Adana'da Araç Kiralama Danışmanı (24UY0569-4) MYK Belgesi

Adana'da araç kiralama işi 1 Ocak 2027'de yeni bir düzene giriyor. Ticaret Bakanlığı'nın Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmeliği Resmî Gazete'de yayımlandı, ancak yürürlük tarihi 1/1/2027. O tarihten sonra yetki belgesi olmadan ticari kiralama yapılamayacak ve yönetmelik, kiralama sorumlusu için Seviye 4 mesleki yeterlilik belgesini şart koşuyor. Kritik nokta şu: hâlen faaliyette olan Adanalı işletmeler bu şarttan muaf değil. Geçici madde yalnızca asgari öğrenim, iflas ve mahkûmiyet şartlarını kaldırıyor; mesleki yeterlilik ve 18 yaş şartı devam ediyor. Mevcut işletmeler için yetki belgesi son tarihi 1/7/2027. Zorunluluğun kaynağı ÇSGB'nin tehlikeli işler tebliği değil, Ticaret Bakanlığı yönetmeliğidir. MYK tarafındaki karşılık 24UY0569-4 Araç Kiralama Danışmanı (Seviye 4): A1, A2, A3 olmak üzere üç zorunlu birim, toplam en az 64 teorik soru, iki ayrı performans sınavı, 5 yıl geçerlilik. Adana'da kayıtlı yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşu bulunmuyor; en yakın kayıt Mersin'de.

Adana'da araç kiralama piyasasının gerçek karakteri: havalimanı il dışına taşınınca ne değişti?

Adana'daki araç kiralama işinin son iki yıldaki en büyük yapısal değişikliği havalimanının yer değiştirmesidir ve bu değişikliğin en çok atlanan yanı idari boyutudur. 1937'den beri hizmet veren Şakirpaşa Havalimanı'nın tarifeli uçuşları 11 Ağustos 2024 günü saat 12:00 itibarıyla sona erdi; THY, AJet, Pegasus, SunExpress dâhil tüm havayolları operasyonlarını bir gün önce törenle açılan Çukurova Uluslararası Havalimanı'na taşıdı. Yeni havalimanı ise Adana il sınırları içinde değil, Mersin'in Tarsus ilçesi sınırları içinde yer alıyor: Adana merkeze yaklaşık 35 km, Tarsus merkeze yaklaşık 15 km, Mersin merkeze yaklaşık 45 km. Yolcu eskiden terminalden çıkıp kısa sürede Ziyapaşa'ya inebiliyorken, bugün aynı yolculuk otoyol üzerinde uzun bir transfere dönüştü. Bu, araç kiralamayı Adana'da konfor tercihi olmaktan çıkarıp çoğu iş seyahati için fiilî bir ulaşım kalemi hâline getirdi.

Havalimanının Tarsus'ta olması, yeni yönetmelik altında Adanalı işletmeci için doğrudan bir idari sonuç doğuruyor. Yönetmelik yetki belgesini işletmenin bulunduğu yerdeki ticaret il müdürlüğüne bağlıyor ve belge her işletme için ayrı düzenleniyor, devredilemiyor. Yani Seyhan veya Çukurova'daki ofisin muhatabı Adana Ticaret İl Müdürlüğü iken, havalimanı terminalinde ya da çevresinde açılacak bir ofis idari olarak Mersin tarafına düşme ihtimali taşır. Adana'da iki ayrı coğrafyada kiralama yapılıyor: bir tarafta uçuş saatine bağlı, 7/24 çalışan havalimanı ekseni; diğer tarafta Seyhan ve Çukurova ilçelerinde, Ziyapaşa Bulvarı ve Çınarlı çevresinde yoğunlaşmış, klasik dükkân ritminde çalışan şehir içi ekseni. Danışmanın vardiya, teslim ve evrak disiplini bu iki modelde tamamen farklı kurulur.

Adana yalnızca turist kiralaması yapan bir şehir değil, ağır bir sanayi ve tarım merkezidir. Adana Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesi'nde AOSB Yönetim Kurulu Başkanı Bekir Sütcü'nün Ocak 2026'daki açıklamasına göre 498 firma faaliyet gösteriyor, toplam 41.865 kişi çalışıyor ve bölgenin doluluk oranı yüzde 99'a ulaşmış durumda. Bu ölçek, günlük kiralamanın yanında uzun süreli ve filo tipi kiralamayı da besliyor. Ayrım hukuken önemli: yeni yönetmelik yalnızca aynı kiracıya tek seferde veya kesintisiz dönemler hâlinde en fazla 29 gün süreyle verilen kısa süreli ve tüketiciye yönelik kiralamaları kapsıyor. Otuz günü aşan kiralamalar, tüketici niteliğinde olmayan kiracılara yapılan kiralamalar, paylaşımlı araç ve kamp taşıtları kapsam dışı. Yani Adana'da hem AOSB'deki kurumsala hem bireysele çalışan karma bir işletme, aynı filoyu iki farklı hukuki rejimle yönetmek zorunda kalacak.

Talep Adana'da yıl boyunca düz gitmiyor, belirgin tepe noktaları var. İlkbaharda Uluslararası Portakal Çiçeği Karnavalı şehri kısa sürede doldurur; 2026'da 1-5 Nisan tarihlerinde düzenlendi, büyük kortej yürüyüşü 4 Nisan Cumartesi günü şehir merkezinde yapıldı ve 5 Nisan sabahı tarihi Taş Köprü'de Adana Halk Koşusu gerçekleştirildi. Yaz aylarında sıcak, hareketi tersine çevirir: şehirden Pozantı ve Karaisalı yönündeki yayla hattına, Kozan'a ve Yumurtalık sahiline yönelen hafta sonu trafiği doğar. Bu tepe haftalarında fiyatlama artık serbest değil; yönetmelik 6 gün ve altındaki kiralamalarda depozitoyu en fazla 3 günlük, 7-29 gün arası kiralamalarda en fazla 7 günlük kira bedeliyle sınırlıyor. Kiralama danışmanının filo kontrolü, rezervasyon eşleştirmesi ve depozito hesabı bu takvim üzerinden kurulmadığında ya araç boşta kalır ya da tepe haftasında rezervasyon karşılanamaz.

Yeni yönetmelik yetki belgesi için meslek odasına kayıtlı olmayı ve faaliyet konuları arasında araç kiralamanın yer almasını şart koşuyor; bu, Adana'da başvuru öncesi çözülmesi gereken pratik bir konu. Adana'da yalnızca araç kiralamacılara ayrılmış bağımsız bir esnaf odası bulunmuyor. Esnaf tarafındaki çatı kuruluş Adana Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği'dir (ADANAESOB) ve sektörle en yakın ilişkili oda, Seyhan'da Döşeme Mahallesi Mehmet Nuri Sabuncu Bulvarı üzerindeki Adana Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası'dır. Şirket yapısında çalışan işletmeler için muhatap ise Adana Ticaret Odası tarafıdır. Başvurudan önce hangi odanın kayıt açacağını ve NACE kodunun araç kiralamayı kapsayıp kapsamadığını yerinde teyit etmek, sonradan yetki belgesi reddi almamak için en ucuz adımdır.

Adana büyükşehir statüsünde olduğu için yönetmeliğin asgari filo eşiği burada ilçe ilçe farklı işleyecek ve tablo net. TÜİK'in 2025 verilerine göre Adana'nın 15 ilçesinden yalnızca 6'sı 30.000 nüfus eşiğinin üzerinde: Seyhan, Yüreğir, Çukurova, Sarıçam, Ceyhan ve Kozan. Kalan 9 ilçe eşiğin altında; İmamoğlu 27.196, Karataş 24.005, Karaisalı 22.872, Pozantı 19.983, Yumurtalık 17.806, Tufanbeyli 16.027, Aladağ 15.839, Feke 15.586 ve Saimbeyli 13.133 kişi. Yani Seyhan'da ofis açan 10 taşıt, Karaisalı'da ofis açan 5 taşıt eşiğine tabidir. Sınıra en yakın ilçe İmamoğlu'dur; yönetmelik nüfusu bir önceki takvim yılı sonu TÜİK verisine göre değerlendirdiği için 2027 başvurusunda İmamoğlu'nun hangi tarafta kalacağı güncel veriyle kontrol edilmelidir. Şube açılışında asgari taşıt sayısı ayrıca her şube için sağlanmak zorundadır.

24UY0569-4'ün gerçek sınav yapısı: "15 soru" sadece bir birimin asgarisi

Piyasada bu yeterlilik için dolaşan "teorik sınav 15 sorudur" bilgisi eksiktir; 15, yalnızca A1 biriminin asgarisidir. 24UY0569-4 Araç Kiralama Danışmanı (Seviye 4), 24/01/2024 tarihli Rev.00 metniyle üç zorunlu birimden oluşur; seçmeli birim ya da gruplandırma alternatifi yoktur. A1 İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre, Kalite ve Mesleki Gelişim biriminde en az 15 soruluk dört seçenekli teorik sınav vardır, performansa dayalı sınav uygulanmaz. A2 Kiralama Öncesi İş Organizasyonu biriminde en az 19 soruluk teorik sınavın yanında bir performans sınavı (P1) vardır. A3 Aracın Kiralama ve Müşteride Bulunduğu Süreçteki İşlemlerin Gerçekleştirilmesi biriminde ise en az 30 soruluk teorik sınav ve ayrı bir performans sınavı bulunur. Tam belge için en az 64 teorik soru ve iki ayrı performans sınavı söz konusudur. Barajlar da tek değildir: teorik sınavlarda soruların en az yüzde 70'ine doğru cevap verilmesi gerekir; performans sınavlarında ise kontrol listesindeki kritik adımların tamamından başarılı olmak koşuluyla sınav genelinden asgari yüzde 80 aranır. Yanlış cevap doğru cevabı götürmez ve soru başına ortalama bir ila iki dakika verilir. Performans sınavı gerçek veya gerçeğine uygun düzenlenmiş çalışma ortamında yapılır. Takvim açısından iki ayrı süre vardır ve karıştırılmamalıdır: A2 ve A3 gibi hem teorik hem performans sınavı içeren birimlerde, başarılan sınav tarihleri arasındaki fark 1 yılı geçemez; başarılan yeterlilik birimlerinin geçerliliği ise 2 yıldır ve belgenin düzenlenebilmesi için üç birimin aynı anda geçerli olması gerekir. Yeterliliğin sınava giriş şartı yoktur. Kaynak meslek standartları Pazarlama Elemanı, Satış Danışmanı ve Satın Alma Elemanı standartlarıdır; yeterlilik Antalya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) tarafından hazırlanmış, MYK Ticaret Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.

Belge zorunluluğunun hukuki kaynağı: ÇSGB tebliği değil, Ticaret Bakanlığı yönetmeliği

Bu noktada iki ayrı hukuki yol var ve birbirine karıştırılması Adana'daki işletmecileri yanlış yönlendiriyor. Birinci yol ÇSGB ve MYK yoludur: 5544 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesi, mesleki yeterlilik belgesi zorunluluğunu yalnızca tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup Bakanlıkça çıkarılacak tebliğlerde belirtilen meslekler için getirir. Araç kiralama faaliyeti işyeri tehlike sınıflandırmasında az tehlikeli grupta yer alır ve Araç Kiralama Danışmanı, zorunlu meslek tebliğ listelerinde tespit edilememiştir. Yani iş müfettişinin bu gerekçeyle ceza kesmesi söz konusu değildir; "tehlikeli işler kapsamında zorunlu" gibi bir ifade doğru değildir. İkinci yol Ticaret Bakanlığı yoludur ve asıl bağlayıcı olan budur. Yeni yönetmelik, yetki belgesi alacak işletmenin kiralama sorumlusu için Seviye 4 mesleki yeterlilik belgesini şart koşuyor ve bu şart, mevcut işletmelere tanınan geçiş kolaylıklarının dışında bırakılmış durumda. Sonuç şu ki 1/1/2027'den itibaren belge, Adana'da bu sektörde işletme sahibi olmanın fiilî ön koşulu hâline geliyor; ancak kaynağı iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı değil, ticaret mevzuatına dayanan bir Bakanlık düzenlemesidir. Yaptırım tarafında da muhatap iş müfettişi değil, ticaret il müdürlüğü ve ilgili idari para cezası hükümleridir. Bir ayrıntıya daha dikkat etmek gerekir: yönetmelik belgeyi tanımlarken "motorlu kara taşıtı kiralama danışmanı (Seviye 4)" ifadesini kullanıyor; MYK'da yürürlükteki yeterliliğin adı ise Araç Kiralama Danışmanı'dır. İki ad birebir aynı değildir ve bu farkın, belgelendirmeye yatırım yapmadan önce Adana Ticaret İl Müdürlüğü'nden teyit edilmesi yerinde olur.

Adana'da hâlen faaliyette olan işletmeler bu şarttan muaf değil

Yönetmeliğin geçici birinci maddesi, sektörün ticari olarak en yanlış okuduğu hükümdür. Madde, yönetmeliğin yayımı tarihi itibarıyla vergi veya meslek odası kaydı bulunan ve faaliyetini belgeleyen mevcut işletmelerin yetki belgesi başvurularında bazı şartların aranmayacağını söylüyor. Ancak muafiyet kapsamı sınırlıdır: yalnızca asgari öğrenim düzeyi, iflas etmemiş olma ve belirli suçlardan hüküm giymemiş olma şartları aranmaz. Mesleki yeterlilik belgesi şartı ile 18 yaş şartı bu muafiyet listesinde yer almaz, aynen devam eder. Yani Adana'da yıllardır ofis işleten, filosunu kurmuş, müşteri portföyünü oturtmuş bir işletmecinin "ben zaten bu işi yapıyorum, belge yeni girenler içindir" varsayımı yanlıştır. Yetki belgesi alabilmek için kiralama sorumlusunun Seviye 4 belgesini edinmesi gerekir. Takvim şöyle işliyor: yönetmelik 2026 Ağustos'unda yayımlandı ama yürürlük tarihi 1/1/2027'dir. Yetki belgesi başvuruları, 1 Ocak 2027'ye kadar kurulacak Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi üzerinden yapılacak. Mevcut işletmeler için yetki belgesi alma son tarihi ise 1/7/2027'dir. Asgari taşıt sayısı ile araç yaşı ve kilometre şartları mevcut işletmeler bakımından daha ileri bir tarihe ertelenmiştir; bu iki takvimi birbirine karıştırmamak gerekir. Adana ölçeğinde pratik sonuç şudur: şehirdeki işletmelerin büyük bölümü, kendi kiralama sorumlusunu 2027'nin ilk yarısı bitmeden belgelendirmiş olmak zorundadır ve belgelendirme süreci tek bir güne sığmadığı için hazırlığın 2026 içinde başlaması gerekir.

Teslim-tesellüm, depozito ve hasar rejimi: Adana ofisinde tutanak artık hayat memat meselesi

Yeni yönetmelik hasar ve depozito tarafında ispat yükünü ağırlaştırıyor ve bu, kiralama danışmanının masasındaki en kritik beceriyi belirliyor. Taşıt teslim belgesi aracın kiralama anındaki mevcut hasar ve arızalarını, taşıt iade belgesi ise iade anındaki durumu gösterir; bu belgeler sözleşmenin dışında bırakılamaz. Hasar iddiasında hem hasarın hem de maliyet tutarının yetkili ve bağımsız bir ekspertiz raporuyla belgelendirilmesi zorunludur; işletmenin kendi personelinin düzenlediği raporlar ispat aracı sayılmaz. Bu tek hüküm bile, Adana'da bugün pek çok ofiste yürüyen "aracı gözle kontrol edip depozitodan kesme" alışkanlığını kullanılamaz hâle getiriyor. Depozito da ilk kez sınırlandırılıyor: 6 gün ve altındaki kiralamalarda en fazla 3 günlük, 7-29 gün arası kiralamalarda en fazla 7 günlük kira bedeli kadar depozito alınabilir. İade tarafında bir saate kadar yaşanan gecikmeler nedeniyle kiracıdan herhangi bir bedel talep edilemez; Adana merkezden Tarsus'taki Çukurova Havalimanı'na yaklaşık 35 km ve otoyol trafiği olduğu düşünülürse, bu bir saatlik tolerans havalimanı teslimlerinde doğrudan işleyen bir kuraldır. Sözleşme ve kiralama belgeleri fiziki veya elektronik ortamda beş yıl saklanmak zorundadır. A3 biriminin öğrenme kazanımlarının teslim formu, hasar tespiti, sözleşme kapatma ve depozito iadesi etrafında kurgulanmış olması tesadüf değildir; sınavın performans ayağı tam olarak bu evrak disiplinini ölçer. Adana'daki bir ofis için pratik sonuç şudur: teslim ve iade tutanağı doldurmayı bilmeyen bir danışman, artık sadece sınavı değil işletmenin tahsilat hakkını da kaybettirir.

KABİS, araç takibi ve HGS: Adana danışmanının günlük operasyon yükü

Kiralama danışmanının günlük işinin görünmeyen ama en riskli kısmı bildirim ve kayıt yükümlülükleridir. Emniyet Genel Müdürlüğü'nün Kiralık Araç Bildirim Sistemi (KABİS), 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu'na dayanır. Araç kiralama işletmelerinin sorumluları; kiralanan araç bilgilerini, kiralayanların kimlik bilgilerini ve kira sözleşmesine ilişkin bilgi, belge ve kayıtları elektronik ortamda tutmak, genel kolluğun incelemesine hazır bulundurmak ve kiralayan şahıs ile kiralanan araç bilgilerini araç teslimi esnasında anlık bildirmek zorundadır. Aykırılık hâlinde mülki idare amirlerince idari para cezası uygulanır ve tekrarı hâlinde yaptırım ağırlaşır; ceza tutarları her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellendiği için sabit bir rakam üzerinden plan yapılmamalıdır. Kiralanan araçlarda konum takip cihazı bulundurma ve konum kayıtlarını belirli bir süre saklama yönünde getirilen yükümlülük de özellikle küçük ölçekli Adana işletmeleri için gerçek bir maliyet kalemidir; işletmenizi bağlayan güncel süre ve teknik şartı Adana İl Emniyet Müdürlüğü'nden teyit etmenizi öneririz. Trafik cezalarının kiralık araçlarda doğrudan kiracıya kesilmesi yönünde yapıldığı belirtilen değişiklik ise bu sayfa hazırlanırken bağımsız kaynaktan doğrulanamadı; ceza akışınızı değiştirmeden önce mutlaka teyit alın. Buna karşılık HGS konusunda yeni yönetmelik nettir: kiracı talep ederse hızlı geçiş sistemi işletme tarafından bedelsiz olarak kullanıma sunulur ve işletme yalnızca yapılan geçiş ücretini tahsil edebilir. Otoyol kullanımının yoğun olduğu Adana-Tarsus-Mersin hattında çalışan, müşterisini havalimanına otoyoldan taşıyan ofisler için bu hüküm doğrudan fiyatlama etkisi doğurur; bugün HGS'yi ayrı bir hizmet bedeli olarak faturalayan Adana ofislerinin tarifelerini 1/1/2027 öncesinde gözden geçirmesi gerekir.

Belgelendirme arzı dar: Adanalı adayın 2027 öncesi takvimi

Talep tarafı 1/1/2027'de aniden büyürken arz tarafı bugün oldukça dardır ve bu, Adana'daki adayın en somut riskidir. MYK Portal verisine göre 24UY0569-4 kapsamında yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşu sayısı ülke genelinde 9'dur; kayıtlı merkez adreslerine göre bunların üçü Ankara, biri İstanbul, biri İzmir, biri Bursa, biri Mersin ve biri Batman kaydına sahiptir, birinin ili bilinmemektedir. Adana bu listede yer almamaktadır ve Adana'ya en yakın kayıt Mersin'dedir. Buna karşılık bir kuruluşun kayıtlı merkezinin başka bir ilde olması, o kuruluşun Adana'da sınav yapamayacağı anlamına gelmez; sınavlar yeterli aday sayısı oluştuğunda farklı illerde açılabilir. Yeterliliğin Antalya Ticaret ve Sanayi Odası tarafından hazırlanmış olması nedeniyle Antalya ekseninde de sınav duyuruları görülmektedir. Darboğazın bir nedeni de değerlendirici ölçütlerinin sıkı olmasıdır: değerlendiricinin lisans mezunu olup araç kiralama alanında en az 5 yıl, ön lisans mezunu olup en az 7 yıl ya da lise mezunu olup en az 9 yıl yönetici olarak çalışmış olması gerekir. Adanalı aday için pratik sonuç şudur: yönetmelik çok sayıda kiralama sorumlusunu aynı anda belgeye zorlayacağından, 2026 sonu ile 2027 ortası arasında ciddi bir kapasite darboğazı ve sınav kuyruğu beklenmelidir. Mevcut işletmeler için son tarihin 1/7/2027 olduğu düşünülürse, başvuruyu 2027'nin ilk aylarına bırakmak gerçek bir gecikme riski taşır. Fiyat tarafında MYK Portal'da bu yeterlilik için tarife bildiren 9 kuruluşun beyanları 8.550 TL ile 10.000 TL bandındadır. Brodemy üzerinden 24UY0569-4 Araç Kiralama Danışmanı (Seviye 4) sınav ve belgelendirme bedeli 9.750 TL'dir (KDV dâhil); buna ek olarak MYK belge basım masrafı 1.500 TL alınır. Belge düzenlendikten sonra geçerlilik süresi beş yıldır.

Belge bilgileri

Adana'ya özel sorular

Adana'da 24UY0569-4 Araç Kiralama Danışmanı sınavı yapılıyor mu?

MYK Portal'daki yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşu verisine göre bu yeterlilik kapsamında ülke genelinde 9 kuruluş yetkilidir ve kayıtlı merkezleri arasında Adana bulunmamaktadır; kayıtlar Ankara (3), İstanbul, İzmir, Bursa, Mersin ve Batman illerinde toplanmıştır, birinin ili bilinmemektedir. Adana'ya en yakın kayıt Mersin'dedir. Ancak bu, Adana'da belge alınamayacağı anlamına gelmez. Bir kuruluşun kayıtlı merkezi başka bir ilde olsa da, yeterli aday sayısı oluştuğunda farklı illerde sınav organize edilebilir. Adana'da çalışan adaylar için en gerçekçi yol, sınav takvimini önceden sormak ve grup hâlinde başvurmaktır; teorik sınavların yanında A2 ve A3 birimleri için ayrı performans sınavları da yapıldığından organizasyon tek güne sığmayabilir. 1/1/2027 yürürlük tarihi ve mevcut işletmeler için 1/7/2027 son tarihi yaklaştıkça sınav kuyruğunun uzaması beklenmelidir.

Çukurova Havalimanı'nda ofis açacağım, yetki belgesini Adana'dan mı alacağım?

Bu, Adana'ya özgü ve sıklıkla gözden kaçan bir ayrıntıdır. Çukurova Uluslararası Havalimanı Adana il sınırları içinde değil, Mersin'in Tarsus ilçesi sınırları içinde yer alır; Adana merkeze yaklaşık 35 km, Tarsus merkeze yaklaşık 15 km, Mersin merkeze yaklaşık 45 km uzaklıktadır. Yönetmelik yetki belgesinin işletmenin bulunduğu yerdeki ticaret il müdürlüğü tarafından verildiğini, her işletme için ayrı düzenlendiğini ve devredilemeyeceğini söylüyor. Dolayısıyla Seyhan veya Çukurova'daki şehir ofisinizin muhatabı Adana Ticaret İl Müdürlüğü iken, havalimanı ofisinizin Mersin Ticaret İl Müdürlüğü kapsamına girmesi ihtimali vardır. Ayrıca şube başvurusunda asgari taşıt sayısı şartı her şube için ayrıca sağlanmak zorundadır. Bu iki kural birlikte okunduğunda, hem şehirde hem havalimanında ofis planlayan bir Adanalı işletmecinin filo ve belge planını tek noktaya göre değil ofis sayısına göre kurması ve başvuru öncesinde ilgili il müdürlüğünden yetki alanı teyidi alması gerekir.

Adana'da yıllardır rent a car yapıyorum, yine de MYK belgesi almam gerekiyor mu?

Evet. Yönetmeliğin geçici birinci maddesi mevcut işletmelere bazı kolaylıklar tanıyor, ancak bu kolaylıklar sınırlıdır. Yayım tarihi itibarıyla vergi veya meslek odası kaydı bulunan ve faaliyetini belgeleyen işletmelerin yetki belgesi başvurusunda yalnızca asgari öğrenim düzeyi, iflas etmemiş olma ve belirli suçlardan hüküm giymemiş olma şartları aranmaz. Mesleki yeterlilik belgesi şartı ile 18 yaş şartı bu muafiyet listesinde yer almaz; aynen devam eder. Dolayısıyla Adana'da hâlen faaliyet gösteren işletmeler de yetki belgesi alabilmek için kiralama sorumlusunun Seviye 4 mesleki yeterlilik belgesine sahip olmasını sağlamak zorundadır. Mevcut işletmeler için yetki belgesi son tarihi 1/7/2027'dir. Asgari taşıt sayısı ile araç yaşı ve kilometre şartları ise mevcut işletmeler bakımından daha ileri bir tarihe ertelenmiştir; bu iki takvimi birbirine karıştırmamak gerekir.

Adana'da kaç araçla araç kiralama işletmesi açılabilir?

Adana büyükşehir statüsünde olduğu için eşik ilçe nüfusuna göre değişir. Nüfusu 30.000'i geçen ilçelerde en az 5'i işletme adına tescilli olmak üzere toplam en az 10 taşıt aranır; ayrıca filoda en az iki hibrit veya yalnızca elektrik motorlu taşıt bulunmalı ve bunlardan en az birinin Türkiye'de üretilmiş olması gerekir. Nüfusu 30.000'i geçmeyen ilçelerde ise en az 2'si işletme adına tescilli olmak üzere toplam en az 5 taşıt yeterlidir. TÜİK'in 2025 verilerine göre Adana'nın 15 ilçesinden 6'sı eşiğin üzerindedir: Seyhan, Yüreğir, Çukurova, Sarıçam, Ceyhan ve Kozan. Kalan 9 ilçe eşiğin altındadır; sınıra en yakın olan İmamoğlu 27.196 nüfusludur ve yönetmelik nüfusu bir önceki takvim yılı sonu verisine göre değerlendirdiği için başvuru yılında güncel rakamla kontrol edilmelidir. Ayrıca taşıtlar klasik olanlar hariç model yılına göre 6 yaşın üzerinde olamaz; elektrikli taşıtlarda 300.000, diğerlerinde 180.000 kilometre sınırı uygulanır.

Bu meslek ÇSGB'nin zorunlu meslek listesinde yoksa belgeyi almanın anlamı ne?

Zorunluluğun kaynağı iki farklı yerdedir ve karıştırılmamalıdır. 5544 sayılı Kanun'un Ek 1. maddesine dayanan ÇSGB rejimi yalnızca tehlikeli ve çok tehlikeli işlerdeki, tebliğle belirlenmiş meslekleri kapsar; araç kiralama faaliyeti az tehlikeli sınıftadır ve Araç Kiralama Danışmanı zorunlu meslek tebliğ listelerinde tespit edilememiştir. Yani bu meslekte iş müfettişi denetimi üzerinden bir belge cezası söz konusu değildir. Ancak Ticaret Bakanlığı'nın yeni yönetmeliği bambaşka bir kapı açıyor: yetki belgesinin şartları arasında kiralama sorumlusunun Seviye 4 mesleki yeterlilik belgesine sahip olması bulunuyor ve bu şart, mevcut işletmelere tanınan geçiş kolaylıklarının dışında tutulmuş durumda. Sonuç olarak 1/1/2027'den itibaren belge, Adana'da bu sektörde işletme sahibi olmanın fiilî ön koşuludur; sadece dayanağı iş sağlığı ve güvenliği değil, ticaret mevzuatıdır.

Belge kaç yıl geçerli ve birimleri farklı tarihlerde alabilir miyim?

24UY0569-4 Araç Kiralama Danışmanı (Seviye 4) belgesinin geçerlilik süresi belgenin düzenlendiği tarihten itibaren 5 yıldır. Beş yılın sonunda belge sahibinin performansı değerlendirilir; bunun bir yolu, 5 yıllık geçerlilik süresi içinde toplamda en az iki yıl veya son altı ay boyunca ilgili alanda çalışıldığını gösteren kayıtları (hizmet dökümü, referans yazısı, sözleşme, fatura, portfolyo vb.) sunmaktır. Sınav aşamasında iki ayrı süre daha vardır ve Adana'da birimleri farklı sınav organizasyonlarına yaymak zorunda kalan adayların bunları birlikte planlaması gerekir: hem teorik hem performans sınavı içeren A2 ve A3 birimlerinde, başarılan sınav tarihleri arasındaki fark 1 yılı geçemez; başarılan yeterlilik birimlerinin geçerliliği ise başarıldığı tarihten itibaren 2 yıldır ve belgenin düzenlenebilmesi için A1, A2 ve A3'ün aynı anda geçerli olması gerekir. Bu pencere kaçırılırsa ilk alınan birim geçerliliğini yitirir ve yeniden sınava girilir.

İlgili sayfalar

Diğer şehirler

Trabzon · Gaziantep · Kayseri · Muğla · Bursa · Nevşehir

Bu sayfa, arac-kiralama-danismani-belgesi belgesinin Adana'ya özel bağlamını anlatır. Belgenin tam rehberi ve başvuru →