçerli?

Yeterlilik üç zorunlu birimden oluşuyor ve sınava giriş şartı bulunmuyor. A1'de en az 15 soruluk teorik sınav var, performans sınavı yok. A2'de en az 19 soruluk teorik sınavın yanına bir performans sınavı ekleniyor. A3'te en az 30 soruluk teorik sınav ve ayrı bir performans sınavı bulunuyor. Teorik sınavlarda başarı barajı yüzde 70, yanlış cevap doğruyu götürmüyor. Performans sınavlarında kontrol listesindeki kritik adımların tamamından başarılı olmak koşuluyla genel başarı yüzde 80. Birimlerin geçerlilik süresi iki yıl olduğu için birimleri çok aralıklı vermek risk taşır. Belge 5 yıl geçerlidir ve ara gözetim uygulanmaz.

İlgili sayfalar

Diğer şehirler

Gaziantep · Kayseri · Muğla · Bursa · Nevşehir · Aydın

Bu sayfa, arac-kiralama-danismani-belgesi belgesinin Trabzon'a özel bağlamını anlatır. Belgenin tam rehberi ve başvuru →