Rize'de Araç Kiralama Danışmanı Belgesi (24UY0569-4): 1 Ocak 2027 Zorunluluğu ve Rize'nin 5 Taşıt Şartı

Rize için yetki belgesi tablosu

Aşağıdaki satırlar Rize'ye özgüdür; filo eşiği doğrudan ilin büyükşehir olup olmamasına bağlıdır.

Eşikler Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik (RG 15.08.2026/33341) md. 6/1-(e); il ve ilçe nüfusları TÜİK ADNKS 2025 (ilçe toplamları il nüfusuyla birebir doğrulandı); kuruluş sayısı MYK portalındaki kayıtlı merkez adresine göredir ve kuruluşlar merkezleri dışındaki illerde de sınav düzenler. Filonuzu buradan kontrol edin.

Rize'deki filonuz için toplu belgelendirme

Yönetmelik her kiralama sorumlusu ve danışmanında belge arıyor (md. 17/7). Birden çok şubeniz ya da danışmanınız varsa ekibin tamamını tek teklif, ortak sınav planı ve tek takip listesiyle belgelendiriyoruz; kişi sayısını ve illeri söyleyin, kalemli teklifle dönelim.

Filo için toplu teklif alın →

Sahil yolu, havalimanı ve yayla yolları: Rize'de araç kiralamanın gerçek sahası

Rize-Artvin Havalimanı il merkezinde değil, Pazar ilçesinin Yeşilköy kıyısında denizin taşla doldurulmasıyla kazanılan alanda kuruldu ve 14 Mayıs 2022'de ticari uçuşlara açıldı. Terminal, Rize şehir merkezinin 34 km doğusunda. Bu mesafe kiralama işini doğrudan ilgilendiriyor: uçaktan inen müşteri için şehre iniş kısa bir transfer değil, araç teslim ve iade saatleri buna göre planlanmak zorunda.

DHMİ verisine göre havalimanı 2025'te 1.161.135 yolcuya hizmet verdi; bunun 1.129.518'i iç hat, 31.617'si dış hat yolcusu. Yani Pazar'daki terminale gelen talebin büyük bölümü yurt içinden.

Karşılaştırma için: komşu Trabzon Havalimanı 2025'te 3.874.640 yolcu ağırladı ve bunun 845.469'u dış hat yolcusuydu. Trabzon'un dış hat hacmi, Rize-Artvin Havalimanı'nın 31.617 kişilik dış hat yolcusunun yaklaşık 27 katı. Bu ölçekte Rize'ye inen dış hat yolcusu az; yine de yabancı sürücü belgesi, yabancı dilde sözleşme ve yabancı kartla ödeme ihtimalini tamamen dışarıda bırakmamak gerekiyor.

İlin sahil ilçeleri tek bir devlet yolu üzerinde dizili: D010 Karadeniz Sahil Yolu İyidere, Derepazarı, Rize, Çayeli, Pazar, Ardeşen ve Fındıklı sırasıyla ili kesiyor. Yani sahildeki bir ofis için müşteri de araç da büyük ölçüde aynı hat üzerinde hareket ediyor; şube açmak da, aracı bir ilçeden diğerine kaydırmak da bu tek yolun trafiğine bağlı. Rize'nin toplam nüfusu 346.947; il merkezle birlikte 12 ilçeden oluşuyor: Ardeşen, Çamlıhemşin, Çayeli, Derepazarı, Fındıklı, Güneysu, Hemşin, İkizdere, İyidere, Kalkandere ve Pazar.

Talebin ikinci ekseni sahilden içeri, yaylalara doğru. Ayder Yaylası Çamlıhemşin'de ve kaplıcası var; ilçedeki Yaylaköy (Elevit) ve Çat gibi yerleşimler de yayla güzergâhında. Hareketlilik yaz aylarında yoğunlaşıyor.

Fırtına Deresi'nde rafting parkurları, Ardeşen'deki Tunca Vadisi Tabiat Parkı'nda doğa yürüyüşü parkurları var. Rize-Erzurum kara yolu İkizdere'den geçiyor; Anzer Yaylası da bu ilçede. Kiralanan aracın gideceği yer çoğu zaman düz sahil değil, yükselen ve daralan bir vadi yolu.

1 Ocak 2027'de Rize'deki kiralama ofislerinde ne değişiyor

Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik 15 Ağustos 2026 tarihli ve 33341 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı, yürürlük tarihi 1 Ocak 2027. Düzenlemeyi Ticaret Bakanlığı yaptı. Kapsam, ticari faaliyet kapsamında motorlu kara taşıtı kiralayan işletmeler ve tüketiciye en fazla 29 günlük kısa süreli kiralama. Rize merkezdeki bir dükkân da, Pazar ilçesindeki Rize-Artvin Havalimanı çevresinde iş yapan bir ofis de aynı tanımın içinde. 1 Ocak 2027'den sonra iki ayrı şey aranıyor. Birincisi işletmenin yetki belgesi. Bu belgeyi işletmenin bulunduğu yerdeki Ticaret İl Müdürlüğü veriyor; Rize'de faaliyet gösteren bir işletme için muhatap Rize Ticaret İl Müdürlüğü. Başvuru evrakla değil, Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi üzerinden yapılıyor. İkincisi çalışan tarafı: mesleki yeterlilik belgesi olmayan kişi kiralama sorumlusu veya danışmanı olarak çalıştırılamıyor. Aranan belge Araç Kiralama Danışmanı (Seviye 4), ulusal yeterlilik kodu 24UY0569-4. Hâlihazırda çalışan bir işletmenin işi tek günde bitmiyor. Yetki belgesi alma son tarihi 1 Temmuz 2027. Asgari filo sayısı ve taşıt niteliği şartlarındaki geçiş süresi ise 1 Ocak 2028'de sona eriyor. Yani 2027, Rize'deki mevcut ofisler için hem evrak hem araç tarafını toparlama yılı; personelin sınav takvimi de bu aralığa sığmak zorunda. Aykırılık halinde 6563 sayılı ve 6585 sayılı Kanunlarda yer alan idari para cezaları uygulanıyor. Aykırılıkta 6563 ve 6585 sayılı Kanunlardaki idari para cezaları uygulanıyor. Takvim ilçeye göre değişmiyor. D010 Karadeniz Sahil Yolu üzerinde sıralanan İyidere, Derepazarı, Rize, Çayeli, Pazar, Ardeşen ve Fındıklı ofisleri için de, Çamlıhemşin ya da İkizdere gibi iç kesimdeki ilçeler için de aynı üç tarih geçerli: 1 Ocak 2027, 1 Temmuz 2027, 1 Ocak 2028.

Rize'de belge kimin için zorunlu: işletmenin yetki belgesi, kişinin yeterlilik belgesi

Burada karıştırılmaması gereken nokta şu: yönetmelik iki ayrı yükümlülük getiriyor ve bunlar birbirinin yerine geçmiyor. Birinci yol tüzel kişiliğe, yani işletmeye ait. Ticari faaliyet kapsamında motorlu kara taşıtı kiralayan işletme, yetki belgesi almak zorunda. Belgeyi işletmenin bulunduğu yerdeki Ticaret İl Müdürlüğü düzenliyor ve başvuru Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi üzerinden yürüyor. Bu yolda ölçülen şey kişinin bilgisi değil; işletmenin filosu, taşıtların tescil durumu ve yönetmelikte aranan diğer şartlar. Rize'de bir ofisin birden fazla ilçede şubesi olsa bile muhatap kurum yine bulunduğu yerdeki Ticaret İl Müdürlüğü. İkinci yol gerçek kişiye, yani tezgâhın arkasındaki kişiye ait. Mesleki yeterlilik belgesi olmayan kişi kiralama sorumlusu veya danışmanı olarak çalıştırılamıyor. Burada ölçülen şey filo değil, kişinin mesleği yapabildiğinin sınavla kanıtlanması. Gereken belge Araç Kiralama Danışmanı (Seviye 4), kodu 24UY0569-4. Bu belgeyi işletme değil, aday kendi adına alıyor; kişi işten ayrılıp Ardeşen'deki başka bir ofiste çalışmaya başlasa belge onunla birlikte gidiyor. Pratikte bu iki yol birbirini tamamlıyor. Filosunu 5 taşıta çıkarmış ama tezgâhındaki iki kişi belgesiz olan bir Çayeli ofisi de, personelinin tamamı belgeli ama yetki belgesini 1 Temmuz 2027'ye kadar almamış bir Rize merkez ofisi de eksik sayılır. Sıralamayı yaparken sınav tarafını erken başlatmakta fayda var. Filoya araç eklemek para ve zaman meselesi, ama personelin sınava girip belgesini alması takvime bağlı bir süreç. Sınavı yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşları açıyor ve sınav her ilde her tarihte açılmıyor; Rize'deki bir aday için sınav yeri il dışında olabilir. Yol ve konaklama planı da bu yüzden takvimin parçası.

24UY0569-4 sınavı nasıl işliyor: A1, A2 ve A3 birimleri

Araç Kiralama Danışmanı (Seviye 4) ulusal yeterliliği üç zorunlu birimden oluşuyor ve belgenin düzenlenmesi için üçünün de tamamlanması gerekiyor. A1 birimi iş sağlığı ve güvenliği, çevre, kalite ve mesleki gelişim konularını kapsıyor. Meslek hangi ilde yapılırsa yapılsın ortak olan çerçeve bu birimde ölçülüyor: güvenli çalışma, çevresel etkiler, kalite kurallarına uyum ve kendini geliştirme. A2 birimi kiralama öncesi iş organizasyonunu kapsıyor. Yani müşteri gelmeden önce yapılan her şey: aracın hazır olması, evrakın ve sistem kayıtlarının düzenli tutulması, işin planlanması. A3 birimi aracın kiralanması ve müşteride bulunduğu süreçteki işlemleri kapsıyor. Sözleşme aşaması, teslim, müşteri araçtayken çıkan durumların yönetimi ve iade bu birimin alanına giriyor. Sınavı ve belgelendirmeyi yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşları yapıyor. Sınavın nerede ve hangi tarihte açılacağı kuruluşun takvimine bağlı; Rize'deki bir aday için sınav yeri il dışında olabilir. Sahil ilçelerinden çıkacak bir aday için D010 Karadeniz Sahil Yolu, iç kesimdeki İkizdere gibi ilçeler için Rize-Erzurum kara yolu doğal güzergâh; sınav gününü buna göre planlamak gerekir. Maliyet tarafı iki kalemden oluşuyor. Brodemy üzerinden sınav ve belgelendirme ücreti 11.000 TL (KDV dâhil). Buna ek olarak MYK belge basım masrafı 1.500 TL, ödemede ayrı satırda ekleniyor. Bütçeyi yaparken iki kalemi birlikte hesaplamak, ayrıca sınav için gereken yol ve zaman kaybını da eklemek doğru olur. Belgenin kişiye ait olduğunu unutmayın. Rize'de sezonluk personel çalıştıran bir ofis, yaz için aldığı kişinin belgesini kendi adına devralamaz; belgeli kişiyi işe almak ya da çalışanın belge almasını beklemek gerekir.

A2 ve A3 birimleri Rize sahasında pratikte neye denk geliyor

Yeterlilik birimleri kâğıt üzerinde soyut duruyor. Rize'nin coğrafyasında karşılıkları oldukça somut. A2, yani kiralama öncesi iş organizasyonu, burada büyük ölçüde aracın gideceği yere göre hazırlanması demek. Rize'de kiralanan araç düz sahilde kalmayabiliyor: Ayder Çamlıhemşin'de, Anzer Yaylası İkizdere'de. Yaylaköy (Elevit) ve Çat gibi yerleşimler de aynı yükselen güzergâhta. Aracın hangi sınıfta verileceği, lastik ve fren durumu, yakıt planı bu rota bilgisiyle birlikte kuruluyor. Talebin mevsimselliği de A2'nin konusu: yayla hattındaki hareketlilik yaz aylarında yoğunlaşıyor. Filo ve personel planı bu eğriye göre yapılır. A3, yani aracın kiralanması ve müşteride bulunduğu süreç, Rize'de teslim noktası farklılığıyla başlıyor. Rize-Artvin Havalimanı, Pazar ilçesinin Yeşilköy kıyısında ve Rize şehir merkezinin 34 km doğusunda. Terminalde teslim mi, şehirde teslim mi, aracı kim getirecek, gecikmeli uçuşta bekleme nasıl yönetilecek: bunların hepsi sözleşme öncesinde netleşmesi gereken A3 konuları. İkinci bir A3 başlığı iller arası kullanım. Rize'yi Erzurum'a bağlayan D925 kara yolundaki 14,3 km'lik Ovit Tüneli 13 Haziran 2018'de trafiğe açıldı. Tünelle güzergâh kışın da kullanılabiliyor; dolayısıyla müşterinin aracı Erzurum yönüne götürmesi ya da tek yön bırakma talebi gerçekçi bir senaryo ve sözleşmede karşılığının yazılı olması gerekiyor. Üçüncüsü hava ve zemin. Rize Türkiye'nin en çok yağış alan ili; ilde sel ve heyelan riski yüksek. Müşteri araçtayken yol kapanması ya da hasar ihtimali, A3'ün müşteride bulunan araca ilişkin işlemler kısmını doğrudan ilgilendiriyor.

Depozito, güvence ve hasar: Rize'de sözleşmeye yazılması gereken başlıklar

Yönetmelik, tüketiciye en fazla 29 günlük kısa süreli kiralamayı kapsıyor. Bu kısa süre içinde en çok tartışmaya yol açan konular depozito, güvence ve hasar. Yönetmelik depozitoya üst sınır koyuyor: 6 gün ve altındaki kiralamada en fazla 3 günlük, 7-29 günlükte en fazla 7 günlük kira bedeli; iade, sözleşme bitip araç döndükten sonra 7 gün içinde yapılıyor. Aşağıdakiler, 24UY0569-4'ün A3 birimine giren işlemlerin Rize koşullarında ne anlama geldiğini anlatıyor. Teslim tutanağı burada sıradan bir formalite değil. Rize Türkiye'nin en çok yağış alan ili; araç ıslak ve çamurluyken teslim edildiğinde gövdedeki mevcut çizik ve ezikler görünmüyor. Teslim ve iade anında aracın durumunun kayda geçirilmesi, sonradan çıkan hasar tartışmalarında iki tarafın da elindeki tek somut dayanak oluyor. İkinci başlık, aracın nereye gideceğinin kiralama anında konuşulmuş olması. Ayder ve Anzer gibi yaylalara giden yollar yükseliyor. Dar ve yükselen vadi yollarında alt takım, lastik ve gövde hasarı sahil şeridine göre farklı bir risk. Hangi kullanımın sözleşme kapsamında olduğu, hangi durumun müşteri sorumluluğuna girdiği baştan yazılı olmalı ki iade gününde yorumlanacak bir boşluk kalmasın. Üçüncüsü mücbir nitelikteki olaylar. İlde sel ve heyelan riski yüksek. Yol kapanması, aracın mahsur kalması ya da geç iade gibi durumlarda ne olacağının sözleşmede karşılığı yoksa, tartışma iade gününe kalıyor. Dördüncüsü ödeme ve iade süreci. Rize-Artvin Havalimanı'nın 2025 yolcusunun 31.617'si dış hat yolcusu; sayı küçük ama yabancı kart, yabancı sürücü belgesi ve yabancı dilde bilgilendirme ihtimali sıfır değil. Alınan güvencenin ne zaman ve nasıl çözüleceğinin müşteriye anlaşılır biçimde anlatılması, A3 biriminin ölçtüğü becerinin bir parçası. Kısacası: rakamı yönetmelik belirler, tartışmayı ise sözleşmenin ve tutanağın netliği önler.

Kayıt, bildirim ve ilan: Rize'deki ofisin günlük düzeni

Yetki belgesi alındıktan sonra iş bitmiyor; asıl yükümlülük günlük düzenin kurulmasında. Aşağıdaki başlıklar, 24UY0569-4'ün A2 ve A3 birimlerinde ölçülen kayıt ve organizasyon becerisinin Rize'deki bir ofiste nasıl göründüğünü anlatıyor. Yetki belgesindeki bilgilerden biri değiştiğinde, değişiklikten itibaren 30 gün içinde Bilgi Sistemi üzerinden tadil başvurusu yapılıyor. Sistem tarafı: yetki belgesi başvurusu Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi üzerinden yapılıyor. İşletmenin bu sisteme girdiği bilgilerin gerçek durumla uyumlu kalması gerekiyor. Filoya araç eklendiğinde, araç satıldığında ya da adres ve yetkili değiştiğinde kayıtların güncel tutulması, sonradan doğacak bir uyuşmazlıkta işletmenin lehine olan tarafta durur. Sözleşme tarafı: yönetmelik tüketiciye en fazla 29 günlük kısa süreli kiralamayı kapsıyor. Süre, ücret, teslim ve iade yeri, kullanım sınırları gibi başlıkların sözleşmede yazılı olması ofisin kendi güvencesi. Rize'de teslim yeri çoğu zaman ofis değil: Rize-Artvin Havalimanı Pazar ilçesinde ve şehir merkezinin 34 km doğusunda, yani terminal teslimi ayrı bir organizasyon ve sözleşmede ayrı bir satır demek. İlan ve fiyat tarafı: müşteriye gösterilen fiyat ile sözleşmede çıkan tutarın örtüşmesi, hem şikâyeti hem tartışmayı azaltır. Ek sürücü, kilometre sınırı, tek yön bırakma gibi kalemlerin ilanda ve sözleşmede aynı şekilde görünmesi gerekir. Rize'de tek yön bırakma talebi gelebiliyor: D925 üzerindeki 14,3 km'lik Ovit Tüneli 13 Haziran 2018'de açıldığından beri Erzurum yönü kışın da kullanılabiliyor. Personel tarafı: 1 Ocak 2027'den itibaren mesleki yeterlilik belgesi olmayan kişi kiralama sorumlusu veya danışmanı olarak çalıştırılamıyor. Yaz aylarında ek personel alan bir Ardeşen ya da Çamlıhemşin ofisi için bu, sezon başlamadan önce çözülmesi gereken bir konu. Aykırılık halinde 6563 ve 6585 sayılı Kanunlardaki idari para cezaları uygulanıyor.

Rize'de kiralama işletmesi kuracaklar için filo şartı: 5 taşıt kuralı

Yönetmeliğin asgari filo şartı iki gruba ayrılıyor ve Rize hangi gruba girdiğini bilmek, gereksiz araç alımından korur. Ağır grup yalnızca büyükşehir belediyesi olan illerin nüfusu 30.000'i geçen ilçeleri için geçerli. Orada en az 10 taşıt, bunların en az 5'i işletme adına tescilli, en az 2'si hibrit veya yalnızca elektrik motorlu ve bunlardan birinin Türkiye'de üretilmiş olması aranıyor. Rize büyükşehir değil. Bu yüzden ilin tamamı diğer gruba giriyor: en az 5 taşıt ve bunların en az 2'si işletme adına tescilli. Hibrit ya da elektrikli araç için sayısal bir şart yok, Türkiye'de üretilmiş araç şartı da yok. Bu ayrımın yanlış anlaşılmaya çok müsait bir yanı var. Yönetmelikteki 30.000 eşiği ilçe nüfusuna bakıyor, ama bu ölçüt yalnızca büyükşehir belediyesi olan illerde işliyor. Yani ilçenin nüfusunu tek başına ölçüp '30.000'i geçtik, demek ki 10 taşıt gerekiyor' diye düşünmek yanlış olur. Rize büyükşehir olmadığı için ilçenin nüfusu ne olursa olsun ağır grup devreye girmiyor: Merkez'de de, Ardeşen, Çayeli, Pazar, Fındıklı, Derepazarı, İyidere ve Güneysu'da da, Çamlıhemşin, Hemşin, İkizdere ve Kalkandere'de de aynı 5 taşıt şartı geçerli. Rize-Artvin Havalimanı'nın bulunduğu Pazar ilçesi için de durum değişmiyor. Terminalin 2025'te 1.161.135 yolcu ağırlaması ilçedeki talebi büyütür, ama yönetmeliğin aradığı asgari filoyu değiştirmez; Rize büyükşehir olmadığı için eşik yine 5 taşıt, en az 2'si işletme adına tescilli. Takvim tarafında iki tarihi ayırmak gerekiyor. Yönetmelik 1 Ocak 2027'de yürürlüğe giriyor ve mevcut işletmelerin yetki belgesi alması için son tarih 1 Temmuz 2027. Asgari filo sayısı ve taşıt niteliği şartlarındaki geçiş ise 1 Ocak 2028'de bitiyor. Yani araç sayısını tamamlamak için tanınan süre, başvuru süresinden daha uzun. Filoyu tamamlarken personeli unutmamak gerekir: 5 taşıtı olan ama tezgâhında belgeli kişi bulunmayan bir işletme yine eksik durumda kalır.

Sınava hazırlık paketi

İlgili sayfalar

• Filo uygunluk kontrolü + 1 Ocak 2027 operasyon kuralları
• Araç kiralama danışmanı deneme sınavı
• Araç kiralama danışmanı belgesi rehberi (24UY0569-4)
• MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi nedir?
• MYK belgesi e-Devlet sorgulama ve doğrulama
• MYK belgesi yenileme (5 yıl sonra)
• MYK belgesi yurtdışında geçerli mi?

Diğer şehirler

Siirt · Sinop · Şırnak · Sivas · Tokat · Tunceli