Diyarbakır'da Araç Kiralama Danışmanı (24UY0569-4) MYK Belgesi

Diyarbakır için yetki belgesi tablosu

Aşağıdaki satırlar Diyarbakır'a özgüdür; filo eşiği doğrudan ilin büyükşehir olup olmamasına bağlıdır.

Diyarbakır ilçelerinde asgari taşıt eşiği

10 taşıt gereken ilçelerde ayrıca en az 5 taşıtın işletme adına tescilli, en az 2 taşıtın hibrit veya elektrikli ve bunlardan birinin Türkiye’de üretilmiş olması aranır. 5 taşıt gereken ilçelerde en az 2 taşıt işletme adına tescilli olmalıdır.

Eşikler Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik (RG 15.08.2026/33341) md. 6/1-(e); il ve ilçe nüfusları TÜİK ADNKS 2025 (ilçe toplamları il nüfusuyla birebir doğrulandı); kuruluş sayısı MYK portalındaki kayıtlı merkez adresine göredir ve kuruluşlar merkezleri dışındaki illerde de sınav düzenler. Filonuzu buradan kontrol edin.

Diyarbakır'daki filonuz için toplu belgelendirme

Yönetmelik her kiralama sorumlusu ve danışmanında belge arıyor (md. 17/7). Birden çok şubeniz ya da danışmanınız varsa ekibin tamamını tek teklif, ortak sınav planı ve tek takip listesiyle belgelendiriyoruz; kişi sayısını ve illeri söyleyin, kalemli teklifle dönelim.

Filo için toplu teklif alın →

Diyarbakır'da bölgesel merkez olmak, sözleşmeyi il sınırında zorluyor

Diyarbakır'ın en belirleyici farkı, çevre illere hizmet veren bir merkez olmasıdır. Havalimanı, hastane ve ticaret trafiği çevredeki illerden gelen ziyaretçiyi şehre çeker; kiralanan aracın Mardin, Batman, Şanlıurfa veya Siirt yönüne gitmesi ve zaman zaman orada bırakılmak istenmesi olağandır. Yönetmelik bu noktada bir sınır çizer. Madde 13'ün üçüncü fıkrası, ek hizmet bedelini işletmenin kendi iş yerlerinden birinde ya da kiralamanın yapıldığı iş yerinin bulunduğu il sınırları içinde kiracının belirlediği bir adreste teslim ve iade için düzenler ve bedelin belgelendirilen mesafe, enerji tüketimi, yıpranma ve eskime, operasyon ve bakım maliyetine göre hesaplanmasını ister. İl dışına teslim ve iade bu fıkranın doğrudan kapsamında değildir; tek yön kiralamayı ürün olarak satan bir işletmenin bunun koşullarını ve bedelini sözleşmede ayrıca ve açıkça düzenlemesi gerekir.

İkinci fark filo eşiğinin dağılımıdır. Yönetmeliğin 6 ncı maddesi, büyükşehir belediyesi olan illerin nüfusu otuz bini geçen ilçelerinde asgari on araç, geçmeyen ilçelerde asgari beş araç şartı koyuyor. Diyarbakır büyükşehirdir ve 17 ilçesi vardır. TÜİK 2025 verilerine göre Kayapınar, Bağlar, Yenişehir, Ergani, Bismil, Sur, Silvan, Çınar, Çermik, Dicle, Kulp ve Hani eşiğin üzerindedir; Lice (24.060), Eğil (21.674), Hazro (16.024), Kocaköy (15.088) ve Çüngüş (10.057) altında kalır. Hani 32.285, Kulp 33.973 ve Dicle 35.948 ile eşiğe görece yakın olduğundan, Madde 6'nın beşinci fıkrası uyarınca güncel TÜİK verisini teyit ettirmek gerekir.

Üçüncü fark, ilçe nüfuslarının çoğunlukla yüksek olmasıdır. Diyarbakır'da eşiğin altında yalnız beş ilçe vardır ve bunların hiçbiri kiralama talebi bakımından merkez sayılmaz. Yani ilde düşük eşikten yararlanarak iş kurma imkânı dardır; kiralama hacminin bulunduğu Kayapınar, Bağlar ve Yenişehir'de on araçlık eşik geçerlidir. Bu, Diyarbakır'ı giriş maliyeti bakımından bölgedeki bazı illerden daha yüksek konuma getirir.

Dördüncü fark uzun mesafeli kullanımın hasar tartışmasına etkisidir. Bölgesel merkez konumu, kiralanan aracın günlerce yüksek kilometre yapmasına yol açar. Yönetmeliğin 12 nci maddesi teslim ve iade belgelerini zorunlu kılıyor; 16 ncı maddesi ise taşıt iade belgesinde belirtilmeyen hasar ve arızalar için kiracıdan hiçbir bedel talep ve tahsil edilemeyeceğini düzenliyor. Ayrıca kira süresi içinde ortaya çıkan arızalarda, işletme ispatlamadığı sürece arızanın kiracıdan kaynaklanmadığı kabul edilir. Yüksek kilometre yapan araçlarda mekanik arıza tartışmalarının yönü böylece değişir: düzenli bakım kaydı tutmak bir ispat aracına dönüşür.

Beşinci fark havalimanının şehir merkezine yakınlığıdır. Pek çok ilde havalimanı uzak bir ilçededir ve teslim operasyonu şehirlerarası bir işe dönüşür; Diyarbakır'da havalimanı şehir içindedir. Yine de Yönetmeliğin 18 inci maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi, taşıtın havalimanı, tren garı veya otobüs terminalinde teslim edileceğinin belirtildiği ancak işletmenin ilgili alanlarda merkez veya şubesinin bulunmadığı durumlarda, bunun ilanın kolayca görünür bir yerinde açıkça belirtilmesini zorunlu kılıyor. Havalimanı içinde fiziki noktası olmayan işletmeler için bu bent, mesafe kısa olsa da işler.

Altıncı fark sınav lojistiğidir ve bölge bu konuda görece şanslıdır. MYK portalındaki güncel kayıtlara göre 24UY0569-4 için yetkilendirilmiş dokuz belgelendirme kuruluşundan birinin kayıtlı merkez adresi Batman'dadır; diğerleri Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa ve Mersin'de bulunur. Diyarbakır merkezli kayıtlı bir kuruluş görünmemekle birlikte, bölgede kayıtlı merkezi olan bir kuruluşun bulunması takvim erişimini kolaylaştırabilir.

İl dışına teslim: yönetmelik nerede duruyor, sözleşme nerede başlıyor?

Diyarbakır'da sık karşılaşılan bir talep, aracın komşu bir ilde bırakılmasıdır. Bölgesel merkez konumu bunu doğal hâle getirir; ancak yönetmelik ek hizmet bedelini yalnız il içi teslim için düzenlemiştir. Madde 13'ün üçüncü fıkrası, işletmenin kendi iş yerlerinden birinde ya da kiralamanın yapıldığı iş yerinin bulunduğu il sınırları içinde kiracının belirlediği bir adreste teslim ve iade imkânı sunulması durumunda ek hizmet bedeli talep edilebileceğini düzenler. Bedel serbestçe belirlenmez: belgelendirilen mesafe, enerji tüketimi, yıpranma ve eskime, operasyon ve bakım maliyetine göre hesaplanır. Fıkranın açık ifadesi "il sınırları içinde" olduğundan, Mardin'e veya Batman'a bırakılan bir araç için bu fıkraya dayanılamaz. Bunun anlamı il dışı teslimin yasak olduğu değildir; düzenlemenin sözleşmeye bırakıldığıdır. Tek yön kiralamayı ürün olarak satacaksanız, hangi illere hangi bedelle teslim yapılacağını, aracın geri getirilme maliyetinin nasıl hesaplandığını ve iade anında hangi belgenin düzenleneceğini sözleşmede açıkça yazmanız gerekir. Bu, hem müşteriye şeffaflık sağlar hem de sonradan çıkacak tartışmada dayanağınız olur. İl içi teslimlerde ise ilçe bazlı, mesafeye dayalı ve önceden ilan edilmiş bir tarife en sağlam yoldur. Diyarbakır'da Kayapınar'daki ofisten Çermik'e ya da Kulp'a araç götürmek ile şehir içinde teslim yapmak aynı maliyet değildir; tarifenin bu farkı gösterebilmesi ve sözleşmede yer alması gerekir. Sonradan eklenen veya dayanağı gösterilemeyen teslim farkları bu fıkraya uymaz.

Diyarbakır'da kaç taşıtla başlanır? On iki ilçede 10, beş ilçede 5

Madde 6'nın birinci fıkrasının (e) bendi ikili bir ayrım kurar. Büyükşehir belediyesi olan illerin nüfusu 30.000'i geçen ilçelerinde asgari 10 taşıt istenir; bunların birinin Türkiye'de üretilmiş olması koşuluyla asgari iki adedi hibrit veya yalnızca elektrik motorlu olmak üzere en az beşinin işletme adına tescilli olması gerekir. Diğer yerlerde eşik asgari 5 taşıttır ve en az ikisinin işletme adına tescilli olması yeterlidir. TÜİK 2025 verilerine göre Diyarbakır'ın 17 ilçesinden 12'si eşiğin üzerindedir: Kayapınar (454.311), Bağlar (402.275), Yenişehir (232.622), Ergani (141.098), Bismil (119.815), Sur (97.961), Silvan (86.752), Çınar (79.114), Çermik (49.299), Dicle (35.948), Kulp (33.973) ve Hani (32.285). Eşiğin altındaki beş ilçe ise Lice (24.060), Eğil (21.674), Hazro (16.024), Kocaköy (15.088) ve Çüngüş (10.057)'tür. Bu tablo Diyarbakır'ı giriş maliyeti bakımından bölgedeki bazı illerden daha yüksek konuma getirir: eşiğin altındaki beş ilçenin hiçbiri kiralama talebi bakımından merkez sayılmaz, dolayısıyla düşük eşikten yararlanarak iş kurma imkânı dardır. Kiralama hacminin bulunduğu Kayapınar, Bağlar ve Yenişehir'de on araçlık eşik geçerlidir. Filo şartının en çok gözden kaçan tarafı, araçların tamamının işletmenin mülkiyetinde olmasının gerekmemesidir. Madde metni açıkça "en az beşi işletme adına tescilli ve kalanı kiralama yoluyla temin edilebilen asgari on adet" der; yani on araçlık eşikte beş aracın işletme adına tescilli olması yeterlidir, kalan beşi kiralama yoluyla sağlanabilir. Aynı esneklik düşük eşikte de vardır: beş araçlık eşikte en az ikisinin tescilli olması, kalanının kiralama yoluyla temin edilmesi mümkündür. Hibrit veya yalnızca elektrik motorlu iki araç şartı ise on aracın bütününe ilişkindir; madde bu iki aracın ayrıca tescilli beşin içinde yer almasını aramaz. Yatırım planınızı mülkiyet üzerinden değil, bu ayrım üzerinden kurmanız gerçekçi olur; tereddüt hâlinde Diyarbakır Ticaret İl Müdürlüğünden yazılı teyit alın. Araç sayısı tek şart değildir; taşıtların nitelikleri de ayrıca sayılmıştır ve çoğu işletme için bağlayıcı olan asıl kalem burasıdır. Madde 6'nın birinci fıkrasının (e) bendine göre kiralamaya konu taşıtların Bilgi Sistemine kaydedilmiş olması; klasik olanlar hariç olmak üzere model yılına göre altı yaşın üzerinde olmaması; elektrik motorlu taşıtlarda üç yüz bin, diğer taşıtlarda ise yüz seksen bin kilometreyi aşmamış olması; ağır hasar kayıtlı olmaması, muayene geçerlilik süresinin dolmamış olması ve zorunlu mali sorumluluk sigortasının bulunması gerekir. Filosunda altı yaşını geçmiş veya yüz seksen bin kilometreyi aşmış araç bulunan bir işletme için bu şart, asgari araç sayısından daha zorlayıcı olabilir.

Yüksek kilometreli kullanım: bakım kaydı artık ispat aracı

Bölgesel merkez konumu, Diyarbakır'da kiralanan araçların günlerce yüksek kilometre yapmasına yol açar. Bu, hem mekanik arıza riskini hem de hasar tartışmalarının sıklığını artırır. Yeni yönetmelik bu tartışmada yükü büyük ölçüde işletmeye veriyor. Madde 12'ye göre taşıt teslim edilirken mevcut hasar ve arızaları gösteren taşıt teslim belgesi düzenlenir ve bir nüshası kiracıya verilir veya elektronik ortamda gönderilir; iade alınırken de taşıt iade belgesi düzenlenip aynı şekilde iletilir. İade fiziki olarak karşı karşıya gelinmeden yapılıyorsa, iade belgesi taşıtın fiilen teslim alındığı gün içinde düzenlenerek kiracıya elektronik ortamda gönderilir. Yaptırım Madde 16'dadır. Taşıt teslim belgesi ve taşıt iade belgesi düzenlenmeyen kiralamalar ile taşıt iade belgesinde belirtilmeyen hasar ve arızalar için kiracıdan hiçbir bedel talep ve tahsil edilemez. Dahası, taşıt teslim belgesi kiracıya zamanında verilmeyen veya elektronik ortamda gönderilmeyen kiralamalarda, iade sırasında veya sonrasında taşıtta kiracıdan kaynaklanan hasar bulunduğu ileri sürülemez. En kritik hüküm ispat yüküyle ilgilidir: kira süresi içinde ortaya çıkan arızalarda, işletme ispatlamadığı sürece arızanın kiracıdan kaynaklanmadığı kabul edilir. Yüksek kilometre yapan bir filoda bu, mekanik arıza tartışmalarının yönünü tersine çevirir. Debriyaj, şanzıman veya motor arızasında "kiracı yanlış kullandı" iddiası, ispat edilmediği sürece sonuç doğurmaz. Buna karşılık düzenli tutulan bakım kayıtları, kilometre takibi ve teslim öncesi kontrol formları işletmenin elindeki ispat araçlarıdır. Diyarbakır ölçeğinde çalışan bir filoda bu kayıt düzenini kurmak, artık iyi işletmecilikten öte bir hukuki gerekliliktir.

Depozito, güvence ve gecikme: sözleşmede netleşmesi gereken üç kalem

Yeni yönetmelik teminat ve güvence alanını üç ayrı hükümle sıkılaştırıyor ve bu üçü de sözleşme metninin yeniden yazılmasını gerektiriyor. Depozito ilk kez üst sınıra bağlanıyor. Madde 14'e göre altı gün ve altındaki kiralamalarda en fazla üç günlük, yedi ila yirmi dokuz günlük veya haftalık kiralamalarda en fazla yedi günlük kira bedeli tutarında depozito alınabilir. Depozito olarak çek, senet, teminat mektubu, kefaletname veya benzeri borç doğurucu belge alınamaz. İade işlemleri, sözleşmenin sona erdiği ve taşıtın iade edildiği tarihi izleyen yedi gün içinde tamamlanır. Teslimde kolayca tespit edilmesi mümkün olmayan arıza, çizik ve göçükler ile olağan kullanımdan kaynaklanan kabul edilebilir aşınma için depozitodan kesinti yapılamaz. Güvence tarafında Madde 13'ün beşinci fıkrası, kiracı ve sözleşmeyle belirlenen ek sürücünün yalnızca kira bedelini ödeyerek taşıtın kasko, işletme güvencesi ve zorunlu mali sorumluluk sigortasından yararlanacağını; bunlardan yararlanılmasının başka bir şart veya bedele bağlanamayacağını düzenler. Madde 17'nin üçüncü fıkrası ise kiralama hizmetinin ek sigorta, kasko veya hasar güvencesi gibi bir mal ya da hizmet alma şartına bağlanmasını yasaklar. Güvence yükümlülüğü ortadan kalkmaz, işletmeye geçer; muafiyet uygulaması sürer ancak poliçedeki muafiyet bedeli ile bu bedeli aşan tutarın hangi durumlarda kiracıdan isteneceğinin sözleşmede açıkça yazılması gerekir. Güvence dışında kalan hâller sayılıdır: alkollü veya uyuşturucu madde etkisinde kullanım, kırmızı ışıkta geçme, güvenlik şeridinin usulsüz kullanımı, ters şeritten gitme, yarış veya hız denemesi gibi ciddi güvenlik riski oluşturan ihlaller; kasten verilen zararlar; kiracının kusuruyla taşıtın yetkisiz kişilerce kullanılması; taşıtın yasa dışı faaliyette kullanılması. Kimlik tespitini engellemek amacıyla kaza yerinin terk edilmesi veya resmî kaza tespit tutanağı düzenlenmemesi hâlleri de işletmeyi bu yükümlülükten çıkarır. Gecikme tarafında ise bir saate kadar iade gecikmelerinde kiracıdan hiçbir bedel istenemez. Uzun mesafeli kullanımın yaygın olduğu Diyarbakır'da bu hüküm, mevcut gecikme tarifelerinin ilk bir saatlik kısmını geçersiz kılar.

Diyarbakır'da sınava girmek: yeterliliğin yapısı ve bölgedeki kuruluş

Sınav planlamasında iki ayrı konu vardır: yeterliliğin yapısı ve oturumun nerede açılacağı. Yapı tarafında 24UY0569-4 Araç Kiralama Danışmanı (Seviye 4) üç zorunlu birimden oluşur; seçmeli birim veya birim gruplandırma alternatifi yoktur. A1 birimi İş Sağlığı ve Güvenliği, Çevre, Kalite ve Mesleki Gelişim başlığını taşır ve yalnızca teorik sınavı vardır: en az 15 soruluk, dört seçenekli, her biri eşit puanlı çoktan seçmeli sınav. A2 birimi Kiralama Öncesi İş Organizasyonu'dur; en az 19 teorik soruya ek olarak performansa dayalı sınav içerir. A3 birimi aracın kiralama ve müşteride bulunduğu süreçteki işlemleri kapsar; en az 30 teorik soru ve ayrı bir performans sınavı gerektirir. Toplandığında tam belge için en az 64 teorik soru ve iki ayrı performans sınavı çıkar. Piyasada sık tekrarlanan "15 soruluk sınav" bilgisi yalnız A1'in asgari soru sayısıdır ve tek başına belgeye götürmez. Baraj oranları da tek değildir: teorik sınavlarda soruların en az yüzde 70'i doğru olmalı, performans sınavlarında ise kontrol listesindeki kritik adımların tamamından başarılı olmak koşuluyla genelden asgari yüzde 80 aranır. Yanlış cevap doğruyu götürmez ve her soru için ortalama bir-iki dakika süre verilir. Performans sınavı gerçek veya gerçeğine uygun olarak düzenlenmiş çalışma ortamında, örnek olay senaryolarıyla yapılır. Sınav materyalleri arasında Araç Kiralama Sözleşmesi, Araç Teslim Etme ve Alma Formu, Araç Kontrol Formu ve Bakım-Onarım Listesi sayılmıştır. Yüksek kilometreli filo yöneten Diyarbakır'lı adaylar için bakım ve kontrol formları özellikle tanıdıktır. Oturum tarafında bölge görece şanslıdır. MYK portalındaki güncel kayıtlara göre bu yeterlilik için yetkilendirilmiş dokuz belgelendirme kuruluşundan birinin kayıtlı merkez adresi Batman'dadır; diğerleri Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa ve Mersin'de bulunur. Diyarbakır merkezli kayıtlı bir kuruluş görünmemekle birlikte bölgede kayıtlı merkezi olan bir kuruluşun bulunması, oturum takvimine erişimi kolaylaştırabilecek bir unsurdur. Kuruluşun merkez adresi ile sınav yapabileceği il aynı şey olmadığından, takvimi başvuru sırasında teyit ettirmek gerekir. Brodemy üzerinden başvuruda ücret 9.750 TL (KDV dâhil) ve ayrıca 1.500 TL MYK belge basım masrafıdır; belge 5 yıl ve Türkiye genelinde geçerlidir.

Sınava hazırlık paketi

İlgili sayfalar

• Filo uygunluk kontrolü + 1 Ocak 2027 operasyon kuralları
• Araç kiralama danışmanı deneme sınavı
• Araç kiralama danışmanı belgesi rehberi (24UY0569-4)
• MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi nedir?
• MYK belgesi e-Devlet sorgulama ve doğrulama
• MYK belgesi yenileme (5 yıl sonra)
• MYK belgesi yurtdışında geçerli mi?

Diğer şehirler

Şanlıurfa · Adıyaman · Afyonkarahisar · Ağrı · Aksaray · Amasya